Làm dịu cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu

Nga và Ukraine dưới sự trung gian của Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ cuối tuần qua đã ký thỏa thuận về việc nối lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc cho các thị trường quốc tế qua đường Biển Ðen. Thỏa thuận được đánh giá là rất tích cực này góp phần xoa dịu cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tham dự lễ ký kết tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 22/7/2022. (Ảnh: Reuters)
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu và Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan tham dự lễ ký kết tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 22/7/2022. (Ảnh: Reuters)

Thỏa thuận về nối lại xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine thông qua ba cảng ở Biển Ðen được ký tại thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ, do Liên hợp quốc và Ankara làm trung gian. Phát biểu sau khi thỏa thuận được ký kết, đại diện Liên hợp quốc nhấn mạnh, tổ chức đa phương lớn nhất thế giới tin tưởng, thỏa thuận sẽ được thực thi đầy đủ trong vài tuần tới và khôi phục lượng ngũ cốc xuất khẩu về mức trước khi xảy ra xung đột ở Ukraine là 5 triệu tấn/tháng.

Xung đột tại Ukraine và các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga đang làm gián đoạn nguồn cung ngũ cốc, khiến giá lương thực toàn cầu tăng cao và có nguy cơ đẩy hàng triệu người ở những quốc gia nghèo rơi vào cảnh đói ăn. Hiện vẫn còn 25 triệu tấn lúa mì và ngũ cốc đang mắc kẹt tại các cảng ở Ukraine, trong khi quốc gia Ðông Âu dự kiến sẽ thu hoạch 60 triệu tấn trong mùa vụ năm nay.

Ngay sau khi Nga và Ukraine ký thỏa thuận nối lại xuất khẩu ngũ cốc, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres vui mừng cho biết, thỏa thuận này sẽ giúp nhiều quốc gia đang phát triển và các nước bên bờ vực của nạn đói thoát nguy cơ vỡ nợ. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan, người đóng vai trò cầu nối quan trọng trong các cuộc đàm phán, bày tỏ hy vọng thỏa thuận trên sẽ mở ra triển vọng hòa bình tại Ukraine.

Ðại diện cấp cao phụ trách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Josep Borrell hoan nghênh thỏa thuận, cho rằng đây là một bước đi đúng hướng. Thủ tướng Canada Justin Trudeau tuyên bố, Nhóm Các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) sẽ giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm hoạt động xuất khẩu ngũ cốc của Ukraine qua Biển Ðen được trở lại bình thường như trước xung đột.

Nga và Ukraine là hai quốc gia cung cấp ngũ cốc hàng đầu thế giới. Cuộc xung đột tại Ukraine và các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga đang làm gián đoạn nguồn cung ngũ cốc, khiến giá lương thực toàn cầu gia tăng và có nguy cơ đẩy hàng triệu người ở những quốc gia nghèo nhất thế giới rơi vào cảnh đói ăn.

Từ Washington, Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony Blinken và người đồng cấp Ukraine Dmytro Kuleba đã thảo luận vấn đề xuất khẩu ngũ cốc của quốc gia Ðông Âu trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao G7, Tổ chức Hiệp ước Bắc Ðại Tây Dương (NATO) và Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20). Cuộc xung đột tại Ukraine và các lệnh trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga đang làm gián đoạn nguồn cung ngũ cốc, gia tăng nguy cơ xảy ra cuộc khủng hoảng lương thực ở nhiều khu vực trên thế giới.

Từ đầu năm đến nay, giá lúa mì và ngô đã tăng mạnh. Trong phiên họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc mới đây, cơ quan này đã cảnh báo nguồn cung lúa mì toàn cầu trong kho dự trữ chỉ còn duy trì được trong 10 tuần, tình hình còn tồi tệ hơn cả cuộc khủng hoảng giai đoạn 2007-2008.

Kể từ cuối tháng 2/2022, các cảng của Ukraine ở Biển Ðen đã ngừng hoạt động gây đình trệ xuất khẩu đường biển khiến ngũ cốc tồn đọng tại các kho chứa của quốc gia Ðông Âu. Ukraine đang nỗ lực xuất khẩu nông sản qua đường bộ, đường sông và đường sắt, song những trở ngại về hậu cần đang hạn chế khối lượng xuất khẩu ở mức tối đa 2 triệu tấn/tháng. Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực của Liên hợp quốc (FAO) cho biết, Ukraine hiện tồn đọng 18 triệu tấn ngũ cốc và các loại hạt có dầu của mùa vụ năm ngoái trong kho chứa.

FAO cho biết đã nhận được 17 triệu USD từ Nhật Bản để giúp giải quyết vấn đề bảo quản ngũ cốc ở Ukraine, giúp thúc đẩy xuất khẩu ngũ cốc trong bối cảnh giá lương thực toàn cầu vẫn ở mức cao. Giới phân tích hy vọng, thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc qua ba cảng ở Biển Ðen sẽ làm giảm giá lương thực tăng cao hiện nay.

Có thể bạn quan tâm

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.

Người dân mua sắm tại siêu thị ở Vienna, Áo. Ảnh: THX/TTXVN

Kinh tế châu Âu phục hồi ấn tượng

Kinh tế Khu vực đồng euro (Eurozone) ghi nhận dấu hiệu phục hồi ấn tượng khi tăng trưởng vượt các dự báo. Với mức 1,5% trong năm 2025, đây là năm tăng trưởng thứ hai liên tiếp của Eurozone, bất chấp một năm đầy biến động với những thách thức từ tranh chấp thương mại và căng thẳng địa chính trị toàn cầu.