Tích cực điều chỉnh chương trình môn Lịch sử ở cấp trung học phổ thông

Môn Lịch sử có vai trò quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông. Tuy nhiên, chương trình giáo dục phổ thông mới (2018) thiết kế môn Lịch sử là môn lựa chọn trong giáo dục trung học phổ thông, gây nên nhiều ý kiến khác nhau. Thực hiện Nghị quyết số 63/2022/QH15 của Quốc hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tích cực điều chỉnh chương trình môn Lịch sử trở thành môn học có cả phần bắt buộc và phần lựa chọn.
Giờ học môn Lịch sử tại Trường THPT Trương Định, Hoàng Mai, Hà Nội.
Giờ học môn Lịch sử tại Trường THPT Trương Định, Hoàng Mai, Hà Nội.

Môn Lịch sử giữ vai trò chủ đạo trong việc giáo dục lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc, truyền thống lịch sử và văn hóa dân tộc, giúp học sinh nhận thức và vận dụng được các bài học lịch sử giải quyết những vấn đề của thực tế cuộc sống.

Môn học kết nối, liên thông kiến thức, kỹ năng

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, môn Lịch sử góp phần hình thành, phát triển những phẩm chất của công dân Việt Nam, công dân toàn cầu trong xu thế phát triển của thời đại. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong chương trình giáo dục phổ thông mới (2018), môn Lịch sử giúp học sinh phát triển năng lực lịch sử, biểu hiện của năng lực khoa học đã được hình thành ở cấp trung học cơ sở.

Môn học góp phần giáo dục tinh thần dân tộc, lòng yêu nước, các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại, các phẩm chất, năng lực của người công dân Việt Nam, công dân toàn cầu phù hợp xu thế phát triển của thời đại. Bên cạnh đó, học Lịch sử cũng giúp học sinh tiếp cận và nhận thức rõ vai trò, đặc điểm của khoa học lịch sử cũng như sự kết nối giữa sử học với các lĩnh vực khoa học và ngành nghề khác; định hướng cho học sinh lựa chọn nghề nghiệp như: nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, ngoại giao, quản lý, hoạt động du lịch, công nghiệp văn hóa, thông tin truyền thông...

Phương pháp dạy học môn Lịch sử được thực hiện trên nền tảng những nguyên tắc cơ bản của sử học và phương pháp giáo dục hiện đại. Chương trình quán triệt đường lối, quan điểm của Đảng và Nhà nước; hướng tới việc hướng dẫn và khuyến khích học sinh tự tìm hiểu, khám phá theo những nguyên tắc của khoa học lịch sử, thông qua đó giúp học sinh phát triển tư duy lịch sử và tư duy phản biện.

Chương trình bảo đảm phù hợp thực tiễn và điều kiện kinh tế-xã hội của đất nước và của các địa phương, các hình thức tổ chức giáo dục, chương trình tạo ra độ mềm dẻo, linh hoạt để có thể điều chỉnh phù hợp các địa phương và các nhóm đối tượng học sinh, đồng thời bảo đảm trình độ chung của giáo dục phổ thông trong cả nước, tương thích với trình độ khu vực và thế giới. Đáng chú ý, nội dung môn Lịch sử tạo cơ hội cho học sinh kết nối, liên thông với kiến thức, kỹ năng các môn học khác như Địa lí, Ngữ văn, Giáo dục công dân, Giáo dục quốc phòng và an ninh...

Xây dựng thời lượng bắt buộc 52 tiết/tuần

Nghị quyết số 63/2022/QH15 (Nghị quyết 63) yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện phương pháp dạy và học, đặc biệt môn học Lịch sử; nghiên cứu ý kiến cử tri, nhân dân và đại biểu Quốc hội, thiết kế môn Lịch sử trong chương trình giáo dục cấp trung học phổ thông, bao gồm cả phần bắt buộc và phần lựa chọn một cách hợp lý, khoa học, bảo đảm hiệu quả cao nhất trong việc giáo dục truyền thống và phát triển nhân cách cho học sinh.

Theo Thứ trưởng Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Hữu Độ, ngành Giáo dục đang tích cực điều chỉnh môn Lịch sử theo đúng yêu cầu của Nghị quyết 63, bảo đảm có phần bắt buộc với tất cả học sinh trung học phổ thông và có phần lựa chọn cho học sinh có định hướng chuyên sâu về Lịch sử. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng, lựa chọn, điều chỉnh, thẩm định chương trình Lịch sử cấp trung học phổ thông phần bắt buộc với thời lượng 52 tiết/năm học (lớp 10, 11, 12) để dạy cho tất cả học sinh.

Xây dựng kế hoạch biên soạn, thẩm định tài liệu tập huấn thực hiện chương trình Lịch sử bắt buộc; tổ chức tập huấn trực tiếp cho cán bộ quản lý, giáo viên cốt cán các Sở Giáo dục và Đào tạo về hướng dẫn thực hiện chương trình Lịch sử phần bắt buộc. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo chọn cử cán bộ quản lý, giáo viên tham gia bảo đảm các hoạt động; triển khai tập huấn đại trà về tổ chức dạy học chương trình Lịch sử cấp trung học phổ thông phần bắt buộc.

Vụ trưởng Giáo dục trung học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) Nguyễn Xuân Thành cho biết, đang triển khai sửa đổi, bổ sung Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ban hành Chương trình giáo dục phổ thông. Trong đó, môn Lịch sử được giữ nguyên phần chuyên đề học tập lựa chọn (35 tiết/năm học) theo định hướng nghề nghiệp; chuyển phần chủ đề 70 tiết/năm học thành phần bắt buộc và điều chỉnh chương trình còn 52 tiết/năm học để bảo đảm sự phù hợp với tất cả học sinh và cơ cấu đội ngũ giáo viên Lịch sử hiện nay.

Đối với các môn lựa chọn, các trường xây dựng các tổ hợp 4 môn học lựa chọn (thay vì năm môn theo thiết kế ban đầu) để vừa đáp ứng nhu cầu của người học vừa bảo đảm phù hợp với điều kiện về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của nhà trường. Với phương án điều chỉnh dự kiến nêu trên, chương trình cấp trung học phổ thông đối với mỗi học sinh được giảm 18 tiết/năm học so với thiết kế ban đầu (tương ứng với số tiết giảm của chương trình môn Lịch sử). “Các trường cần căn cứ vào đội ngũ giáo viên của trường mình để điều chỉnh giảm một môn học trong các tổ hợp năm môn học lựa chọn đã chuẩn bị, xây dựng trong thời gian qua”, ông Nguyễn Xuân Thành chia sẻ.

Cũng theo ông Nguyễn Xuân Thành, chương trình môn Lịch sử phần bắt buộc 52 tiết/năm học không phải là chương trình được xây dựng mới từ đầu mà được điều chỉnh tinh giản từ chương trình môn Lịch sử 70 tiết/năm học đã được xây dựng trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho nên việc thực hiện sẽ bảo đảm về tiến độ và chất lượng như kế hoạch đã ban hành.

Vụ Giáo dục Trung học tổ chức hội thảo xin ý kiến, tổ chức, các nhà khoa học, giáo viên về chương trình Lịch sử cấp trung học phổ thông phần bắt buộc với thời lượng 52 tiết/năm học, để thực hiện tốt yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Có thể bạn quan tâm

Đại học Quốc gia Hà Nội cơ sở Hòa Lạc. (Ảnh: VNU)

Hà Nội: Đồng bộ hạ tầng khi di dời trường đại học

Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050 được phê duyệt tại Quyết định số 1259/QĐ-TTg ngày 26/7/2011 đã xác định trong các chương trình ưu tiên đầu tư việc “thực hiện việc di dời các cơ sở cao đẳng, đại học, y tế ở khu vực nội đô”.

(Ảnh minh họa: NAM HẢI)

Đề xuất tổ chức đánh giá định kỳ học sinh bằng bài kiểm tra trên máy tính

Các nhà trường phổ thông khi đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm kiểm tra, đánh giá và nhân lực vận hành theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo có thể tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ học sinh bằng bài kiểm tra trên máy tính, theo đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo. 

Kết quả điểm thi lại của thí sinh tự do có nhiều môn thấp hơn mức điểm trung bình thi lại của điểm thi. Ảnh: Thí sinh tự do chỉ đạt 3 điểm môn Vật lý.

Điểm thi lại của các thí sinh tự do tại điểm thi Trường chuyên Tuyên Quang nhiều môn dưới trung bình

Theo kết quả điểm thi lại tốt nghiệp vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố, điểm trung bình thi lại theo môn của các thí sinh tự do tại điểm thi Trường chuyên Tuyên Quang đạt từ 3 điểm đến cao nhất là 7,25 điểm (tùy môn), nhiều môn điểm thấp dưới mức trung bình của nhóm thí sinh thi lại. 

Điểm thi lại của nhóm thí sinh chuyên Tuyên Quang: Dữ liệu hợp lý, năng lực được đánh giá đúng

Điểm thi lại của nhóm thí sinh chuyên Tuyên Quang: Dữ liệu hợp lý, năng lực được đánh giá đúng

Phân tích kết quả dữ liệu điểm thi lại tốt nghiệp của nhóm thí sinh chuyên Tuyên Quang, một số chuyên gia cho rằng năng lực thực chất của thí sinh đã được đánh giá đúng. Kết quả này góp phần lấy lại niềm tin của xã hội nhưng đồng thời cho thấy mức độ nghiêm trọng của những sai phạm xảy ra tại điểm thi Trường chuyên Tuyên Quang.

Kết quả thi lại môn Toán của thí sinh Trường chuyên Tuyên Quang.

Không có thí sinh nào đạt điểm 10 môn Toán trong lần thi lại tại điểm thi chuyên Tuyên Quang

Theo kết quả điểm thi lại kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 tại điểm thi Trường trung học phổ thông chuyên tỉnh Tuyên Quang được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố sáng 19/8, môn Toán không có thí sinh nào đạt điểm 10. Trước đó, điểm thi này đã có 147 thí sinh đạt điểm 10 môn Toán thi tốt nghiệp. 

Nụ cười học sinh xã Lóng Luông (cũ), một trong những địa phương từng là điểm nóng về ma túy. (Ảnh: LINH PHAN)

Chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" năm 2026 sẽ tổ chức school tour chủ đề "Lớp học reo vui"

Bước qua năm thứ 12 triển khai, chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô" chuyển từ hình thức vinh danh, trao tặng sang đồng hành và tiếp sức toàn diện với nhiều hoạt động như tuyên dương gần 200 nhà giáo tiêu biểu, đến các điểm trường trong ngày đầu năm học mới, tổ chức school tour tri ân, triển lãm, cuộc thi trên mạng xã hội.

Đông đảo học sinh tham dự diễn đàn. (Ảnh: LONG THÀNH)

Trang bị kiến thức, kỹ năng bảo vệ bản thân cho học sinh trên không gian mạng

Ngày 17/8, Diễn đàn "Điều em muốn nói 2026" với chủ đề “Vaccine số cho em” diễn ra tại Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Nguyễn Siêu (Hà Nội) với mục tiêu tạo không gian để học sinh, phụ huynh, nhà trường và các chuyên gia cùng trao đổi về sức khỏe tâm thần học đường... từ áp lực và tác động của môi trường mạng.