Đây không chỉ là một cuộc hội thảo nghề nghiệp thông thường, mà đã thật sự trở thành cột mốc đánh dấu bước chuyển mới về tư duy, phương pháp tiếp cận đổi mới giáo dục của tỉnh Quảng Ngãi trước làn sóng công nghệ AI.
Biến AI thành "trợ lý giáo dục", không chỉ là khẩu hiệu
Đồng chí Vũ Thị Liên Hương, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ngãi nhấn mạnh: "Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà AI không còn là điều gì đó xa xôi trong các bộ phim khoa học viễn tưởng. AI đã gõ cửa từng lớp học, hiện diện trong từng trang giáo án và đang thay đổi cách chúng ta tương tác với tri thức". Tư duy này đã góp phần tạo nên điểm tựa vững chắc để các đơn vị cơ sở mạnh dạn hơn trong công cuộc chuyển đổi số, tận dụng ưu thế công nghệ phục vụ đổi mới quản lý, dạy và học.
Tham gia tiết dạy minh họa: "Ứng dụng AI hỗ trợ dạy học lớp 3" của cô giáo Trần Thị Kim Thúy, các đại biểu được quan sát phương pháp tích hợp AI vào bài học, trải nghiệm cách AI cá nhân hóa tiến trình học cho học sinh: Từ thiết kế bài giảng đa phương tiện thích ứng năng lực từng em, đến khai thác kho học liệu số mở rộng, hỗ trợ giáo viên rút ngắn thời gian chuẩn bị giáo án, thậm chí đánh giá nhanh tiến độ tiếp thu của học sinh ngay trên nền tảng tương tác.
Cô giáo Kim Thúy chia sẻ: "Trước đây, việc kiểm tra năng lực từng em chỉ dựa vào bài kiểm tra trên giấy, đôi khi bỏ sót học sinh yếu. Nay kết hợp AI, chúng tôi kịp thời phát hiện học sinh nào cần hỗ trợ, điều chỉnh nội dung giảng dạy ngay trên lớp. Chính AI giúp thầy cô có thêm thời gian trò chuyện, uốn nắn học trò, chứ không phải ngồi hết giờ với đống giấy tờ sổ sách".
Những thử nghiệm như vậy tại ngôi trường thực hành nơi đây đang tạo nên mô hình mẫu, sớm nhận diện các lợi ích và rào cản khi tích hợp sức mạnh AI. Theo cô Lê Thị Hồng Liên, Hiệu trưởng Trường tiểu học thực hành sư phạm Ngụy Như Kon Tum, điều đáng quý nhất là phần lớn lãnh đạo, giáo viên đã có tư duy chủ động tiếp cận công nghệ, coi AI là “trợ lý giáo dục” thay vì là công cụ máy móc. Dưới góc nhìn chuyên gia, AI không thay thế được người thầy, nhưng người thầy biết sử dụng AI hiệu quả sẽ dẫn dắt học sinh đi xa hơn.
Kết tinh động lực phát triển “cộng đồng số” giáo dục địa phương
Thành công không chỉ ở phần dự giờ trực tiếp, mà được tiếp nối qua gần 80 phút thảo luận sôi nổi giữa đại diện các trường, chuyên viên sở và giáo viên. Hàng loạt vấn đề then chốt đã được đặt ra thẳng thắn: Từ nỗi lo thiếu thiết bị đồng bộ, bất cập ở trường vùng sâu đến khoảng cách kỹ năng số giữa giáo viên, học sinh.
Trước thách thức ấy, các nhóm giáo viên đã đề xuất nhiều giải pháp “gỡ nút”, như: tăng cường tập huấn trực tuyến-kết hợp trực tiếp (blended training); huy động xã hội hóa để tăng nguồn thiết bị; ưu tiên xây dựng các kho học liệu mở chia sẻ nội vùng; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng các nền tảng AI sử dụng tiếng Việt thân thiện; tổ chức cộng đồng trực tuyến hỗ trợ học tập lẫn nhau.
Một điểm đặc sắc trong mô hình sinh hoạt lần này là sự cộng hưởng mạnh mẽ giữa quản lý, thầy cô chủ lực và các chuyên gia kỹ thuật về AI trong ngành giáo dục tỉnh. Thay vì giới hạn trong bó hẹp trường lớp, 57 giáo viên cốt cán đã hình thành một “cộng đồng số”, kết nối liên trường, liên vùng, cùng đồng hành, san sẻ kiến thức kinh nghiệm thực tiễn, kịp thời tháo gỡ mỗi khi gặp vấn đề về tích hợp AI hoặc xây dựng học liệu số.
Chương trình sinh hoạt kết thúc với nhiều đề xuất, khuyến nghị thực tiễn gửi về Sở Giáo dục và Đào tạo. Cô Lê Thị Hồng Liên, đại diện trường đăng cai khẳng định: “Chúng ta đã nhận diện khó khăn, tìm ra điểm chung để tháo gỡ cùng nhau, đây mới là nền tảng vững chắc nhất để xây dựng trường học thông minh ở từng địa phương”.
Những hình ảnh lưu niệm, những ánh mắt đầy quyết tâm của thầy, cô, những cái bắt tay siết chặt, hẹn gặp lại trong các chuyên đề tiếp theo, đã trở thành biểu tượng đẹp về tinh thần đồng lòng đổi mới, hội nhập số của giáo dục tiểu học Quảng Ngãi.
