Lấy con người làm trung tâm trong ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu

"Chiến dịch Quang Trung" - chiến dịch đặc biệt được triển khai với tinh thần thần tốc nhất, quyết liệt nhất, quyết tâm hoàn thành mục tiêu không để người dân nào bị ảnh hưởng bởi bão lũ khu vực miền trung-Tây Nguyên vừa qua không có nhà đón Tết đã hoàn thành theo đúng chỉ đạo của Tổng Bí thư, Thủ tướng Chính phủ.

Bộ đội Quân khu 5 xây dựng lại nhà cho người dân vùng lũ.
Bộ đội Quân khu 5 xây dựng lại nhà cho người dân vùng lũ.

Chia sẻ sâu sắc nỗi đau, mất mát to lớn của bà con nhân dân 9 tỉnh, thành phố khu vực miền trung-Tây Nguyên trước thiệt hại nặng nề do thiên tai, bão lũ lịch sử trong năm 2025, đồng thời đánh giá cao những nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong quyết tâm hoàn thành mục tiêu lớn nhất: 100% nhà sập đổ hoàn toàn được xây dựng mới, 100% các nhà hư hỏng được sửa chữa, không để người dân nào không có nhà đón Tết, Trưởng đại diện Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNDP), bà Ramla Khalidi, đã có những chia sẻ cùng phóng viên Báo Nhân Dân chung quanh các vấn đề liên quan Chiến dịch đặc biệt này.

Phóng viên: Chiến dịch “Quang Trung - Thần tốc xây nhà, đón Tết cho người dân vùng lũ” vừa kết thúc và để lại dấu ấn mạnh mẽ trong dư luận. Dưới góc nhìn của UNDP, chiến dịch này có ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh tác động của biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng tại Việt Nam?

Bà Ramla Khalidi: "Chiến dịch Quang Trung" cho thấy biến đổi khí hậu không còn là rủi ro xa vời mà đã trở thành hiện thực hằng ngày đối với các cộng đồng dễ bị tổn thương. Lũ lụt và bão ngày càng xảy ra với cường độ và tần suất cao hơn, trực tiếp đe dọa tính mạng, sinh kế và nhà ở của người dân. Vì vậy, hỗ trợ nhà ở khẩn cấp không chỉ là hoạt động nhân đạo, mà còn là một giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu mang tính then chốt.

ba-ramla-khalidi.jpg
Trưởng Đại diện Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam, bà Ramla Khalidi, chia sẻ cùng phóng viên Báo Nhân Dân.

Chiến dịch là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm trong ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu, tương tự như nỗ lực tái thiết Làng Nủ sau cơn bão Yagi năm 2024. Việc bảo đảm các hộ gia đình bị ảnh hưởng bởi lũ lụt có nhà ở an toàn trước Tết không chỉ thể hiện tinh thần thần tốc, mà còn góp phần khôi phục phẩm giá, cảm giác an toàn và niềm tin của người dân trong thời điểm dễ bị tổn thương nhất.

Tôi cho rằng, từ góc độ tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, Chiến dịch Quang Trung cho thấy vai trò then chốt của sự lãnh đạo quyết đoán, phân công trách nhiệm rõ ràng và hành động nhanh chóng trên thực địa, với sự tham gia nòng cốt của lực lượng quân đội và công an. Khi thiên tai do biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng về mức độ và tính cực đoan, khả năng ứng phó kịp thời và nhân văn là cốt yếu trong năng lực chống chịu quốc gia.

Đồng thời, các nỗ lực phục hồi cần được gắn kết chặt chẽ với các giải pháp thích ứng dài hạn. Những ngôi nhà được xây dựng hôm nay cần an toàn hơn, có khả năng chống chịu tốt hơn, và được hỗ trợ bởi các hệ thống cảnh báo sớm hiệu quả cũng như quy hoạch dựa trên đánh giá rủi ro. UNDP sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam nhằm biến các bài học từ Chiến dịch Quang Trung thành những giải pháp mang tính hệ thống, hướng tới tương lai, để giảm thiểu rủi ro và bảo vệ sinh kế của người dân.

Phóng viên: UNDP đánh giá như thế nào về thông điệp và định hướng được đưa ra tại Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai thực hiện cam kết COP26, do Thủ tướng Chính phủ chủ trì?

Bà Ramla Khalidi: Phiên họp lần thứ sáu của Ban Chỉ đạo quốc gia về COP26 đã gửi đi một thông điệp rõ ràng và quan trọng: mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam không chỉ là một cam kết quốc tế, mà đã được cụ thể hóa thành sứ mệnh quốc gia và quyết tâm hành động.

Điểm nổi bật là hành động khí hậu được kết hợp chặt chẽ với bảo đảm an toàn của người dân, ổn định kinh tế và phát triển bền vững. Quy mô thiệt hại do bão lũ trong các năm 2024 và 2025 cho thấy biến đổi khí hậu không còn là thách thức trong tương lai, mà là thực tế hiện hữu, đang tác động trực tiếp đến đời sống, sinh kế và hạ tầng trên khắp cả nước.

Thông qua việc thúc đẩy cải cách đồng bộ trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông, nông nghiệp, thị trường carbon và tài chính xanh, Việt Nam đang thể hiện cách tiếp cận toàn diện, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Định hướng tích hợp này tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa các cam kết tại COP26 thành những kết quả cụ thể, có thể đo lường được trên thực tế.

Phóng viên: Theo bà, từ kinh nghiệm quốc gia và các thảo luận khí hậu toàn cầu gần đây, UNDP khuyến nghị những ưu tiên nào nhằm tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của Việt Nam trong thời gian tới?

Bà Ramla Khalidi: Để biến động lực chính trị mạnh mẽ thành năng lực chống chịu bền vững, UNDP cho rằng ba ưu tiên sau đây có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Việt Nam:

Thứ nhất, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng công bằng, trong đó có việc triển khai Đối tác Chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP). Quá trình chuyển sang năng lượng sạch cần bảo đảm tính bao trùm và công bằng, bảo vệ người lao động và cộng đồng, đồng thời tạo ra những cơ hội mới cho tăng trưởng và thịnh vượng bền vững. Việt Nam có những lợi thế riêng và đã đạt được nhiều tiến bộ đáng ghi nhận theo hướng này.

Thứ hai, tại các khu vực thường xuyên chịu tác động của thiên tai, cần mở rộng các khoản đầu tư “không thỏa hiệp” cho thích ứng với biến đổi khí hậu, như hệ thống cảnh báo sớm cho mọi người dân, hạ tầng có khả năng chống chịu cao và các giải pháp thuận tự nhiên. Phụ nữ, thanh niên và đồng bào dân tộc thiểu số cần được trao quyền để trở thành lực lượng dẫn đầu và đổi mới sáng tạo trong xây dựng khả năng chống chịu ở cấp cộng đồng và hộ gia đình, dựa trên tri thức bản địa, năng lực và trải nghiệm thực tiễn của họ.

bo-cong-an.jpg
Bộ Công an phối hợp các địa phương tổng kết "Chiến dịch Quang Trung” tại Đà Nẵng.

Thứ ba, lồng ghép các chiến lược tài chính khí hậu tích hợp vào đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) 3.0, nhằm tăng cường mức độ sẵn sàng của Việt Nam trong huy động nguồn lực trong nước, đầu tư khu vực tư nhân và tài chính khí hậu quốc tế cho thích ứng, cũng như cho ứng phó với tổn thất và thiệt hại.

Với các ưu tiên rõ ràng, chính sách bao trùm và quan hệ đối tác vững mạnh, Việt Nam có cơ hội hiện thực hóa các cam kết khí hậu toàn cầu thành phát triển xanh, có khả năng chống chịu và lấy con người làm trung tâm.

UNDP sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam và các đối tác nhằm hỗ trợ triển khai các ưu tiên này, thực hiện các cam kết chính sách, mang lại những lợi ích thiết thực cho con người và hành tinh.

Phóng viên: Cảm ơn những chia sẻ của bà!

Có thể bạn quan tâm

Tiếp sức đến trường cho con em gia đình hiến tạng

Tiếp sức đến trường cho con em gia đình hiến tạng

Ngày 15/1, tại Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội), Báo Nhân Dân và Quỹ Khởi sự từ tâm phối hợp cùng Bệnh viện tổ chức Chương trình trao tặng Học bổng “Tự lực vì chính tôi”, nhằm hỗ trợ trẻ em mồ côi có người thân hiến tạng nhân đạo, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn Thủ đô.

Agribank trao bảng tượng trưng tặng 5 tỷ đồng hỗ trợ xây dựng trường mầm non Tà Hine tại tỉnh Lâm Đồng.

Agribank trao tặng 5 tỷ đồng chung tay chăm lo an sinh xã hội tại Lâm Đồng

Chiều 9/1, đồng chí Tô Huy Vũ - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) dẫn đầu Đoàn công tác đã đến thăm và trao tặng 5 tỷ đồng hỗ trợ an sinh xã hội góp phần chung tay cùng tỉnh Lâm Đồng trong công tác xây dựng nông thôn mới, chăm lo đời sống nhân dân.

Đoàn thiện nguyện băng rừng, lội suối vào tận bản Dốc Mây, xã Trường Sơn tặng quà Tết cho đồng bào Bru-Vân Kiều

Quảng Trị: Mang “Tết ấm yêu thương” đến đồng bào dân tộc thiểu số Trường Sơn

Chuẩn bị đón Tết Nguyên đán 2026 và để chia sẻ với khó khăn đồng bào dân tộc thiểu số do thiên tai vừa qua, đoàn thiện nguyện tỉnh Hà Tĩnh vừa đến xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị tặng quà Tết cho bà con. Chương trình “Tết ấm yêu thương” vì thế thêm nhiều ý nghĩa với đồng bào vùng biên giới bên thềm năm mới 2026. 

Cán bộ, chiến sĩ Công an thành phố Cần Thơ hiến máu đầu năm 2026.

Lan tỏa phong trào hiến máu cứu người của Công an thành phố Cần Thơ

Thời gian qua, Câu lạc bộ “Ngân hàng máu nóng” của lực lượng công an thành phố Cần Thơ tích cực tham gia hiến máu tình nguyện cứu người. Điều này đặc biệt ý nghĩa trong bối cảnh các bệnh viện ở thành phố Cần Thơ luôn thiếu máu cho cấp cứu và điều trị, thể hiện tinh thần trách nhiệm vì cộng đồng của người chiến sĩ.

Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng trao 350 triệu đồng hỗ trợ gia đình nạn nhân vụ sạt lở núi ở xã Hùng Sơn.

Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng trao 350 triệu đồng hỗ trợ gia đình nạn nhân vụ sạt lở núi tại xã Hùng Sơn

Tối 7/1, Đoàn công tác Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đà Nẵng do Đại tá Trần Hữu Ích, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn đã đến thăm hỏi, động viên và trao kinh phí hỗ trợ hai gia đình có người thân gặp nạn trong vụ sạt lở núi nghiêm trọng xảy ra tại thôn Pứt, xã Hùng Sơn.

Đồn Biên phòng Yok M’bre và Hội Phụ nữ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh trao mô hình “hỗ trợ, giúp đỡ phát triển kinh tế hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn” cho gia đình bà Mã Thị Dung tại thôn 14, xã Ea Bung.

Trao mô hình sinh kế cho gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại xã biên giới Ea Bung

Hội Phụ nữ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk phối hợp Hội Thiện nguyện Đắk Lắk Đại ngàn và Đồn Biên phòng Yok M’bre, Đồn Biên phòng cửa khẩu Đắk Ruê cùng cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa thiết thực hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã biên giới Ea Bung.

Thủ trưởng Công an tỉnh Lâm Đồng bàn giao nhà mới cho gia đình chị Đỗ Thị Phượng. (Ảnh: TUỆ NHÂN)

Điểm tựa vững chắc của lòng dân

Những ngôi nhà “3 cứng” được xây dựng từ “Chiến dịch Quang Trung” đã trở thành minh chứng cho điểm tựa vững chắc của lòng dân, kết tinh từ tư duy tái thiết chủ động và những giọt mồ hôi thấm đẫm xuyên đêm của hàng trăm cán bộ, chiến sĩ.

Đại diện các tổ chức trao tiền hỗ trợ cho các hộ gia đình có trẻ em trên địa bàn xã Duy Nghĩa chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai trong năm 2025.

Ấm áp nghĩa tình quốc tế sau thiên tai tại Đà Nẵng

Tại Đà Nẵng, dù mưa bão, lũ lụt đã đi qua từ nhiều tháng trước, nhưng những nguồn lực hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế vẫn bền bỉ theo chân Hội Chữ thập đỏ thành phố vượt qua mọi nẻo đường để đến tận tay những gia đình chịu thiệt hại do thiên tai gây ra trong năm 2025.

Bà Võ Thị Xạc xúc động khi được những người lính xây dựng nhà mới sau trận lũ lịch sử.

Những mệnh lệnh từ trái tim người lính

Mưa bão, lũ lụt từ lâu đã gắn với đời sống người dân miền trung-Tây Nguyên để lại biết bao mất mát, nhọc nhằn. Trong gian khó ấy, cùng chia sẻ và gánh vác với nhân dân, các lực lượng vũ trang luôn sẵn sàng đi đầu, đồng hành giúp bà con vượt qua thiên tai.

Được sự ủy quyền của lãnh đạo Báo Nhân Dân và PetroVietnam, nhà báo Nguyễn Công Lý, Trưởng văn phòng đại diện Báo Nhân Dân tại Đắk Lắk trao tặng nhà Đại đoàn kết cho hộ ông Hộ ông Nguyễn Như Ý, ở thôn 4, xã M’Drắk.

Báo Nhân Dân và PetroVietnam bàn giao 5 nhà Đại đoàn kết cho hộ nghèo ở vùng sâu tỉnh Đắk Lắk

Sau khi nhận bàn giao và chuyển vào nhà mới sinh sống nhân dịp đón năm 2026 và chuẩn bị đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ, đại diện các gia đình bày tỏ lòng biết ơn đối với Báo Nhân Dân và nhà tài trợ, sự quan tâm của chính quyền các cấp, đồng thời hứa quyết tâm lao động, sản xuất nỗ lực vươn lên thoát nghèo.

Đại diện nhà tài trợ trao tặng quà cho thầy và trò Trường Dân tộc nội trú trung học cơ sở và trung học phổ thông Vĩnh Phúc.

Trao tặng công trình nước sạch cho trường học tại Tam Đảo

Thực hiện Chương trình “Nước sạch cho các trường học năm 2025”, sáng 29/12, tại xã Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Công ty Ô-tô Toyota Việt Nam tổ chức lễ trao tặng Công trình nước sạch cho cán bộ giáo viên, học sinh Trường Dân tộc nội trú trung học cơ sở và trung học phổ thông Vĩnh Phúc.