Lạm phát hạ nhiệt ở Mỹ và châu Âu

Thị trường chứng khoán Mỹ và châu Âu đồng loạt tăng điểm trong bối cảnh lạm phát tại Mỹ giảm nhiều hơn dự kiến. Đây là tín hiệu tích cực mở đường cho Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) giảm bớt tốc độ tăng lãi suất, đem lại hy vọng cho các nền kinh tế và doanh nghiệp vốn chịu áp lực của lạm phát tăng cao trong nhiều tháng qua.
Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) Mỹ. Ảnh: REUTERS
Sở Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) Mỹ. Ảnh: REUTERS

Theo số liệu của Bộ Lao động Mỹ, giá tiêu dùng trong tháng 11 đã tăng 7,1% so cùng kỳ 2021, thấp hơn mức 7,7% trong tháng 10. Giá của những nhóm hàng hóa và dịch vụ chủ chốt đều tăng ít hơn dự báo.

Đặc biệt, giá ô-tô đã qua sử dụng, một nhân tố khiến lạm phát tăng mạnh trong đại dịch Covid-19, giảm 2,4%; đánh dấu tháng giảm thứ 4 liên tiếp. Giá thuê nhà, vé máy bay, dịch vụ y tế và hàng may mặc đều giảm.

Nhìn nhận về triển vọng nền kinh tế số 1 thế giới, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen cho rằng, lạm phát sẽ giảm dần trong năm 2023 và ở mức thấp hơn đáng kể vào cuối năm, nếu không có cú sốc bất ngờ nào.

Dù Bộ trưởng Janet Yellen thừa nhận nền kinh tế Mỹ có nguy cơ suy thoái, song bà không cho rằng đây là yếu tố ảnh hưởng đến lạm phát. Theo bà Janet Yellen, tăng trưởng kinh tế đang chững lại, sức ép lạm phát đang được tháo gỡ và thị trường lao động vẫn lành mạnh.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ hy vọng, việc tăng chỉ số lạm phát trong năm nay chỉ trong ngắn hạn và Chính phủ Mỹ đã rút ra được nhiều bài học về việc cần phải kiềm chế lạm phát sau một đợt tăng giá, giống như những gì đã từng diễn ra những năm 1970.

Kết quả khảo sát do FED chi nhánh New York công bố mới đây cho thấy, người tiêu dùng lạc quan rằng lạm phát sẽ giảm đáng kể trong năm 2023. Những người tham gia khảo sát cho rằng, lạm phát hằng năm đạt 5,2%; thấp hơn 0,7 điểm phần trăm so với cuộc khảo sát thực hiện hồi tháng 10. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 8/2021, giai đoạn đầu của đợt leo thang lạm phát kìm hãm nền kinh tế, buộc FED phải tiến hành một loạt đợt tăng mạnh lãi suất.

Chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE), vốn là chỉ số lạm phát chính được FED dùng khi đưa ra chính sách tiền tệ, đã có dấu hiệu tăng chậm lại trong tháng 10. Cụ thể, chỉ số PCE trong tháng 10 tăng 6% so cùng kỳ năm 2021, thấp hơn nhiều mức tăng mạnh của tháng 9.

Lạm phát và lãi suất hạ nhiệt là những tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp. Sau khi thông tin lạm phát của Mỹ được công bố, giá cổ phiếu tại Mỹ và châu Âu đã đồng loạt tăng. Tổng thống Mỹ Joe Biden (G.Bai-đơn) cho biết, nền kinh tế Mỹ đang nhìn thấy những dấu hiệu tiến bộ trong cuộc chiến chống lạm phát. Nhà phân tích thị trường của Briefing.com, Patrick O’Hare (P.Ô Ha) cho rằng, trong bối cảnh lạm phát hạ nhiệt, FED nên xem xét giảm tốc các đợt tăng lãi suất.

Trong khi đó, tại châu Âu, lạm phát giá hàng tạp hóa ở Anh đã giảm trong tháng 11 vừa qua, lần giảm đầu tiên trong gần hai năm trở lại đây. Theo công ty nghiên cứu thị trường Kantar, lạm phát giá hàng tạp hóa tại Anh trong bốn tuần tính đến ngày 27/11 là 14,6%, giảm 0,1 điểm phần trăm so mức cao kỷ lục hồi tháng 10, đánh dấu mức giảm lần đầu trong vòng 21 tháng.

Tỷ lệ lạm phát ở Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) trong tháng 11/2022 đã giảm xuống mức 10%, thấp hơn mức cao kỷ lục 10,6% ghi nhận tháng trước đó. Đây là lần đầu trong vòng 17 tháng, Eurozone ghi nhận lạm phát giảm. Cơ quan Thống kê liên bang Đức cho biết, giá tiêu dùng ở Đức trong tháng 11/2022 đã giảm nhẹ, chủ yếu do giá dầu thấp hơn.

Theo số liệu sơ bộ của cơ quan nêu trên, tỷ lệ lạm phát ở Đức trong tháng 11 ở mức 10%. Trước đó trong tháng 10, tỷ lệ lạm phát của Đức chạm ngưỡng 10,4%; mức cao nhất kể từ năm 1951. Đây là lần đầu sau nhiều lần tăng giá, lạm phát đã giảm trở lại ở quốc gia “đầu tàu” châu Âu.

Cả Mỹ và châu Âu đã và đang nỗ lực trong cuộc chiến chống lạm phát. Việc giá tiêu dùng giảm nhiều hơn dự kiến và lạm phát hạ nhiệt góp phần giảm bớt áp lực cho các nhà hoạch định chính sách tiền tệ của các nền kinh tế hàng đầu thế giới.

Có thể bạn quan tâm

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.

Tàu chở dầu thô cập cảng ở Mundra, Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz, ngày 18/3/2026. (Ảnh: ANI/TTXVN)

Đối phó cú sốc nguồn cung

“Nút thắt” tại eo biển Hormuz đang làm chao đảo nền kinh tế thế giới, khi hàng triệu thùng dầu biến mất khỏi thị trường mỗi ngày. Không dừng lại ở giá năng lượng, cú sốc đang lan nhanh sang chuỗi cung ứng, lạm phát và tăng trưởng toàn cầu, kéo theo nguy cơ về một cuộc khủng hoảng có thể tồi tệ hơn cả đại dịch Covid-19.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vừa hợp tác, vừa cạnh tranh

Sau nhiều tháng trì hoãn, Nghị viện châu Âu (EP) vừa “bật đèn xanh” cho thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, kèm theo một số điều kiện.