Đừng tự chẩn đoán đái tháo đường qua việc đi tiểu nhiều

Một phụ nữ 69 tuổi tự cho rằng mình mắc đái tháo đường vì gần đây đi tiểu nhiều, sau đó tự lấy thuốc của chồng để uống. Chỉ sau một ngày, bà rơi vào tình trạng hôn mê sâu do hạ đường huyết, đường huyết lúc nhập viện chỉ còn 1,6 mmol/L.

(Ảnh minh họa do AI thiết kế)
(Ảnh minh họa do AI thiết kế)

Tại Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai, mỗi ngày tiếp nhận khoảng 1-2 người bệnh đái tháo đường bị hạ đường huyết phải nhập viện. Tuy nhiên, các bác sĩ mới đây gặp một trường hợp đặc biệt.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Bảy, Giám đốc Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa cho biết, người bệnh là phụ nữ 69 tuổi, có tiền sử tăng huyết áp và Basedow. Do chồng mắc đái tháo đường nên có lẽ bà cũng có một số kiến thức về căn bệnh này.

Gần đây, thấy đi tiểu nhiều và hơi mệt, bà tự cho rằng mình đã mắc đái tháo đường. Không đi khám, không làm xét nghiệm, bà lấy thuốc của chồng để sử dụng, mỗi ngày uống 2 viên Gliclazide 30mg.

Chỉ sau một ngày, gia đình phát hiện bà hôn mê sâu và đưa đến Bệnh viện Bạch Mai cấp cứu. Kết quả đo đường huyết chỉ còn 1,6 mmol/L. May mắn, người bệnh được cấp cứu kịp thời và sau đó được cho xuất viện.

Theo các bác sĩ, đây là bài học cảnh báo về việc không tự chẩn đoán và tự sử dụng thuốc điều trị đái tháo đường.

Không đi tiểu nhiều vẫn có thể mắc đái tháo đường

Tên gọi “đái tháo đường” dễ khiến nhiều người hiểu rằng người mắc bệnh phải “đái ra đường”. Thực tế, bệnh được chẩn đoán chủ yếu dựa trên kết quả xét nghiệm đường huyết và HbA1c, chứ không phải chỉ dựa vào việc có đường trong nước tiểu.

Tên tiếng Anh của bệnh là Diabetes Mellitus. “Diabetes” có nghĩa là ào ạt, còn “Mellitus” có nghĩa là ngọt như mật ong. Tên gọi này xuất phát từ một đặc điểm của bệnh: khi đường huyết tăng cao vượt quá khả năng tái hấp thu của thận, glucose có thể xuất hiện nhiều trong nước tiểu.

Tuy nhiên, nguyên nhân chính gây ra các biến chứng của đái tháo đường là tình trạng đường huyết tăng cao. Vì vậy, việc chẩn đoán bệnh, chỉ định dùng thuốc cũng như mục tiêu điều trị chủ yếu dựa vào các chỉ số đường huyết.

hgjhgjhj.jpg
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Bảy, Giám đốc Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa.

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Bảy, 4 triệu chứng kinh điển của đái tháo đường là tiểu nhiều, khát nhiều, ăn nhiều và gầy nhiều. Khi đường huyết tăng cao, người bệnh cũng có thể mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, nhìn mờ, tê bì hoặc dị cảm ở bàn chân, bàn tay; vết thương lâu lành hoặc nhiễm trùng da, nhiễm nấm sinh dục, nhiễm trùng tiết niệu tái diễn.

Tuy nhiên, nhiều người mắc đái tháo đường hoàn toàn không có triệu chứng rõ ràng. Ở giai đoạn sớm, đường huyết có thể tăng nhưng chưa quá cao, người bệnh có thể không có hoặc chỉ có rất ít glucose trong nước tiểu. Khi đó, người bệnh không nhất thiết phải đi tiểu nhiều, khát nước hoặc gầy sút.

Đái tháo đường vì vậy có thể được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc chỉ được phát hiện khi người bệnh đã xuất hiện các biến chứng về tim mạch, thận, mắt hoặc thần kinh. Nghiên cứu tại Việt Nam cho thấy gần 2/3 số người bệnh đái tháo đường được phát hiện tình cờ.

Muốn chẩn đoán phải xét nghiệm đường huyết

Theo hướng dẫn của Hội Đái tháo đường Hoa Kỳ và Bộ Y tế Việt Nam, có 4 cách để chẩn đoán đái tháo đường, đều dựa trên kết quả xét nghiệm máu.

Thứ nhất, đường huyết lúc đói từ 7,0 mmol/L (126mg/dL) trở lên. Lúc đói có nghĩa là người bệnh đã nhịn ăn từ 8-14 giờ.

Thứ hai, HbA1c từ 6,5% trở lên. Ở ngưỡng này bắt đầu có sự gia tăng các biến chứng ở mắt.

Thứ ba, thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose bằng cách uống 75g glucose, sau đó đo đường huyết sau 2 giờ. Nếu đường huyết sau 2 giờ từ 11,1 mmol/L trở lên thì có thể chẩn đoán đái tháo đường. Đây là phương pháp thường được sử dụng để phát hiện bệnh ở những người có nguy cơ cao.

Thứ tư, ở những người có các triệu chứng rõ của tăng đường huyết, đường huyết đo tại bất kỳ thời điểm nào từ 11,1 mmol/L trở lên cũng có thể được sử dụng để chẩn đoán.

Trong trường hợp người bệnh không có triệu chứng tăng đường huyết rõ ràng, kết quả xét nghiệm bất thường thường cần được xác nhận lại bằng một xét nghiệm bất thường khác hoặc lặp lại xét nghiệm, tùy tình huống lâm sàng.

Tiến sĩ Nguyễn Quang Bảy khuyến cáo về một số quan niệm sai có thể khiến bệnh bị bỏ sót hoặc chẩn đoán muộn. Theo đó, không đi tiểu nhiều không đồng nghĩa với việc không mắc đái tháo đường; ngược lại, đi tiểu nhiều cũng không có nghĩa chắc chắn đã mắc bệnh.

Một lần đường huyết bình thường cũng chưa chắc loại trừ hoàn toàn rối loạn đường huyết, đặc biệt ở những người có nhiều yếu tố nguy cơ. Khi cần thiết, bác sĩ có thể chỉ định thêm HbA1c hoặc nghiệm pháp dung nạp glucose.

Đái tháo đường cũng không chỉ gặp ở người béo hoặc người cao tuổi. Người gầy vẫn có thể mắc bệnh; đái tháo đường type 2 có thể xuất hiện ở người trẻ, trong khi đái tháo đường type 1 có thể xuất hiện ở cả trẻ em và người trưởng thành.

Trường hợp người phụ nữ 69 tuổi tại Bệnh viện Bạch Mai cho thấy việc tự chẩn đoán bệnh rồi tự sử dụng thuốc có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Chỉ một ngày sử dụng thuốc hạ đường huyết khi chưa được chẩn đoán đã khiến người bệnh rơi vào tình trạng hạ đường huyết nặng, hôn mê.

"Muốn biết mình có mắc đái tháo đường hay không, người dân cần kiểm tra đường huyết và/hoặc HbA1c khi có chỉ định. Không nên cho đến khi khát nhiều, tiểu nhiều, sụt cân hoặc xuất hiện biến chứng mới kiểm tra", bác sĩ Bảy khuyến cáo.

Có thể bạn quan tâm

Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên trao giải tập thể. (Ảnh: Cục Dân số)

Gần 95 nghìn người tham gia cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh

Sau một tháng triển khai trên nền tảng số, cuộc thi tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh do Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức đã thu hút 94.752 người tham gia từ 34 tỉnh, thành phố, với hơn 86.700 bài thi hợp lệ, góp phần lan tỏa thông điệp bình đẳng giới và nâng cao giá trị của trẻ em gái trong cộng đồng.

Ê-kíp các bác sĩ Bệnh viện Nội tiết Trung ương thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân. (Ảnh: THÚY QUỲNH)

Vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch, giảm nguy cơ biến chứng cho người bệnh ung thư tuyến giáp

Kỹ thuật vét hạch cổ chọn lọc dựa trên bản đồ hạch giúp bác sĩ lấy đủ mô hạch trong khoang cần đánh giá, hỗ trợ phát hiện ổ di căn kích thước rất nhỏ, đồng thời hạn chế những can thiệp không cần thiết. Qua đó, người bệnh mắc tuyến giáp được kiểm soát tổn thương hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và bảo đảm an toàn sau phẫu thuật.

Chương trình Kết nối yêu thương là hoạt động được lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Bộ Công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng các cơ quan, doanh nghiệp đặc biệt quan tâm. (Ảnh: BẢO VY)

Doanh nhân Nguyễn Thị Phương Thảo dự chương trình "Kết nối yêu thương" của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

Tại Nhà hát Hồ Gươm, Bộ Công an phối hợp Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam vừa tổ chức chương trình “Kết nối yêu thương”, chung tay chăm lo cho phụ nữ và trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Tại chương trình, Vietjet, Sovico và HDBank góp 30 tỷ đồng hỗ trợ phụ nữ, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo.

Trong phòng mổ của Bệnh viện E, các ê kíp phẫu thuật đã dành phút trang nghiêm để nói lời tiễn biệt và tri ân người bệnh. (Ảnh: BVCC)

Sáu cuộc đời được trao cơ hội sống từ một người hiến tạng

Từ một người bệnh không may qua đời sau khi chết não do đuối nước, nghĩa cử hiến tạng của gia đình đã mở ra cơ hội sống cho 6 người bệnh ở cả ba miền. Trái tim, gan, 2 quả thận và 2 giác mạc được kịp thời đưa đến các bệnh viện để ghép, tiếp nối sự sống và hoàn thành tâm nguyện của người đã khuất.

Bác sĩ thăm khám người bệnh sau 48 giờ nhập viện. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Tây Ninh: Cứu sống người phụ nữ trẻ bị sét đánh

Trở về nhà giữa cơn mưa giông dữ dội, cô gái trẻ bất ngờ bị sét đánh ngã gục xuống đường, rơi vào tình trạng nguy kịch với rối loạn nhịp tim và nhiều tổn thương trên cơ thể. Hơn 48 giờ giành giật sự sống tại Phòng Hồi sức tích cực (ICU), các bác sĩ đã thành công giúp cô vượt qua cơn nguy kịch.

Đoàn công tác Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tham quan Phòng thí nghiệm của Trung tâm Nghiên cứu Công nghệ Y sinh và Cấy ghép (NIFE), Hannover. (Ảnh: BVCC)

Mở rộng hợp tác chuyên sâu về chấn thương chỉnh hình giữa Việt Nam và Đức

Vừa qua, tại thành phố Hannover (Cộng hòa Liên bang Đức), Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện DIAKOVERE Annastift đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực chấn thương chỉnh hình, mở ra hướng hợp tác chuyên sâu về hội chẩn, đào tạo, nghiên cứu khoa học và tiếp nhận, chuyển giao các kỹ thuật tiên tiến.

Các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình triển khai can thiệp điện quang DSA. (Ảnh: THÀNH DƯƠNG)

Rút ngắn khoảng cách trong tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao

Người dân được tiếp cận y tế chất lượng cao sớm hơn, thuận lợi hơn; người bệnh nặng có thêm cơ hội được cứu sống trong thời gian vàng; gia đình giảm chi phí khi không phải đi xa; năng lực y tế của cả khu vực cùng mạnh lên… Đó là những hiệu quả nhìn thấy được sau hơn ba tháng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đi vào hoạt động.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Xác thực bảo hiểm y tế bằng dữ liệu

Sau hơn một năm thực hiện Nghị định số 188/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, bên cạnh kết quả đạt được đã phát sinh một số vướng mắc cần sớm được tháo gỡ...

(Ảnh minh họa: BVCC)

Trẻ mắc RSV, cúm mùa gia tăng khi giao mùa: Cảnh giác dấu hiệu suy hô hấp

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh lý hô hấp ở trẻ có nguy cơ gia tăng, trong đó virus hợp bào hô hấp (RSV) và cúm mùa có thể gây biến chứng viêm phổi, suy hô hấp. Từ những biểu hiện ban đầu giống cảm lạnh, bệnh có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền.

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

[Video] Bộ Y tế sẽ mua sắm tập trung thuốc cấp quốc gia nhằm kiểm soát chi phí

Tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 9 diễn ra vào ngày 3/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, Bộ Y tế đã nắm được thông tin về việc giá thiết bị y tế, giá thuốc trước khi nhập về Việt Nam đã được nâng so với nước ngoài; đồng thời phối hợp cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan chức năng.