Lạm phát hạ nhiệt ở Mỹ và châu Âu

Thị trường chứng khoán Mỹ và châu Âu đồng loạt tăng điểm trong bối cảnh lạm phát tại Mỹ giảm nhiều hơn dự kiến. Đây là tín hiệu tích cực mở đường cho Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) giảm bớt tốc độ tăng lãi suất, đem lại hy vọng cho các nền kinh tế và doanh nghiệp vốn chịu áp lực của lạm phát tăng cao trong nhiều tháng qua.
Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) Mỹ. Ảnh: REUTERS
Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) Mỹ. Ảnh: REUTERS

Theo số liệu của Bộ Lao động Mỹ, giá tiêu dùng trong tháng 11 đã tăng 7,1% so cùng kỳ 2021, thấp hơn mức 7,7% trong tháng 10. Giá của những nhóm hàng hóa và dịch vụ chủ chốt đều tăng ít hơn dự báo.

Đặc biệt, giá ô-tô đã qua sử dụng, một nhân tố khiến lạm phát tăng mạnh trong đại dịch Covid-19, giảm 2,4%; đánh dấu tháng giảm thứ 4 liên tiếp. Giá thuê nhà, vé máy bay, dịch vụ y tế và hàng may mặc đều giảm.

Nhìn nhận về triển vọng nền kinh tế số 1 thế giới, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen cho rằng, lạm phát sẽ giảm dần trong năm 2023 và ở mức thấp hơn đáng kể vào cuối năm, nếu không có cú sốc bất ngờ nào.

Dù Bộ trưởng Janet Yellen thừa nhận nền kinh tế Mỹ có nguy cơ suy thoái, song bà không cho rằng đây là yếu tố ảnh hưởng đến lạm phát. Theo bà Janet Yellen, tăng trưởng kinh tế đang chững lại, sức ép lạm phát đang được tháo gỡ và thị trường lao động vẫn lành mạnh.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ hy vọng, việc tăng chỉ số lạm phát trong năm nay chỉ trong ngắn hạn và Chính phủ Mỹ đã rút ra được nhiều bài học về việc cần phải kiềm chế lạm phát sau một đợt tăng giá, giống như những gì đã từng diễn ra những năm 1970.

Kết quả khảo sát do FED chi nhánh New York công bố mới đây cho thấy, người tiêu dùng lạc quan rằng lạm phát sẽ giảm đáng kể trong năm 2023. Những người tham gia khảo sát cho rằng, lạm phát hằng năm đạt 5,2%; thấp hơn 0,7 điểm phần trăm so với cuộc khảo sát thực hiện hồi tháng 10. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 8/2021, giai đoạn đầu của đợt leo thang lạm phát kìm hãm nền kinh tế, buộc FED phải tiến hành một loạt đợt tăng mạnh lãi suất.

Chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE), vốn là chỉ số lạm phát chính được FED dùng khi đưa ra chính sách tiền tệ, đã có dấu hiệu tăng chậm lại trong tháng 10. Cụ thể, chỉ số PCE trong tháng 10 tăng 6% so cùng kỳ năm 2021, thấp hơn nhiều mức tăng mạnh của tháng 9.

Lạm phát và lãi suất hạ nhiệt là những tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp. Sau khi thông tin lạm phát của Mỹ được công bố, giá cổ phiếu tại Mỹ và châu Âu đã đồng loạt tăng. Tổng thống Mỹ Joe Biden (G.Bai-đơn) cho biết, nền kinh tế Mỹ đang nhìn thấy những dấu hiệu tiến bộ trong cuộc chiến chống lạm phát. Nhà phân tích thị trường của Briefing.com, Patrick O’Hare (P.Ô Ha) cho rằng, trong bối cảnh lạm phát hạ nhiệt, FED nên xem xét giảm tốc các đợt tăng lãi suất.

Trong khi đó, tại châu Âu, lạm phát giá hàng tạp hóa ở Anh đã giảm trong tháng 11 vừa qua, lần giảm đầu tiên trong gần hai năm trở lại đây. Theo công ty nghiên cứu thị trường Kantar, lạm phát giá hàng tạp hóa tại Anh trong bốn tuần tính đến ngày 27/11 là 14,6%, giảm 0,1 điểm phần trăm so mức cao kỷ lục hồi tháng 10, đánh dấu mức giảm lần đầu trong vòng 21 tháng.

Tỷ lệ lạm phát ở Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) trong tháng 11/2022 đã giảm xuống mức 10%, thấp hơn mức cao kỷ lục 10,6% ghi nhận tháng trước đó. Đây là lần đầu trong vòng 17 tháng, Eurozone ghi nhận lạm phát giảm. Cơ quan Thống kê liên bang Đức cho biết, giá tiêu dùng ở Đức trong tháng 11/2022 đã giảm nhẹ, chủ yếu do giá dầu thấp hơn.

Theo số liệu sơ bộ của cơ quan nêu trên, tỷ lệ lạm phát ở Đức trong tháng 11 ở mức 10%. Trước đó trong tháng 10, tỷ lệ lạm phát của Đức chạm ngưỡng 10,4%; mức cao nhất kể từ năm 1951. Đây là lần đầu sau nhiều lần tăng giá, lạm phát đã giảm trở lại ở quốc gia “đầu tàu” châu Âu.

Cả Mỹ và châu Âu đã và đang nỗ lực trong cuộc chiến chống lạm phát. Việc giá tiêu dùng giảm nhiều hơn dự kiến và lạm phát hạ nhiệt góp phần giảm bớt áp lực cho các nhà hoạch định chính sách tiền tệ của các nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.