“Làm mới” điểm đến Hỏa Lò

Nghẹn ngào vì cảm thương, xúc động vì tự hào… dường như là “mẫu số” chung của nhiều khách tham quan, dù trẻ hay già, lần đầu hay đã nhiều lần tới di tích Hỏa Lò (Hà Nội). Đổi mới trong tư duy và hoạt động bảo tàng, Hỏa Lò thật sự trở thành một điểm sáng.
Nhiều hoạt động trưng bày hưởng ứng các ngày lễ lớn tại di tích Hỏa Lò.
Nhiều hoạt động trưng bày hưởng ứng các ngày lễ lớn tại di tích Hỏa Lò.

Tận tâm đổi mới trưng bày

Nhiều người không khỏi ngạc nhiên trước sự chu đáo, tận tâm từ những việc nhỏ nhặt ngay cổng vào di tích. Tại khu vực để xe máy miễn phí, mỗi chiếc xe đều được phủ trên yên một tấm khăn ướt để tránh nóng. Dọc lối đi có thể gặp những thùng đựng ô che mưa, nắng. Rồi những chiếc ghế dài được đặt đúng chỗ, đúng lúc làm nơi nghỉ chân cho khách tham quan. Ấn tượng ban đầu tốt đẹp này được phát huy khi từ người bảo vệ cho tới quản lý đều hướng dẫn du khách tỉ mỉ nhất một cách thân thiện và thuần thục.

Khu tham quan không lớn nhưng được chia thành bốn khu A, B, C, D và bố trí các bảng hiệu, mũi tên và đánh số khoa học, hiển thị rõ ràng theo lối đi nên du khách không ngại bị nhầm đường hay bỏ sót khu vực nào. Du khách trong và ngoài nước không nhất thiết phải đi cùng hướng dẫn viên mà có thể chủ động thuê những chiếc bộ đàm có tai nghe để nghe thuyết minh chi tiết ở từng phòng, từng khu vực theo số. Lời thuyết minh, âm nhạc, hiệu ứng tiếng động không chỉ được thu vào thiết bị mà còn được đăng tải trên ứng dụng Spotify, giúp khách chủ động tải về và theo dõi trên điện thoại di động.

“Việc bài trí hiện vật, ánh sáng phù hợp mỗi khu trưng bày. Em rất ấn tượng với phần thuyết minh âm thanh. Ở đó không chỉ cung cấp thông tin mà còn dẫn lời các nhân vật lịch sử từng trải qua những năm tháng gian khổ trong nhà tù Hỏa Lò. Đặc biệt, hiệu ứng âm thanh thuyết minh là điểm nhấn rất đặc sắc, như tiếng đóng cửa trại giam, tiếng xiềng xích hay tiếng hát ru trong khu giam nữ tù nhân… Giống như em đang trực tiếp trở về những thời khắc đau thương ấy vậy”, em Nguyễn Thế Huyền Trang (20 tuổi) ở Bạch Mai (Hà Nội) cảm nhận.

Việc trưng bày “tĩnh” những hiện vật, tư liệu trong các chuyến tham quan ban ngày đã được Ban quản lý khu di tích Hỏa Lò thực hiện một cách sáng tạo, phối hợp nhuần nhuyễn giữa hiện vật và hiệu ứng âm thanh, ánh sáng. Nó tạo ra sức hút, khơi gợi trí tò mò của người xem và gây ấn tượng mạnh về một không gian u tối, rùng rợn của nhà tù, từng là nơi tra tấn, đày đọa các chiến sĩ cách mạng. Nhưng không dừng ở đó, từ tháng 10/2020 ban quản lý di tích phát huy cách trưng bày “động” từ 7 giờ các tối cuối tuần. Đặc sắc nhất phải kể tới việc tái hiện hoạt cảnh trong nhà tù hay màn trải nghiệm mà chính du khách được hóa thân thành những người tù chính trị thời xưa trong chương trình “Đêm thiêng liêng 2: Sống như những đóa hoa” hay “Đêm lửa thiêng”.

Kỷ niệm 68 năm Ngày giải phóng Thủ đô (10/10/1954-10/10/2022), Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày “Khúc ca khải hoàn” từ ngày 5/10 vừa qua. Trưng bày thiết kế theo phong cách cổ động thể hiện ba nội dung chính là Bền bỉ kháng chiến, Ngày về chiến thắng và Hà Nội của ta. Tất cả nhằm tái hiện chặng đường chiến đấu oanh liệt của quân và dân Hà Nội trong những năm kháng chiến gian khổ; gợi nhớ cuộc trở về với biết bao cảm xúc, niềm vui 68 năm trước khi đoàn quân lớp lớp tiến về Thủ đô.

“Địa chỉ đỏ” lan tỏa lòng yêu nước

Bạn Hà Thu Linh (24 tuổi) ở Hà Đông (Hà Nội), tranh thủ cuối tuần đưa bà thăm nhà tù Hỏa Lò vì bà từng chứng kiến nhiều đổi thay của di tích này. “Em đã đi nhà tù Hỏa Lò rất nhiều lần, nhưng lần nào tới cũng thấy tự hào và biết ơn sự gian khổ, hy sinh của những người anh hùng cho cuộc sống như ngày nay. Di tích nhà tù Hỏa Lò có sự khác biệt khi tận dụng lợi thế của truyền thông, quy trình chăm sóc du khách chu đáo, cách bố trí bảng biển hướng dẫn khoa học và dễ hiểu, còn cả ứng dụng máy thuyết minh sinh động… Điểm đến này đang cho thấy sự bắt kịp xu hướng của giới trẻ để lan tỏa những giá trị lịch sử”, bạn Linh bày tỏ.

Giữa nhiều điểm tham quan, vui chơi giải trí khác ở Thủ đô, các bạn trẻ trong nhóm của bạn Nguyễn Thế Huyền Trang lại chọn điểm đến là nhà tù Hỏa Lò sau khi đọc nhiều thông tin cuốn hút trên Facebook và Fanpage. “Sống trong thành phố với nhiều nơi vui chơi, giải trí, chúng em lựa chọn trở về với quá khứ, tìm hiểu điều gì đó đáng nhớ, khác biệt hơn. Cảm nhận chung của nhóm sau khi tham quan nhà tù Hỏa Lò là sự khích lệ, sống hết mình với tuổi trẻ, đam mê cống hiến sao cho xứng với sự hy sinh của ông cha”, bạn Trang chia sẻ.

Sức hấp dẫn của nhà tù Hỏa Lò còn lan tỏa tới cả những du khách nước ngoài đến với Hà Nội. Một cặp vợ chồng mới cưới người Litva đã chọn nhà tù Hỏa Lò làm nơi đầu tiên tham quan trong lịch trình. Chị Korina (24 tuổi) cùng chồng là Tadas (25 tuổi) cho biết: “Chúng tôi thật sự bị sốc sau khi tham quan nơi này và chứng kiến những điều khủng khiếp từng xảy ra ở đây. Nhưng ngay lúc đó chúng tôi càng khâm phục hơn sự bất khuất của những người chiến sĩ cách mạng Việt Nam. Nếu họ ở thế giới bên kia, đang chứng kiến sự đổi thay của đất nước các bạn, chắc chắn họ sẽ mỉm cười vì sự hy sinh của mình được đánh đổi xứng đáng bằng tương lai tươi đẹp. Nếu có điều gì cảm thấy tiếc nuối, thì đó là chúng tôi kỳ vọng sẽ có thêm nhiều hơn những kỷ vật của nhà tù này. Chúng tôi cũng rất mong lần tới khi đến Việt Nam, sẽ có dịp đến nhiều nhà tù khác ở các tỉnh và tham gia những chương trình tham quan hấp dẫn như thế này”.

Có thể bạn quan tâm

Đoàn nhà văn Việt Nam làm việc với Hội Nhà văn Trung Quốc.

Qua trang văn, độc giả quốc tế hiểu hơn về tinh thần Việt

Tháng 8/2026, tác phẩm “Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh được dịch giả Nguyễn Lệ Chi giới thiệu thành công tới nhà xuất bản ở Trung Quốc. Đây là tác phẩm đầu tiên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh bước chân vào thị trường Hoa ngữ, kể từ sau các ấn bản dịch bằng tiếng Anh, Hàn, Thái, Nhật.

Lòng dũng cảm bắt đầu từ trái tim yêu thương

Lòng dũng cảm bắt đầu từ trái tim yêu thương

Truyện đồng thoại “Bọ ngựa hiệp sĩ một tay” (NXB Hà Nội, Nhã Nam phát hành tháng 9/2026) của nhà văn Uông Triều là một truyện dài trong một chuỗi các truyện đồng thoại của anh viết về xóm Hồ. Tiếp nối những câu chuyện thú vị từ “Vua ngan xóm hồ” (tác phẩm đã nhận giải thưởng Khát vọng Dế mèn lần 4, NXB Kim Đồng phát hành) lần này, độc giả lại tiếp tục được thưởng thức những mẩu chuyện ngộ nghĩnh, vui nhộn nơi xóm Hồ bé nhỏ thông qua một nhân vật ấn tượng khác: “Bọ ngựa - Hiệp sĩ một tay”.

Tác phẩm “Mắt cửa”, màu nước của họa sĩ Phan Anh Thư.

Hoài phố cảm tác

Sau thời gian lưu trú trong tháng 5 vừa qua để cảm nghiệm sâu sắc hơn nữa về vùng đất và con người Hội An (Đà Nẵng), bốn họa sĩ trẻ đang được chú ý của mỹ thuật đương đại Việt Nam đến từ Hà Nội, Huế, TP Hồ Chí Minh đã đưa hơn 20 tác phẩm màu nước, lụa và sơn dầu trở lại Hội An trong đợt 1 của triển lãm “Hoài phố cảm tác”. Sự kiện diễn ra từ ngày 11 đến 30/9. Đợt 2 của triển lãm sẽ tiếp nối từ ngày 9/10 đến 8/11, tại TP Hồ Chí Minh.

Những lễ hội và cơ duyên gặp gỡ

Những lễ hội và cơ duyên gặp gỡ

Sự kiện đáng kể cần điểm lại đầu tiên ở Thủ đô, trước Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội một ngày, và cùng kéo dài đến hết ngày chủ nhật vừa qua (từ 1 đến 4/10) là Hội sách Hà Nội lần thứ XI với chủ đề “Sách mở tri thức - Công nghệ dẫn tương lai”.

Các đại biểu tham quan trưng bày về nhà báo Huỳnh Thúc Kháng và Báo Tiếng Dân. Ảnh: SƠN HẢI

Biến địa chỉ báo chí cách mạng thành trung tâm sáng tạo

Hội thảo khoa học và Trưng bày chuyên đề kỷ niệm 150 năm ngày sinh nhà báo Huỳnh Thúc Kháng với chủ đề “Huỳnh Thúc Kháng - Từ Báo Tiếng Dân đến Trường dạy làm báo” vừa diễn ra tại Thái Nguyên đã đón nhận nhiều gợi ý cho mô hình hoạt động của di tích quốc gia địa điểm Trường Dạy làm báo Huỳnh Thúc Kháng. Thời Nay xin trích một số ý kiến và kỳ vọng sớm đón nhận những bước hiện thực hóa từ sau hội thảo ý nghĩa này.

Văn hóa xây dựng lòng tin trong biến động

Văn hóa xây dựng lòng tin trong biến động

Diễn ra từ ngày 1 đến 4/10, quy tụ đại diện từ 50 quốc gia và tổ chức quốc tế, Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai không chỉ mang đến những hoạt động giao lưu nghệ thuật, ẩm thực và di sản đặc sắc, mà còn khẳng định vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong thúc đẩy đối thoại văn hóa, tăng cường hiểu biết và kết nối giữa các dân tộc.

Cao ốc mới cần tôn trọng cảnh quan, bản sắc

Cao ốc mới cần tôn trọng cảnh quan, bản sắc

Xây dựng các tòa nhà phá vỡ kỷ lục trước đó về độ cao đang có dấu hiệu trở thành trào lưu tại Việt Nam. Tuy nhiên, điều đô thị hiện đại thật sự cần là những khối bê-tông đồ sộ, hay những không gian bền vững và lấy nhu cầu của con người làm gốc?

Phở Ngô Sapa. Ảnh: NAM NGUYỄN

Bữa ăn sáng và lời nói thầm

Chuyến công tác vùng cao hôm ấy cực kỳ thuận lợi, chúng tôi xuất hành trở về Hà Nội sớm hơn dự kiến. Xe khởi hành khi đất và người Lào Cai còn chưa thức giấc. Miền đất vùng biên xa xôi còn ẩn mình trong bóng tối cứ lùi xa dần theo từng vòng quay của bánh xe.

Thế hệ trẻ tham gia sản xuất phim hoạt hình.

Cơ hội nào để hoạt hình Việt Nam vươn tầm quốc tế?

Trong bức tranh sôi động của công nghiệp sáng tạo toàn cầu, lĩnh vực hoạt hình đang ngày càng khẳng định vị thế về giá trị kinh tế, văn hóa và sức ảnh hưởng sâu rộng. Với hoạt hình Việt Nam, những chuyển động tích cực trong thời gian gần đây mang lại tín hiệu khả quan và cơ hội phát triển. Tuy nhiên, để thúc đẩy tiềm năng trở thành lợi thế văn hóa, năng lực cạnh tranh và từng bước xây dựng ngành công nghiệp hoạt hình đúng nghĩa, cần nhận diện, tháo gỡ nhiều điểm nghẽn.

Cảnh phim “Trạng Quỳnh thời nhí nhố”.

Chuyên nghiệp hơn mới có thể bứt phá

Bên cạnh câu chuyện phát triển ý tưởng và xây dựng những dự án nguyên bản, một điểm nghẽn khác của hoạt hình Việt Nam nằm ở mức độ chuyên nghiệp và khả năng vận hành của toàn ngành. Đây cũng là vấn đề được nhiều chuyên gia quốc tế nhắc đến khi đánh giá triển vọng phát triển của các nền hoạt hình mới nổi.

Phim hoạt hình của nhiều nước Đông Nam Á được giới thiệu sinh động tại Liên hoan phim Annecy, Pháp.

Từ Annecy đến hướng đi mở cho hoạt hình Việt

Bên cạnh câu chuyện về tác phẩm xuất sắc, giải thưởng danh giá, hoạt động giao lưu chia sẻ…, bài học về khả năng liên tục tạo ra những ý tưởng, cơ hội mới là hướng đi mà hoạt hình Việt Nam cần bắt nhịp trong hành trình hội nhập quốc tế. Điều này có thể nhận ra qua Liên hoan phim hoạt hình quốc tế Annecy (Pháp). Năm nay, sự kiện quy tụ hơn 19 nghìn nhà làm phim, nhà sản xuất, nhà đầu tư, trường đào tạo và doanh nghiệp sáng tạo từ 120 quốc gia.

Khán giả khắp nơi trên thế giới đổ về cùng thưởng thức các tác phẩm mới ở Annecy, Pháp.

Mặc áo bản sắc để bước ra thế giới

Khi nhắc đến hoạt hình Việt Nam, yếu tố khiến nhiều đối tác quốc tế quan tâm chính là bản sắc văn hóa. Giữa hàng nghìn dự án từ khắp thế giới, lợi thế cạnh tranh không còn dừng lại ở khả năng sản xuất, làm chủ công nghệ, mà là nhận diện về bản sắc giữa bản đồ hoạt hình toàn cầu. Với kho tàng lịch sử, truyền thuyết, văn học dân gian, đời sống đương đại giàu sắc màu, Việt Nam đang sở hữu nguồn chất liệu sáng tạo dồi dào để hình thành những tác phẩm mang dấu ấn riêng. Điều quan trọng làm thế nào để chuyển hóa những giá trị văn hóa ấy thành các tác phẩm có sức sống nghệ thuật và thuyết phục được khán giả toàn cầu.

Mưu sinh trên sông. Ảnh: SONG ANH

Người cửa sông

“Mới đó mà đã hơn 17 năm rồi...”, anh Lê Văn Thức mở đầu câu chuyện bằng một tiếng thở dài, nhưng ánh mắt lại lấp lánh sự bình yên của một người đã đi qua giông bão.

Bên trong phong cảnh

Bên trong phong cảnh

Sóng Mây Gallery.S, Hà Nội đang giới thiệu 100 đơn vị tác phẩm tranh chì và điêu khắc gỗ kích thước trung bình và nhỏ của nghệ sĩ điêu khắc nổi tiếng người Nhật Mukai Katsumi (sinh năm 1946).

Miền hoài niệm Nguyễn Chu Nhạc

Miền hoài niệm Nguyễn Chu Nhạc

Nguyễn Chu Nhạc là giọng thơ bền bỉ, lặng lẽ mà ám ảnh. Sinh năm 1957 tại Hà Nội, nguyên quán Hưng Yên, ông đã đi qua nhiều thăng trầm của đời sống để chưng cất thành thơ một chất giọng trầm tĩnh, hoài niệm và giàu suy tưởng. Tập thơ “Giờ thương lại những ngày xưa”, NXB Hội Nhà văn ấn hành, tiếp tục cho thấy một Nguyễn Chu Nhạc nhất quán trong cảm thức thời gian, đồng thời mở ra những rung động tinh tế về ký ức và thân phận.

Mùa truyện, mùa văn hóa

Mùa truyện, mùa văn hóa

Cuộc thi Sáng tác truyện tranh lần thứ ba tại Việt Nam do NXB Kim Đồng; Viện Pháp tại Việt Nam và Phái đoàn Wallonie-Bruxelles tại Việt Nam phối hợp tổ chức đã phát động từ 4/4 và sẽ hết hạn nhận tác phẩm dự thi vào ngày 31/10.

Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết.

Việt Nam tích cực phát triển văn hóa toàn cầu

Từ ngày 27/9 đến 1/10, khoảng 250 đại biểu, chuyên gia trong nước và quốc tế có mặt tại Hà Nội và Ninh Bình để dự Hội nghị Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương về Di sản và Tính xác thực. Sự kiện diễn ra chưa đầy một tháng sau khi Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết về “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững” (Thập kỷ), sáng kiến do Việt Nam khởi xướng.

Vui đọc phê bình

Vui đọc phê bình

Đọc “Người thơ trong cõi thơ” (chân dung và thơ chọn, NXB Văn học) của PGS, TS, nhà văn Ngô Văn Giá, thấy trân quý tình yêu thơ, yêu người thơ khi trông lại, dõi theo hành trình thơ của 30 nhà thơ thuộc nhiều thế hệ, cả tên tuổi lớn cho đến tác giả khẳng định vững vàng và gương mặt mới nhiều kỳ vọng. Và như thế, càng hiểu rằng với riêng nhà phê bình đã là sự chọn lọc chứ không ôm đồm như chính ông có lúc ngầm so sánh nhân vật của mình với số đông.

Ông Nguyễn Phước bên nhà lưu trữ xương cá voi ở Vạn An Thạnh.

Sống cùng Phú Quý qua chuyện của các ông từ

Giữa biển mênh mông, đảo Phú Quý (tỉnh Lâm Đồng) nổi lên như chấm nhỏ nhấp nhô trên sóng nước. Đây là một trong những hòn đảo có mật độ di tích văn hóa lịch sử tâm linh dày đặc bậc nhất nước ta.