Lấy con người làm trung tâm trong ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu

"Chiến dịch Quang Trung" - chiến dịch đặc biệt được triển khai với tinh thần thần tốc nhất, quyết liệt nhất, quyết tâm hoàn thành mục tiêu không để người dân nào bị ảnh hưởng bởi bão lũ khu vực miền trung-Tây Nguyên vừa qua không có nhà đón Tết đã hoàn thành theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Thủ tướng Chính phủ.

Thứ Sáu, ngày 16/01/2026 - 08:08

Bộ đội Quân khu 5 xây dựng lại nhà cho người dân vùng lũ.

Chia sẻ sâu sắc nỗi đau, mất mát to lớn của bà con nhân dân 9 tỉnh, thành phố khu vực miền trung-Tây Nguyên trước thiệt hại nặng nề do thiên tai, bão lũ lịch sử trong năm 2025, đồng thời đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong quyết tâm hoàn thành mục tiêu lớn nhất: 100% nhà sập đổ hoàn toàn được xây dựng mới, 100% các nhà hư hỏng được sửa chữa, không để người dân nào không có nhà đón Tết, Trưởng đại diện Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNDP), bà Ramla Khalidi, đã có những chia sẻ cùng phóng viên Báo Nhân Dân chung quanh các vấn đề liên quan Chiến dịch đặc biệt này.

Phóng viên: Chiến dịch “Quang Trung - Thần tốc xây nhà, đón Tết cho người dân vùng lũ” vừa kết thúc và để lại dấu ấn mạnh mẽ trong dư luận. Dưới góc nhìn của UNDP, chiến dịch này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh tác động của biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng tại Việt Nam?

Bà Ramla Khalidi: "Chiến dịch Quang Trung" cho thấy biến đổi khí hậu không còn là rủi ro xa vời mà đã trở thành hiện thực hằng ngày đối với các cộng đồng dễ bị tổn thương. Lũ lụt và bão ngày càng xảy ra với cường độ và tần suất cao hơn, trực tiếp đe dọa tính mạng, sinh kế và nhà ở của người dân. Vì vậy, hỗ trợ nhà ở khẩn cấp không chỉ là hoạt động nhân đạo, mà còn là một giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu mang tính then chốt.

Trưởng Đại diện Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam, bà Ramla Khalidi, chia sẻ cùng phóng viên Báo Nhân Dân.

Chiến dịch là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu, tương tự như nỗ lực tái thiết Làng Nủ sau cơn bão Yagi năm 2024. Việc bảo đảm các hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi lũ lụt có nhà ở an toàn trước Tết không chỉ thể hiện tinh thần thần tốc, mà còn góp phần khôi phục phẩm giá, cảm giác an toàn và niềm tin của người dân trong thời điểm dễ bị tổn thương nhất.

Tôi cho rằng, từ góc độ tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, Chiến dịch Quang Trung cho thấy vai trò then chốt của sự lãnh đạo quyết đoán, phân công trách nhiệm rõ ràng và hành động nhanh chóng trên thực địa, với sự tham gia nòng cốt của lực lượng quân đội và công an. Khi thiên tai do biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng về mức độ và tính cực đoan, khả năng ứng phó kịp thời và nhân văn là cốt yếu trong năng lực chống chịu quốc gia.

Đồng thời, các nỗ lực phục hồi cần được gắn kết chặt chẽ với các giải pháp thích ứng dài hạn. Những ngôi nhà được xây dựng hôm nay cần an toàn hơn, có khả năng chống chịu tốt hơn, và được hỗ trợ bởi các hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả cũng như quy hoạch dựa trên đánh giá rủi ro. UNDP sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam nhằm biến các bài học từ Chiến dịch Quang Trung thành những giải pháp mang tính hệ thống, hướng tới tương lai, để giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sinh kế của người dân.

Phóng viên: UNDP đánh giá như thế nào về thông điệp và định hướng được đưa ra tại Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết COP26, do Thủ tướng Chính phủ chủ trì?

Bà Ramla Khalidi: Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo quốc gia về COP26 đã gửi đi một thông điệp rõ ràng và quan trọng: mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam không chỉ là một cam kết quốc tế, mà đã được cụ thể hóa thành sứ mệnh quốc gia và quyết tâm hành động.

[Podcast] Chiến dịch Quang Trung - Thần tốc xây lại niềm tin

09/01/2026 11:48

Điểm nổi bật là hành động khí hậu được kết hợp chặt chẽ với bảo đảm an toàn của người dân, ổn định kinh tế và phát triển bền vững. Quy mô thiệt hại do bão lũ trong các năm 2024 và 2025 cho thấy biến đổi khí hậu không còn là thách thức trong tương lai, mà là thực tế hiện hữu, đang tác động trực tiếp đến đời sống, sinh kế và hạ tầng trên khắp cả nước.

Thông qua việc thúc đẩy cải cách đồng bộ trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông, nông nghiệp, thị trường carbon và tài chính xanh, Việt Nam đang thể hiện cách tiếp cận toàn diện, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Định hướng tích hợp này tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa các cam kết tại COP26 thành những kết quả cụ thể, có thể đo lường được trên thực tế.

Phóng viên: Theo bà, từ kinh nghiệm quốc gia và các thảo luận khí hậu toàn cầu gần đây, UNDP khuyến nghị những ưu tiên nào nhằm tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của Việt Nam trong thời gian tới?

Bà Ramla Khalidi: Để biến động lực chính trị mạnh mẽ thành năng lực chống chịu bền vững, UNDP cho rằng ba ưu tiên sau đây có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Việt Nam:

Thứ nhất, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng công bằng, trong đó có việc triển khai Đối tác Chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP). Quá trình chuyển sang năng lượng sạch cần bảo đảm tính bao trùm và công bằng, bảo vệ người lao động và cộng đồng, đồng thời tạo ra những cơ hội mới cho tăng trưởng và thịnh vượng bền vững. Việt Nam có những lợi thế riêng và đã đạt được nhiều tiến bộ đáng ghi nhận theo hướng này.

Thứ hai, tại các khu vực thường xuyên chịu tác động của thiên tai, cần mở rộng các khoản đầu tư “không thỏa hiệp” cho thích ứng với biến đổi khí hậu, như hệ thống cảnh báo sớm cho mọi người dân, hạ tầng có khả năng chống chịu cao và các giải pháp thuận tự nhiên. Phụ nữ, thanh niên và đồng bào dân tộc thiểu số cần được trao quyền để trở thành lực lượng dẫn đầu và đổi mới sáng tạo trong xây dựng khả năng chống chịu ở cấp cộng đồng và hộ gia đình, dựa trên tri thức bản địa, năng lực và trải nghiệm thực tiễn của họ.

Bộ Công an phối hợp các địa phương tổng kết "Chiến dịch Quang Trung” tại Đà Nẵng.

Thứ ba, lồng ghép các chiến lược tài chính khí hậu tích hợp vào đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) 3.0, nhằm tăng cường mức độ sẵn sàng của Việt Nam trong huy động nguồn lực trong nước, đầu tư khu vực tư nhân và tài chính khí hậu quốc tế cho thích ứng, cũng như cho ứng phó với tổn thất và thiệt hại.

Với các ưu tiên rõ ràng, chính sách bao trùm và quan hệ đối tác vững mạnh, Việt Nam có cơ hội hiện thực hóa các cam kết khí hậu toàn cầu thành phát triển xanh, có khả năng chống chịu và lấy con người làm trung tâm.

UNDP sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam và các đối tác nhằm hỗ trợ triển khai các ưu tiên này, thực hiện các cam kết chính sách, mang lại những lợi ích thiết thực cho con người và hành tinh.

Phóng viên: Cảm ơn những chia sẻ của bà!

NHẬT ANH