Làm chủ công nghệ, tạo đột phá

Trước đề xuất hợp tác của AFK Sistema trong các lĩnh vực công nghệ vệ tinh, UAV và Hydrogen, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng hợp tác quốc tế không chỉ hướng tới đầu tư, kinh doanh mà cần gắn với nghiên cứu, phát triển công nghệ, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.

UAV đã được đưa vào vận chuyển bưu kiện qua biển, robot tự hành bước vào giao nhận, trong khi dữ liệu kết nối toàn bộ hành trình. Công nghệ đang mở ra cách vận hành mới cho ngành bưu chính và đặt ra yêu cầu về một hành lang pháp lý đủ linh hoạt cho những phương thức chưa từng có.

Hơn 90% trong 4,1 tỷ bưu gửi năm 2025 là hàng hóa. Sự bùng nổ của thương mại điện tử đang kéo bưu chính tiến sâu vào logistics, đặt ra bài toán xác định lại ranh giới quản lý mà không làm hẹp không gian phát triển của doanh nghiệp.

Sau hơn 15 năm thi hành, thị trường bưu chính đã thay đổi mạnh về quy mô, công nghệ và phương thức kinh doanh. Sự phát triển của thương mại điện tử đang đặt ra yêu cầu sửa đổi Luật Bưu chính theo hướng giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm dựa trên dữ liệu, giảm chi phí tuân thủ và tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp.

Ngày 15/9, tại Nghệ An, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm - VASS) phối hợp Viện Hàn lâm Khoa học Kinh tế và Xã hội Quốc gia Lào (LASES), Viện Hàn lâm Hoàng gia Campuchia (RAC) tổ chức hội thảo thường niên lần thứ 13 với chủ đề “Kết nối hạ tầng chiến lược Việt Nam-Lào-Campuchia trong bối cảnh mới”.

Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) thông báo tiếp nhận hồ sơ đề nghị tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) năm 2026. Mức tài trợ từ ngân sách nhà nước tối đa 3 tỷ đồng/nhiệm vụ; thời gian thực hiện không quá 12 tháng.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng mang tính xuyên quốc gia, việc phát huy nguồn lực kiều bào cũng không nhất thiết phải được đo bằng số người trở về sinh sống và làm việc lâu dài trong nước.

Ngày 16/9, tại Hà Nội, Hội Cấp thoát nước Việt Nam (VWSA) tổ chức khai mạc Tuần lễ ngành nước Việt Nam - Vietnam Water Week 2026 với chủ đề “Chuyển đổi số - Tăng cường khả năng thích ứng của ngành nước trong kỷ nguyên mới”.

100 ngày xử lý điểm nghẽn chuyển đổi số được triển khai với yêu cầu không chỉ “làm cho xong”, mà phải xác định đúng điểm nghẽn, tập trung xử lý để tạo chuyển biến. Với 50 nhiệm vụ được triển khai trên phạm vi toàn quốc, khối lượng lớn, thời gian ngắn, đòi hỏi chúng ta phải có những cách làm quyết liệt, đồng bộ.

Hệ thống chính sách của Đảng và Nhà nước ta thời gian qua chú trọng đặc biệt vào công tác chuyển đổi số cho đồng bào các dân tộc thiểu số, tuy nhiên ở những cộng đồng chịu nhiều hạn chế về địa lý, kinh tế, giáo dục và ngôn ngữ đang bộc lộ nguy cơ gia tăng bất bình đẳng số. 

Ngày 15/9, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm Việt Nam là thành viên chính thức tham gia Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân (1956-2026); đồng thời tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về những thành tựu đạt được và định hướng hợp tác trong bối cảnh mới. 

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, Thành phố Hồ Chí Minh không thể tiếp tục phát triển theo phương thức truyền thống, mà phải chủ động đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững. Trong đó, khoa học, công nghệ phải trở thành động lực quan trọng, góp phần hình thành mô hình tăng trưởng mới.

Việc một nhà nghiên cứu rời Anthropic để cảnh báo về nguy cơ của trí tuệ nhân tạo, sau đó lãnh đạo Anthropic, OpenAI và SpacexAI cùng lên tiếng ủng hộ việc điều chỉnh giảm tốc độ phát triển, cho thấy an toàn AI đã trở thành vấn đề quản trị cấp bách. 

Trước hiện tượng sứa xuất hiện tại khu vực ven biển Quảng Ninh, các nhà khoa học thuộc Viện Hải dương học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã hỗ trợ nhận diện, cung cấp thông tin về đặc điểm sinh học và khả năng gây ngứa của loài sứa này.

Một sân chơi công nghệ mới dành cho lập trình viên, sinh viên và các nhóm phát triển sản phẩm AI sẽ diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh cuối tháng 10, với trọng tâm là biến các công cụ trí tuệ nhân tạo thế hệ mới thành những giải pháp có khả năng ứng dụng vào nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và cộng đồng.

Nghị quyết số 37/2026/QH16 của Quốc hội quy định cụ thể các điều kiện không truy cứu, tạm hoãn truy cứu và miễn trách nhiệm hình sự đối với các vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Từ quản trị sản xuất, kiểm soát chuỗi cung ứng đến truy xuất nguồn gốc và sử dụng hiệu quả tài nguyên, chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu rộng trong ngành thực phẩm.

Ngày 14/9, Hội nghị toàn thể lần thứ 70 của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã khai mạc tại Vienna (Áo). Tại đó, IAEA đưa ra lời kêu gọi tăng cường hợp tác đa phương và thúc đẩy nỗ lực duy trì cơ chế chống phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng.

Chuyển đổi số đang bước vào giai đoạn chứng minh hiệu quả bằng thay đổi cụ thể trong quản trị và đời sống. Trong 100 ngày gỡ điểm nghẽn, từ kết nối, chia sẻ dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục hành chính đến tổ chức thực hiện, yêu cầu đặt ra là phải gỡ “rào cản” để chính quyền phục vụ người dân nhanh, hiệu quả và minh bạch hơn. 

Trong bối cảnh nhiều địa phương trên cả nước còn đang loay hoay tìm cách thu hút người dân theo dõi và tương tác với các kênh truyền thông của chính quyền, thì kênh truyền thông số của Ủy ban nhân dân phường Ngô Quyền (thành phố Hải Phòng) đã ghi nhận những tín hiệu rất khả quan.

Với chủ đề “Human-Led, AI-First: From Pilots to P&L” (Con người dẫn dắt, AI làm trọng tâm: Từ thử nghiệm tới giá trị kinh doanh), CIO Summit 2026 tập trung thảo luận việc chuyển AI từ giai đoạn thử nghiệm sang tạo giá trị và vận hành thực tế trong doanh nghiệp.

Ngày 15/9, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức dừng phát sóng mạng 2G trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Khoa học và Công nghệ, khép lại hành trình hơn hai thập kỷ công nghệ di động thế hệ thứ hai đồng hành cùng người dân Việt Nam.

Hợp tác quốc tế về khoa học-công nghệ đang đặt trước một yêu cầu không chỉ mở rộng kết nối hay tiếp nhận tri thức, mà phải góp phần hình thành năng lực nghiên cứu, tạo sản phẩm và nâng cao khả năng làm chủ. Với doanh nghiệp, điều đó đồng nghĩa sau mỗi quan hệ hợp tác phải có thêm những năng lực tiếp tục phát triển trong nước.

Tập đoàn FPT và Đại học Công nghệ PETRONAS (UTP), trường đào tạo công nghệ lớn của Malaysia, hợp tác thành lập Phòng Nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) năng lượng UTP-FPT, tập trung nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa các giải pháp trí AI phục vụ ngành năng lượng.

Ngày 14/9, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Công nghệ Vật liệu, Trường đại học VinUni và Hội Vật lý Việt Nam tổ chức bài giảng đại chúng với chủ đề “AI với Vật lý”.

Ngày 14/9, tại Hà Nội, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ có buổi kiểm tra về thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tại Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Mạng xã hội đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội, giúp mọi người, nhất là các bạn trẻ mở ra những cơ hội học tập, kết nối, sáng tạo và thể hiện bản thân. Nhưng nó cũng đang đem lại những rủi ro, kể cả đối với sức khỏe tâm thần nếu quá lạm dụng, lệ thuộc nó.

Phát triển các mô hình trí tuệ nhân tạo Việt Nam đòi hỏi nguồn dữ liệu lớn, chất lượng và đa dạng, nhưng việc khai thác nguồn tài nguyên này đang đặt ra vấn đề về quyền sở hữu trí tuệ và phạm vi sử dụng hợp pháp nội dung được bảo hộ.