HƯỞNG ỨNG NGÀY SỨC KHỎE TÂM THẦN THẾ GIỚI (10/10)

Lấy người bệnh và cộng đồng làm trung tâm

Sức khỏe tâm thần là thành phần không thể thiếu của sức khỏe và hạnh phúc nói chung và là quyền cơ bản của con người. Vì vậy, việc chăm sóc sức khỏe tâm thần không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự tham gia của gia đình, cộng đồng và toàn xã hội.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương (áo trắng) cùng tham gia trải nghiệm với người cao tuổi.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Trung Anh, Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Trung ương (áo trắng) cùng tham gia trải nghiệm với người cao tuổi.

Cách đây gần ba năm, bà Nguyễn Thị Lan (70 tuổi) ở xã Sơn Đồng, thành phố Hà Nội có biểu hiện sa sút trí nhớ, lúc đầu bà thường đi lạc không nhớ đường về hoặc hay quên trong sinh hoạt hằng ngày. Từ đầu năm đến nay, bệnh tình chuyển biến nặng hơn với các triệu chứng mất ngủ, hoang tưởng, sợ sệt và hay giấu đồ đạc, dao gậy trong nhà. Qua thăm khám, các y, bác sĩ Bệnh viện Tâm thần Mỹ Đức (Sở Y tế Hà Nội) chẩn đoán bà mắc bệnh Alzheimer và sa sút trí tuệ. Đáng mừng, sau hơn hai tuần điều trị tại đây, bệnh tình của bà Lan đã có nhiều chuyển biến tích cực, tình trạng lúc nhớ, lúc quên thuyên giảm hẳn.

Chị Phùng Thị Trang (con gái bà Lan) chia sẻ: “Việc chăm sóc những người bệnh tâm thần, sa sút trí nhớ - những người thường xuyên kích động, nói nhảm hoặc hay đập phá hết sức khó khăn. Nhờ sự chăm sóc tận tình của đội ngũ thầy thuốc, giờ đây sức khỏe mẹ tôi đã được cải thiện rất nhiều, không còn chán ăn, da dẻ hồng hào trở lại, tinh thần thoải mái, nhất là đã vui vẻ ở lại bệnh viện để điều trị. Đây là niềm vui, niềm hạnh phúc của cả gia đình”.

Theo Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Mỹ Đức, bác sĩ chuyên khoa II Cao Xuân Trường, để đáp ứng tốt hơn nữa công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần tại cộng đồng, bệnh viện đã đẩy mạnh chuyển từ chỉ tập trung điều trị tại đơn vị sang tăng cường kết nối cộng đồng bằng việc hỗ trợ các trạm y tế, trung tâm bảo trợ, trung tâm chăm sóc sức khỏe phục hồi chức năng trên địa bàn, với mục tiêu: Phát triển hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần, tổ chức các lớp tập huấn cập nhật kiến thức chuyên khoa tâm thần cho các y, bác sĩ, điều dưỡng công tác tại các trạm y tế xã, phường. Tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ nâng cao kiến thức và kỹ năng phục hồi cho người bệnh tại cộng đồng…

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết, toàn cầu hiện có khoảng 1,2 tỷ người sống chung với các rối loạn tâm thần, tương đương gần 1/7 dân số toàn cầu; trong đó, khoảng 470 triệu người mắc rối loạn lo âu và 322 triệu người mắc trầm cảm. Phần lớn người có rối loạn tâm thần vẫn chưa được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc, điều trị hiệu quả. Số liệu thống kê của Bộ Y tế cho thấy, Việt Nam có khoảng 14,9% dân số (tương đương gần 15 triệu người) mắc ít nhất một trong 10 rối loạn tâm thần phổ biến; trong đó, trầm cảm chiếm 2,8%, lo âu 2,6%, tâm thần phân liệt 0,4%... Những căn bệnh này nếu không được nhận diện, chẩn đoán, can thiệp kịp thời, không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sống của người bệnh mà còn tạo gánh nặng cho hệ thống y tế và xã hội.

Các chuyên gia lĩnh vực sức khỏe tâm thần cho rằng, vấn đề sức khỏe tâm thần có thể liên quan đến áp lực học tập, kỳ vọng của gia đình, áp lực công việc, thiếu thời gian nghỉ ngơi; khủng hoảng kinh tế, dịch bệnh thiên tai có thể gây bất an, căng thẳng kéo dài. Bên cạnh những áp lực mang tính hiện đại và tác động tiêu cực từ không gian mạng, các yếu tố nguy cơ từ môi trường cá nhân như giới nữ, tuổi cao, trình độ học vấn thấp, hay các vấn đề từ gia đình-xã hội như kinh tế khó khăn, lạm dụng rượu, bạo lực gia đình; nhiễm độc hóa học và lạm dụng chất, các bệnh gây tổn thương về não bộ và yếu tố di truyền cũng có thể dẫn đến mắc bệnh tâm thần.

Năm 2026, Ngày Sức khỏe Tâm thần thế giới (10/10) được WHO lấy chủ đề: “Lắng nghe trải nghiệm: Tiếng nói chân thực, thay đổi thực chất” để nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng và lắng nghe tiếng nói từ chính những người có trải nghiệm sống với các vấn đề sức khỏe tâm thần. Đây là dịp thay đổi trong nhận thức và chăm sóc sức khỏe tâm thần; giảm kỳ thị và phân biệt đối xử, tăng cường sự tham gia của người bệnh, chuyển dịch mạnh mẽ hơn nữa sang các mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng và không ngừng nâng cao chất lượng hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần.

Hưởng ứng Ngày Sức khỏe Tâm thần thế giới năm 2026, ngành y tế đã triển khai kế hoạch tổ chức các hoạt động tập huấn, đào tạo nghề, gắn với giải quyết việc làm, sinh kế và bảo đảm an sinh xã hội cho người có rối loạn tâm thần có hoàn cảnh khó khăn; thực hiện tốt chính sách khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế cho người rối loạn tâm thần, các vấn đề liên quan đến sức khỏe tâm thần tại cộng đồng kịp thời, hiệu quả. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tư vấn, hướng dẫn người bệnh phục hồi, hòa nhập cộng đồng; đặc biệt chú trọng bảo đảm phẩm giá và quyền của người bệnh, giảm kỳ thị đối với rối loạn tâm thần và không ngừng cải tiến chất lượng chăm sóc người bệnh đang sinh sống tại cộng đồng.

Cùng với Bộ Y tế, các cơ quan chức năng đẩy nhanh việc xây dựng các văn bản pháp luật, chính sách, hướng dẫn chuyên môn, bao gồm cả chuyên khoa sâu và chăm sóc sức khỏe tâm thần cơ bản trong các cơ sở y tế cộng đồng. Chính quyền các địa phương tiếp tục mở rộng mạng lưới chăm sóc sức khỏe tâm thần cộng đồng để tạo điều kiện cho chuyên khoa tâm thần phát huy vai trò hỗ trợ chuyên môn cho tuyến cơ sở, cơ sở bảo trợ xã hội và các đơn vị y tế khác trên địa bàn; tiếp tục củng cố hệ thống cơ sở trợ giúp xã hội tại các tuyến để bảo đảm cung cấp các dịch vụ chăm sóc xã hội, sơ cứu tâm lý cho người có rối loạn tâm thần dựa vào cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên trao Huân chương Lao động hạng Ba cho Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình. (Ảnh: MAI TÚ)

Xây dựng Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình trở thành cơ sở y tế phát triển chuyên sâu

Ngày 9/10, Bệnh viện Sức khỏe tâm thần Thái Bình (tỉnh Hưng Yên) tổ chức lễ kỷ niệm 50 năm thành lập và đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba lần thứ hai. Dự lễ có Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên; các đồng chí lãnh đạo tỉnh Hưng Yên; đại diện các sở, ngành của tỉnh và các thế hệ cán bộ, nhân viên bệnh viện.

(Ảnh minh họa: Cục Dân số)

Giảm gánh nặng sinh và nuôi con để ứng phó mức sinh thấp

Để đưa mức sinh trở lại ngưỡng thay thế, việc khuyến khích các gia đình sinh đủ hai con cần đi cùng những chính sách hỗ trợ cụ thể. Từ mở rộng thời gian nghỉ thai sản đến xây dựng môi trường thuận lợi cho việc chăm sóc, nuôi dạy trẻ, chính sách dân số đang chuyển hướng nhằm giải quyết những áp lực cho người trẻ.

Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên trao giải tập thể. (Ảnh: Cục Dân số)

Gần 95 nghìn người tham gia cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh

Sau một tháng triển khai trên nền tảng số, cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh do Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức đã thu hút 94.752 người tham gia từ 34 tỉnh, thành phố, với hơn 86.700 bài thi hợp lệ, góp phần lan tỏa thông điệp bình đẳng giới và nâng cao giá trị của trẻ em gái trong cộng đồng.

Ê-kíp các bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch, giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh ung thư tuyến giáp

Kỹ thuật vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch giúp bác sĩ lấy đủ mô hạch trong khoang cần đánh giá, hỗ trợ phát hiện ổ di căn kích thước rất nhỏ, đồng thời hạn chế những can thiệp không cần thiết. Qua đó, người bệnh mắc tuyến giáp được kiểm soát tổn thương hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và bảo đảm an toàn sau phẫu thuật.

Chương trình Kết nối yêu thương là hoạt động được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các cơ quan, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. (Ảnh: BẢO VY)

Doanh nhân Nguyễn Thị Phương Thảo dự chương trình "Kết nối yêu thương" của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Tại Nhà hát Hồ Gươm, Bộ Công an phối hợp Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức chương trình “Kết nối yêu thương”, chung tay chăm lo cho phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Tại chương trình, Vietjet, Sovico và HDBank góp 30 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.

Trong phòng mổ của Bệnh viện E, các ê kíp phẫu thuật đã dành phút trang nghiêm để nói lời tiễn biệt và tri ân người bệnh. (Ảnh: BVCC)

Sáu cuộc đời được trao cơ hội sống từ một người hiến tạng

Từ một người bệnh không may qua đời sau khi chết não do đuối nước, nghĩa cử hiến tạng của gia đình đã mở ra cơ hội sống cho 6 người bệnh ở cả ba miền. Trái tim, gan, 2 quả thận và 2 giác mạc được kịp thời đưa đến các bệnh viện để ghép, tiếp nối sự sống và hoàn thành tâm nguyện của người đã khuất.

Bác sĩ thăm khám người bệnh sau 48 giờ nhập viện. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tây Ninh: Cứu sống người phụ nữ trẻ bị sét đánh

Trở về nhà giữa cơn mưa giông dữ dội, cô gái trẻ bất ngờ bị sét đánh ngã gục xuống đường, rơi vào tình trạng nguy kịch với rối loạn nhịp tim và nhiều tổn thương trên cơ thể. Hơn 48 giờ giành giật sự sống tại Phòng Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ đã thành công giúp cô vượt qua cơn nguy kịch.

Đoàn công tác Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tham quan Phòng thí nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Y sinh và Cấy ghép (NIFE), Hannover. (Ảnh: BVCC)

Mở rộng hợp tác chuyên sâu về chấn thương chỉnh hình giữa Việt Nam và Đức

Vừa qua, tại thành phố Hannover (Cộng hòa Liên bang Đức), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện DIAKOVERE Annastift đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, mở ra hướng hợp tác chuyên sâu về hội chẩn, đào tạo, nghiên cứu khoa học và tiếp nhận, chuyển giao các kỹ thuật tiên tiến.

Các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình triển khai can thiệp điện quang DSA. (Ảnh: THÀNH DƯƠNG)

Rút ngắn khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao

Người dân được tiếp cận y tế chất lượng cao sớm hơn, thuận lợi hơn; người bệnh nặng có thêm cơ hội được cứu sống trong thời gian vàng; gia đình giảm chi phí khi không phải đi xa; năng lực y tế của cả khu vực cùng mạnh lên… Đó là những hiệu quả nhìn thấy được sau hơn ba tháng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Xác thực bảo hiểm y tế bằng dữ liệu

Sau hơn một năm thực hiện Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, bên cạnh kết quả đạt được đã phát sinh một số vướng mắc cần sớm được tháo gỡ...