Làm dịu cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu

Nga và Ukraine dưới sự trung gian của Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ cuối tuần qua đã ký thỏa thuận về việc nối lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc cho các thị trường quốc tế qua đường Biển Ðen. Thỏa thuận được đánh giá là rất tích cực này góp phần xoa dịu cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tham dự lễ ký kết tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 22/7/2022. (Ảnh: Reuters)
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tham dự lễ ký kết tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 22/7/2022. (Ảnh: Reuters)

Thỏa thuận về nối lại xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine thông qua ba cảng ở Biển Ðen được ký tại thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ, do Liên hợp quốc và Ankara làm trung gian. Phát biểu sau khi thỏa thuận được ký kết, đại diện Liên hợp quốc nhấn mạnh, tổ chức đa phương lớn nhất thế giới tin tưởng, thỏa thuận sẽ được thực thi đầy đủ trong vài tuần tới và khôi phục lượng ngũ cốc xuất khẩu về mức trước khi xảy ra xung đột ở Ukraine là 5 triệu tấn/tháng.

Xung đột tại Ukraine và các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga đang làm gián đoạn nguồn cung ngũ cốc, khiến giá lương thực toàn cầu tăng cao và có nguy cơ đẩy hàng triệu người ở những quốc gia nghèo rơi vào cảnh đói ăn. Hiện vẫn còn 25 triệu tấn lúa mì và ngũ cốc đang mắc kẹt tại các cảng ở Ukraine, trong khi quốc gia Ðông Âu dự kiến sẽ thu hoạch 60 triệu tấn trong mùa vụ năm nay.

Ngay sau khi Nga và Ukraine ký thỏa thuận nối lại xuất khẩu ngũ cốc, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres vui mừng cho biết, thỏa thuận này sẽ giúp nhiều quốc gia đang phát triển và các nước bên bờ vực của nạn đói thoát nguy cơ vỡ nợ. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, người đóng vai trò cầu nối quan trọng trong các cuộc đàm phán, bày tỏ hy vọng thỏa thuận trên sẽ mở ra triển vọng hòa bình tại Ukraine.

Ðại diện cấp cao phụ trách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Josep Borrell hoan nghênh thỏa thuận, cho rằng đây là một bước đi đúng hướng. Thủ tướng Canada Justin Trudeau tuyên bố, Nhóm Các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) sẽ giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm hoạt động xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine qua Biển Ðen được trở lại bình thường như trước xung đột.

Nga và Ukraine là hai quốc gia cung cấp ngũ cốc hàng đầu thế giới. Cuộc xung đột tại Ukraine và các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga đang làm gián đoạn nguồn cung ngũ cốc, khiến giá lương thực toàn cầu gia tăng và có nguy cơ đẩy hàng triệu người ở những quốc gia nghèo nhất thế giới rơi vào cảnh đói ăn.

Từ Washington, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken và người đồng cấp Ukraine Dmytro Kuleba đã thảo luận vấn đề xuất khẩu ngũ cốc của quốc gia Ðông Âu trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao G7, Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO) và Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20). Cuộc xung đột tại Ukraine và các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga đang làm gián đoạn nguồn cung ngũ cốc, gia tăng nguy cơ xảy ra cuộc khủng hoảng lương thực ở nhiều khu vực trên thế giới.

Từ đầu năm đến nay, giá lúa mì và ngô đã tăng mạnh. Trong phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây, cơ quan này đã cảnh báo nguồn cung lúa mì toàn cầu trong kho dự trữ chỉ còn duy trì được trong 10 tuần, tình hình còn tồi tệ hơn cả cuộc khủng hoảng giai đoạn 2007-2008.

Kể từ cuối tháng 2/2022, các cảng của Ukraine ở Biển Ðen đã ngừng hoạt động gây đình trệ xuất khẩu đường biển khiến ngũ cốc tồn đọng tại các kho chứa của quốc gia Ðông Âu. Ukraine đang nỗ lực xuất khẩu nông sản qua đường bộ, đường sông và đường sắt, song những trở ngại về hậu cần đang hạn chế khối lượng xuất khẩu ở mức tối đa 2 triệu tấn/tháng. Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực của Liên hợp quốc (FAO) cho biết, Ukraine hiện tồn đọng 18 triệu tấn ngũ cốc và các loại hạt có dầu của mùa vụ năm ngoái trong kho chứa.

FAO cho biết đã nhận được 17 triệu USD từ Nhật Bản để giúp giải quyết vấn đề bảo quản ngũ cốc ở Ukraine, giúp thúc đẩy xuất khẩu ngũ cốc trong bối cảnh giá lương thực toàn cầu vẫn ở mức cao. Giới phân tích hy vọng, thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc qua ba cảng ở Biển Ðen sẽ làm giảm giá lương thực tăng cao hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.