Lan tỏa nhận thức về khoa học mở trong cộng đồng

Sáng 18/5, Trung tâm quốc tế Đào tạo và Nghiên cứu Toán học (ICRTM) cùng với Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup (VINIF), phối hợp với Trung tâm Vật lý quốc tế (ICP), Trung tâm thông tin-Tư liệu Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Hội thảo với chủ đề “Khoa học mở dưới các góc nhìn”.
Quang cảnh hội thảo.
Quang cảnh hội thảo.

Khoa học mở (Open science) là chủ đề quan trọng và có nhiều góc nhìn khác nhau trong thời đại chuyển đổi số, khi tri thức nhân loại ngày càng rộng mở và cần được chia sẻ.

Phiên họp toàn thể của UNESCO tại Paris, diễn ra từ ngày 9 đến ngày 24/11/2021, đã đưa ra “Khuyến nghị về Khoa học mở” và được 193 quốc gia trên thế giới công nhận là định nghĩa đầu tiên mang tính toàn cầu về Khoa học mở.

Định nghĩa đó được diễn dịch như sau: Khoa học mở là một kiến trúc tổng thể bao gồm những sự dịch chuyển và thực thi có mục đích làm cho tất cả tri thức khoa học đa ngôn ngữ trở thành có thể tự do truy cập, sử dụng và tái sử dụng bởi mọi người, nhằm nâng cao sự hợp tác và chia sẻ thông tin vì lợi ích của khoa học, cộng đồng, và mở ra các quy trình kiến tạo, đánh giá và truyền thông tri thức khoa học tới đa dạng các nhóm xã hội.

Có nhiều tiêu chí để hình thành nên một nền khoa học mở, theo UNESCO, bao gồm các phần chính là dữ liệu mở, hệ thống xuất bản mở, hạ tầng khoa học mở, nguồn lực giáo dục mở, phần cứng mở, phần mềm mã nguồn mở, tính mở đối với đa dạng hóa kiến thức, đánh giá mở và sự tiếp cận mở của các nhóm xã hội.

UNESCO là một trong những tổ chức quốc tế đầu tiên ủng hộ xu hướng phát triển mới này, vì một cộng đồng bình đẳng trong việc tiếp cận các tri thức khoa học.

Việt Nam đã có những bước đầu quan tâm đến Khuyến nghị này, khi Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Khoa học mở - Khuyến nghị của UNESCO: Cơ hội và thách thức với Việt Nam” vào ngày 20/10/2021.

Đây là khái niệm mới và sẽ cần nhiều thời gian để cộng đồng khoa học nói riêng và xã hội nói chung hiểu hơn về các xu thế trên thế giới và tìm ra các quy chế hợp lý cho chúng ta.

Nhân ngày Khoa học-Công nghệ Việt Nam (18/5), Hội thảo “Khoa học mở dưới các góc nhìn” được tổ chức để hưởng ứng tinh thần của UNESCO về lan tỏa nhận thức về khoa học mở trong cộng đồng.

Hội thảo có 2 phần, phần các bài giảng đại chúng về các chủ đề liên quan đến khoa học mở, được xã hội quan tâm và phần tọa đàm giữa các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực tri thức khác nhau về chủ đề của hội thảo.

Tại hội thảo, các nhà khoa học đã trình bày các bài giảng đại chúng.

Bài giảng về dữ liệu khoa học mở do GS, TSKH Hồ Tú Bảo - nhà khoa học đầu ngành, nghiên cứu và giảng dạy về Trí tuệ nhân tạo - trình bày, mang đến cho người nghe những kiến thức cơ bản nhất về khoa học mở, cấu trúc và đặc điểm của nó, và trình bày chuyên sâu về Dữ liệu khoa học mở cùng những cơ sở, ích lợi và phương cách ứng dụng nó vào trong thực tế học tập và nghiên cứu.

Bài giảng Vật lý trong sinh học tiến hóa do GS, TS Nguyễn Thế Toàn (Khoa Vật lý, Viện Công nghệ Georgia, Hoa Kỳ) mang đến cho người nghe về một trong các hệ quả quan trọng của khoa học mở, đó là việc thực thi các nghiên cứu liên ngành.

GS cũng trình bày chuyên sâu về việc ứng dụng tư duy, các phương pháp vật lý để nghiên cứu về ngành sinh học tiến hóa.

Bài giảng do chuyên gia Nguyễn Võ Hưng, Viện Chiến lược và Chính sách Khoa học-Công nghệ trình bày chia sẻ về các khía cạnh liên quan đến chính sách cho một nền khoa học mở phát triển tại Việt Nam.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh lễ khai mạc Trường hè IACR-VIASM về Mật mã năm 2026.

Thúc đẩy nghiên cứu học thuật mật mã giữa Việt Nam với quốc tế

Trường hè IACR-VIASM năm 2026 là hoạt động thúc đẩy nghiên cứu mật mã mang tầm quốc tế tiếp nối chuỗi hoạt động mật mã quốc tế đã được tổ chức tại Việt Nam, gồm: VietCrypt 2006, IACR ASIACRYPT 2016, Trường hè IACR-SEAMS 2016, Trường hè IACR-VIASM 2022 và ACM ASIACCS 2025 với diễn đàn vệ tinh Young Cryptographers Forum.

Nuôi cá lồng bè ở hồ Hòa Bình (Phú Thọ).

Ứng dụng khoa học cho chuỗi giá trị nông nghiệp xanh

Chuyển đổi sản xuất nông nghiệp đang là yêu cầu bắt buộc trong quá trình phát triển của xã hội hiện đại và hội nhập quốc tế. Xây dựng hệ thống ứng dụng khoa học, công nghệ đồng bộ cho chuỗi giá trị nông nghiệp được xác định là “chìa khóa” thành công cho việc hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp xanh, bền vững.

Đại diện các đơn vị tham gia tiếp nhận và bàn giao các mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học, Viện Hàn lâm). (Ảnh: MINH ĐỨC)

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm do Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chuyển giao phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.

Các đại biểu tham dự bài giảng đại chúng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”. (Ảnh: HUY HOÀNG)

Toán học và trí tuệ nhân tạo: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”

Tiếp nối chuỗi bài giảng đại chúng "Toán học và Trí tuệ nhân tạo", ngày 21/8, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học phối hợp Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) tổ chức bài giảng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”, thu hút đông đảo cán bộ, nhà nghiên cứu, sinh viên tham dự...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quang Anh, Phó Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phát biểu khai mạc Hội thảo “Startup ở bối cảnh quốc tế”. (Ảnh: TG)

Kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam với mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu

Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang có bước chuyển quan trọng. Từ chỗ tập trung chủ yếu vào khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và hỗ trợ hình thành các dự án, hệ sinh thái đang hướng tới khả năng kết nối nguồn lực, phát triển doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư, thương mại hóa công nghệ và mở rộng thị trường.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt "Trạm Cảnh sát thông minh". (Ảnh: Công an Thanh Hóa)

Ra mắt “Trạm Cảnh sát thông minh” ở Thanh Hóa

Sáng 21/8, tại số 18 đường Phan Chu Trinh, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an phối hợp Công an tỉnh Thanh Hóa tổ chức Lễ ra mắt và vận hành thí điểm mô hình Kiosk "Trạm Cảnh sát thông minh".

Thanh toán không dùng tiền mặt trong căng-tin của Trường trung học cơ sở Nha Trang, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: Trường trung học cơ sở Nha Trang cung cấp)

Thái Nguyên: Chuyển đổi số phát huy hiệu quả rõ nét trong công tác Đảng và ngành giáo dục

Việc ứng dụng đồng bộ các nền tảng đã góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tăng cường tính minh bạch, kỷ luật và khả năng theo dõi, giám sát trong thực hiện nhiệm vụ của ngành giáo dục.

Trao Thỏa thuận hợp tác triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Bắc Ninh thí điểm hỗ trợ 10.000 cửa hàng, hộ kinh doanh chuyển đổi số

Ngày 20/8, tại Bắc Ninh, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội nghị triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số. Chương trình đặt mục tiêu tiếp cận, hướng dẫn tối thiểu 10.000 cửa hàng, hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Clex phục vụ nhu cầu pháp lý của doanh nghiệp và người dùng cá nhân. (Ảnh: Tập đoàn Công nghệ CMC)

Công nghệ AI hỗ trợ xây dựng và thi hành pháp luật

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng vào lĩnh vực pháp luật, khả năng hiểu đúng và suy luận theo hệ thống pháp luật của từng quốc gia trở thành yêu cầu quan trọng. Mới đây, CMC OpenAI giới thiệu V-LegalBench và Clex, cho thấy nỗ lực phát triển các công cụ AI phù hợp với đặc thù pháp lý Việt Nam.

Hợp đồng lao động điện tử được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trong số hóa quản trị nhân sự. (Ảnh: ÁNH HỒNG)

Giải pháp toàn trình cho hợp đồng lao động điện tử

Hợp đồng lao động điện tử đang mở ra một bước chuyển mới trong quản trị nhân sự, từ ký kết trên môi trường số đến xác thực, lưu trữ và khai thác dữ liệu. Để quá trình này vận hành hiệu quả, doanh nghiệp cần giải pháp kết nối toàn bộ quy trình, đồng thời bảo đảm giá trị pháp lý và trải nghiệm thuận tiện cho người lao động.