Làm rõ ưu đãi trong đấu thầu, siết chặt kiểm soát chỉ định thầu để ngăn tiêu cực

Các đại biểu Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện các quy định về ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu, bảo đảm rõ ràng, minh bạch, đồng thời siết chặt điều kiện chỉ định thầu gắn với trách nhiệm giải trình và tăng chế tài xử lý đối với tình trạng bỏ thầu sau khi trúng thầu gây bức xúc dư luận thời gian qua.
Các đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: BÙI GIANG)
Các đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: BÙI GIANG)

Cần làm rõ các khái niệm ưu đãi trong đấu thầu, bảo đảm khả thi

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 9, chiều 23/5, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu thầu; Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư; Luật Hải quan; Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; Luật Đầu tư; Luật Đầu tư công; Luật Quản lý, sử dụng tài sản công.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Trần Khánh Thu (Thái Bình) bày tỏ sự đồng tình với việc sửa đổi khoản 7 Điều 3 và bổ sung các khoản 8, 9, 10 Điều 3 của Luật Đấu thầu, coi đây là một bước tiến quan trọng nhằm tháo gỡ nút thắt kéo dài nhiều năm đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, nhất là trong lĩnh vực y tế.

Đại biểu cho rằng, việc các bệnh viện tự chủ tài chính có nguồn thu hợp pháp nhưng vẫn bị ràng buộc bởi cơ chế đấu thầu như đầu tư công là không hợp lý và sửa đổi lần này đã đi đúng hướng.

Đại biểu Trần Khánh Thu (Thái Bình) phát biểu. (Ảnh: BÙI GIANG)

Đại biểu Trần Khánh Thu (Thái Bình) phát biểu. (Ảnh: BÙI GIANG)

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định để bảo đảm tính đồng bộ và thống nhất, nhất là khi nhiều nội dung trong dự thảo có liên quan trực tiếp đến các luật đang được Quốc hội xem xét thông qua như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Luật Công nghiệp công nghệ số.

Đặc biệt, tại Điều 10 về ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, dự thảo có sử dụng nhiều khái niệm quan trọng như “công nghệ cao”, “đổi mới sáng tạo”, “sản phẩm đổi mới sáng tạo”, “khởi nghiệp sáng tạo”, “doanh nghiệp khoa học và công nghệ”…

Tuy nhiên, các khái niệm này hiện vẫn mang tính định tính, chưa có tiêu chí cụ thể, thiếu cơ chế xác nhận chính thức, dẫn đến khó khăn cho doanh nghiệp khi xác định có thuộc diện được hưởng ưu đãi hay không.

Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ khái niệm hoặc viện dẫn các văn bản chuyên ngành, giao Chính phủ quy định chi tiết về cơ quan có thẩm quyền xác nhận đối tượng được hưởng ưu đãi, đồng thời lượng hóa các mức ưu đãi để bảo đảm khả thi trong triển khai.

Bên cạnh đó, cần xác định rõ chính sách ưu đãi này được áp dụng với toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp hay chỉ áp dụng đối với những sản phẩm khoa học công nghệ cụ thể.

Về quy định ưu đãi đối với hàng hóa sản xuất trong nước, xuất xứ Việt Nam, đại biểu khẳng định đây là chủ trương đúng đắn, mang ý nghĩa thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tuy nhiên, đại biểu chỉ rõ, hiện nay chưa có quy định pháp lý đầy đủ và có giá trị cao về tiêu chí xác định hàng hóa “sản xuất trong nước”, “xuất xứ Việt Nam”. Điều này gây khó khăn cho các bên mời thầu trong thực tiễn áp dụng ưu đãi và có thể phát sinh tranh chấp, khiếu kiện từ phía nhà thầu.

Đấu thầu nhiều nhưng một nhà thầu trúng hàng chục công trình

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) phát biểu. (Ảnh: BÙI GIANG)

Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) phát biểu. (Ảnh: BÙI GIANG)

Cũng liên quan Luật Đấu thầu, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) bày tỏ quan tâm đến quy định cho phép chủ đầu tư, người có thẩm quyền căn cứ điều kiện thực tế để lựa chọn hình thức lựa chọn nhà thầu.

Đồng tình với quy định này trong dự thảo, đại biểu nhấn mạnh rằng việc lựa chọn nhà thầu phải bảo đảm chất lượng, năng lực, uy tín và tiềm lực tài chính, đặc biệt là những nhà thầu đã có kinh nghiệm thực hiện nhiều dự án.

Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo nguy cơ móc nối, thông đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu, dẫn đến thất thoát ngân sách và giảm chất lượng công trình - một thực trạng đã từng xảy ra tại một số địa phương.

Về hình thức chỉ định thầu, đại biểu ủng hộ đề xuất giao Chính phủ quy định cụ thể các trường hợp áp dụng nhằm tăng tính chủ động. Tuy nhiên, ông đề nghị cần gắn chặt với yêu cầu “chỉ định thầu có giảm giá” để bảo đảm hiệu quả thực chất.

Dẫn chứng thực tiễn, đại biểu cho biết, tại một số địa phương, có hiện tượng một nhà thầu trúng hàng loạt công trình trong nhiều năm, nhưng mức giảm giá rất thấp, dưới 1%, không mang lại lợi ích cho ngân sách nhà nước.

Vì vậy, đại biểu cho rằng cần thiết cho phép chỉ định thầu có điều kiện rõ ràng: có giảm giá, bảo đảm chất lượng công trình và phải chịu trách nhiệm về việc chỉ định thầu. Cách làm này, theo đại biểu, sẽ tiết kiệm thời gian, tránh lãng phí và hạn chế tiêu cực.

Liên quan đến việc bỏ thầu sau khi trúng thầu, đặc biệt trong các gói thầu xây lắp và khai thác bãi vật liệu, đại biểu phản ánh thực tế đã xảy ra tình trạng bỏ thầu với mức giá cao gấp nhiều lần giá thực tế, nhưng sau đó không triển khai dự án.

Mặc dù thời gian qua đã có xử lý, song theo đại biểu, cần có chế tài mạnh mẽ hơn, chẳng hạn như cấm tuyệt đối không cho nhà thầu vi phạm tham gia các gói thầu khác trong vài năm.

“Chỉ có như vậy họ mới sợ, không dám, không muốn làm những việc để dư luận quan tâm nhiều như thời gian qua”, ông Hòa nhấn mạnh.

Bảo đảm đấu thầu thực chất, minh bạch, hiệu quả

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. (Ảnh: BÙI GIANG)

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. (Ảnh: BÙI GIANG)

Phát biểu làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định, việc sửa đổi Luật Đấu thầu lần này nhằm khắc phục những bất cập kéo dài như chậm tiến độ, đội chi phí, chất lượng thấp, thất thoát và ảnh hưởng đến cán bộ, bảo đảm yêu cầu hiệu quả cao nhất.

Theo ông Thắng, dự thảo luật trao quyền tự quyết cho chủ đầu tư trong việc lựa chọn hình thức đấu thầu (đấu thầu, chỉ định thầu, đặt hàng...) nhưng phải bảo đảm tiến độ, chất lượng, không làm tăng tổng mức đầu tư.

Để phù hợp với thực tiễn, luật mở rộng áp dụng chỉ định thầu trong trường hợp đặc biệt nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện gói thầu, đồng thời bổ sung cơ chế giám sát, kiểm tra theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Luật cũng bổ sung phương pháp định giá hồ sơ dự thầu dựa trên tiêu chí kỹ thuật hoặc kết hợp kỹ thuật-giá, nhất là với các gói thầu thuộc lĩnh vực y tế, viễn thông, công nghệ chiến lược, nhằm lựa chọn nhà thầu có điểm kỹ thuật cao nhất, giải pháp tối ưu và hiệu quả nhất.

Về đấu thầu trong lĩnh vực y tế, Bộ trưởng cho hay, dự thảo tiếp tục sửa đổi theo hướng trao quyền tự chủ cho các cơ sở y tế công lập nhóm 1 và 2 trong mua sắm thuốc, vật tư, thiết bị không sử dụng ngân sách nhà nước.

Đồng thời, cho phép các cơ sở đàm phán giá trực tiếp với nhà cung cấp, sử dụng phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu kết hợp kỹ thuật-giá, tăng tỷ trọng điểm kỹ thuật để lựa chọn được giải pháp công nghệ tốt, bảo đảm chất lượng và hiệu quả.

Quang cảnh phiên thảo luận. (Ảnh: BÙI GIANG)

Quang cảnh phiên thảo luận. (Ảnh: BÙI GIANG)

Để ngăn ngừa tình trạng bỏ thầu giá thấp bất thường, gây chậm tiến độ, phát sinh thiệt hại và ảnh hưởng đến chất lượng, ông Thắng nêu rõ, dự thảo đã bổ sung các chế tài xử lý mạnh hơn.

Theo Bộ trưởng, đã có nhiều dự án rơi vào tình trạng nhà thầu bỏ giá thấp để trúng thầu nhưng sau đó không thực hiện, gây thiệt hại lớn. Một số trường hợp, mức giá bỏ thầu dưới 20% giá trị gói thầu, chiếm gần 10% số gói thầu trong giai đoạn vừa qua.

Để xử lý vấn đề này, dự thảo quy định các biện pháp ràng buộc bổ sung như: yêu cầu cam kết bảo hành dài hạn, nâng mức bảo đảm thực hiện hợp đồng, hay phạt hợp đồng khi nhà thầu không đáp ứng được chất lượng, tiến độ, đồng thời làm rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, bên mời thầu và tổ chuyên gia trong toàn bộ quy trình.

Để nâng cao tính minh bạch, dự thảo cũng yêu cầu chủ đầu tư đánh giá kết quả thực hiện hợp đồng, chất lượng hàng hóa-dịch vụ trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, từ đó hình thành cơ sở dữ liệu về năng lực, kinh nghiệm, uy tín nhà thầu phục vụ giám sát, theo dõi.

Bộ trưởng Thắng cũng nhấn mạnh chủ trương đẩy mạnh đấu thầu điện tử nhằm tăng cạnh tranh, giảm chi phí, đơn giản hóa thủ tục, tăng tính công khai, minh bạch, ngăn chặn các hành vi thông đồng, gian lận, hạn chế can thiệp chủ quan trong đấu thầu.

Có thể bạn quan tâm

Dự án xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành đã hoàn thành giai đoạn 1.

Phấn đấu vận hành đồng bộ Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong năm 2026

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà vừa có ý kiến chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan tập trung cao độ mọi nguồn lực, khẩn trương triển khai các hạng mục trọng điểm, bảo đảm tiến độ dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1, hướng tới mục tiêu đưa công trình vận hành đồng bộ trong năm 2026.

Nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ, làng nghề truyền thống phục vụ Tết được giới thiệu tại Triển lãm.

Triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ phục vụ Tết Nguyên đán

Tối 28/1, tại Điểm du lịch Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu (xã Ứng Thiên, Hà Nội), Sở Công thương Hà Nội phối hợp Ủy ban nhân dân xã Ứng Thiên khai mạc Triển lãm các sản phẩm, mẫu thiết kế hàng thủ công mỹ nghệ mới, sáng tạo gắn với các hoạt động phục vụ Xuân Bính Ngọ 2026.

Nông sản Việt Nam thu hút đông khách quốc tế quan tâm tìm hiểu. (Ảnh: AGRITRADE)

Việt Nam tham dự Hội chợ Gulfood Dubai 2026

Hội chợ quốc tế về thực phẩm và đồ uống Gulfood 2026 diễn ra trong các ngày 26 đến 30/1 tại Trung tâm triển lãm Dubai Exhibition Centre, Dubai, UAE. Khu gian hàng Việt Nam do Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện đã tiếp đón hàng nghìn lượt khách ngay trong ngày đầu khai mạc (26/1).

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng chiều 28/1: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng từng giờ, vượt 184 triệu đồng/lượng

Ngày 28/1, giá vàng trong nước, thế giới tăng dồn dập, vượt qua tất cả các kỷ lục được ghi nhận trước đó. Trong phiên sáng nay, giá vàng miếng SJC trong nước tăng 4,1 triệu đồng/lượng và tiếp tục điều chỉnh giá tăng thêm 2,8 đồng vào phiên chiều, đưa giá vọt lên mức 184,2 triệu đồng/lượng, cao nhất từ trước đến nay.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 28/1: Cổ phiếu ngân hàng và bất động sản bị bán mạnh, VN-Index giảm tiếp gần 28 điểm

Phiên giao dịch ngày 28/1, thị trường chứng khoán Việt Nam chìm trong sắc đỏ. Các nhóm ngành cổ phiếu như ngân hàng, bất động sản... cùng hàng loạt cổ phiếu lớn giảm sàn kéo chỉ số VN-Index lao dốc, thủng ngưỡng 1.800 điểm. Dù lực cầu bắt đáy xuất hiện cuối phiên, VN-Index vẫn giảm 27,59 điểm, xuống mức 1.802,91 điểm.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc - Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới.

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc – Cửa ngõ kết nối đảo ngọc với thế giới

Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc là cửa ngõ quan trọng, góp phần đưa đảo ngọc trở thành điểm đến du lịch hàng đầu khu vực và quốc tế. Với vị trí chiến lược tại cực nam Tổ quốc, sân bay Phú Quốc đã và đang khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối Phú Quốc với thế giới, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Nguồn: THX/TTXVN)

Giá dầu lập đỉnh 15 tháng, kim loại quý kéo MXV-Index giảm mạnh

Thị trường hàng hóa vừa trải qua một phiên giao dịch đầy biến động với diễn biến phân hóa. Áp lực chốt lời mạnh trên thị trường bạc và bạch kim đã góp phần kéo chỉ số MXV-Index giảm 1,7%, xuống còn 2.685 điểm, chấm dứt chuỗi tăng 5 phiên liên tiếp trước đó.

Ủy ban nhân dân xã Cà Ná (Khánh Hòa) dựng pa-nô tuyên truyền về quy hoạch các dự án trọng điểm để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong tương lai. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná

Ngày 28/1, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa ban hành Quyết định số 399/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư thực hiện Dự án nhà máy nhiệt điện LNG Cà Ná - dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế.

Phú Quốc trước vận hội APEC 2027 - Khẳng định vị thế đô thị biển đảo tầm cỡ quốc tế

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định rõ mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến của những sự kiện quốc tế. Việc đặc khu Phú Quốc là địa điểm tổ chức Hội nghị cấp cao APEC 2027 là vinh dự lớn đối với đất nước, là cơ hội để Đảo Ngọc khẳng định vị thế trung tâm kinh tế-du lịch-đối ngoại tầm vóc khu vực và thế giới.

Đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Lào làm việc tại Tập đoàn Điện lực Việt Nam.

Tăng cường hợp tác điện lực Việt Nam-Lào trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng

Những năm qua, hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là trong kết nối hạ tầng hệ thống điện và trao đổi điện năng Việt Nam và Lào được đẩy mạnh, có thể coi là điểm sáng trong quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước. Hiện tổng công suất từ các nhà máy điện tại Lào đã vận hành và bán điện về Việt Nam là 2.379MW.

Mỗi ngày có hàng trăm công nhân, thiết bị đang tập trung thi công các gói thầu thuộc dự án đường Động lực Điện Biên.

Hối hả trên công trình đường động lực Điện Biên

Nỗ lực vì mục tiêu hoàn thành Đường giao thông kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm dọc trục QL279, QL12 (gọi tắt là đường Động lực Điện Biên), suốt nhiều ngày qua hàng nghìn công nhân cùng máy móc, thiết bị miệt mài làm việc. Cả kỳ nghỉ Tết Dương lịch 2026 vừa qua, công trường ngày đêm vẫn rầm rập tiếng máy, tiếng người…

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: Thế Đại)

Kinh tế số thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng

Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chiến lược để thực hiện thắng lợi mục tiêu đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Lực lượng Quản lý thị trường Quảng Ninh kiểm tra cơ sở kinh doanh của ông Trần Hữu Quyền ở phường Móng Cái 2.

Quảng Ninh: Bảo đảm bình ổn thị trường trong dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thực hiện tháng cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và an toàn vệ sinh thực phẩm dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026; Lực lượng Quản lý thị trường tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện và xử lý vi phạm với tổng số tiền phạt hơn 13 tỷ đồng. Góp phần bình ổn thị trường và bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.

Ảnh minh họa.

Thanh khoản suy giảm mạnh, VN-Index mất hơn 13 điểm trước áp lực từ nhóm bất động sản

Phiên giao dịch ngày 27/1, thị trường chứng khoán Việt Nam phân hóa rõ nét. Thanh khoản toàn thị trường giảm sâu, tổng giá trị giao dịch chỉ đạt hơn 27.781 tỷ đồng. Áp lực điều chỉnh mạnh tại nhóm bất động sản cùng diễn biến bán ròng của khối ngoại đã kéo VN-Index giảm 13,22 điểm, xuống mức 1.830,5 điểm khi kết thúc phiên.

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

[Video] Từ năm 2026, thêm 2 trường hợp được cấp sổ đỏ lần đầu

Theo Luật Đất đai năm 2024 và Nghị quyết 254/2025 của Quốc hội, từ năm 2026, Luật Đất đai bổ sung hai trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất lần đầu, nhằm tháo gỡ vướng mắc tồn tại kéo dài trong công tác quản lý, sử dụng đất đai.