Kỷ niệm 70 năm Việt Nam là thành viên chính thức Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân (JINR)

Ngày 15/9, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm Việt Nam là thành viên chính thức tham gia Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân (1956-2026); đồng thời tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế về những thành tựu đạt được và định hướng hợp tác trong bối cảnh mới. 

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trao tặng kỷ niệm chương vinh danh các nhà lãnh đạo, các nhà khoa học xuất sắc của JINR. (Ảnh: XUÂN KỲ)
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trao tặng kỷ niệm chương vinh danh các nhà lãnh đạo, các nhà khoa học xuất sắc của JINR. (Ảnh: XUÂN KỲ)

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân (JINR) được thành lập năm 1956 và Việt Nam trở thành quốc gia thành viên ngay trong năm đó. 70 năm qua, có những nhà khoa học thuộc các thế hệ đầu tiên đã góp phần đặt nền móng cho vật lý hạt nhân, vật lý hạt cơ bản và vật lý năng lượng cao của Việt Nam; có những người tiếp tục xây dựng các hướng nghiên cứu, các nhóm khoa học và đào tạo nên nhiều thế hệ học trò; và hôm nay có những nhà khoa học trẻ đang chuẩn bị tiếp tục câu chuyện ấy.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái nhấn mạnh, một bài báo có thể là kết quả của một nghiên cứu, một công nghệ có thể là kết quả của một dự án, nhưng những nhà khoa học được đào tạo, những nhóm nghiên cứu được hình thành và năng lực khoa học được tích lũy mới là tài sản có khả năng tiếp tục tạo ra những nghiên cứu, công nghệ và sản phẩm tiếp theo.

Bên cạnh đó, những lĩnh vực công nghệ chiến lược ngày nay không thể phát triển chỉ bằng việc mua hoặc tiếp nhận một công nghệ riêng lẻ; đằng sau một công nghệ là khoa học cơ bản, đội ngũ chuyên gia, phòng thí nghiệm, hạ tầng nghiên cứu, dữ liệu và cả một hệ sinh thái được tích lũy trong nhiều năm.

"Việt Nam đang tiếp tục triển khai các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận, đồng thời tăng cường tiềm lực khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực phục vụ phát triển thì ứng dụng năng lượng nguyên tử, nhu cầu xây dựng năng lực khoa học hạt nhân của quốc gia càng trở nên cấp thiết", Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái bày tỏ.

1789460545576-1838707315326569150-3203264870288625486-75a5fbe0fd399cb495f88a04cc085ece.jpg
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái phát biểu tại buổi lễ. (Ảnh: XUÂN KỲ)

Trong bối cảnh đó, giá trị của JINR không chỉ nằm ở việc cho chúng ta cơ hội tiếp cận những thiết bị hay công trình khoa học lớn mà quan trọng hơn là mang đến một môi trường nơi con người, tri thức và hạ tầng nghiên cứu cùng được phát triển; nơi các nhà khoa học Việt Nam có thể tham gia trực tiếp vào quá trình tạo ra tri thức mới. Đây cũng chính là điều Việt Nam đang cần khi bước vào giai đoạn phát triển mới, với những bài toán phát triển mới và những thách thức mới.

Đề cập đến các nghị quyết của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và yêu cầu hội nhập quốc tế, cũng như chuyến thăm Liên bang Nga vừa qua của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục mở ra những không gian hợp tác mới về khoa học, công nghệ và công nghệ chiến lược, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái cho rằng, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng JINR cần tiếp tục đào tạo thế hệ các nhà khoa học trẻ, đồng thời hình thành các nhóm nghiên cứu đủ mạnh để tham gia sâu vào những chương trình khoa học lớn; đưa các nhà khoa học Việt Nam không chỉ đến học tập hoặc nghiên cứu ngắn hạn, mà còn tham gia thực chất vào các chương trình, phòng thí nghiệm và hạ tầng nghiên cứu lớn của JINR.

Ở chiều ngược lại, cần đưa JINR đến gần hơn với cộng đồng khoa học Việt Nam; thúc đẩy dự án xây dựng Phòng thí nghiệm chung nghiên cứu vật lý hạt nhân giữa JINR và Việt Nam, phát huy vai trò của trung tâm thông tin JINR tại Việt Nam, đồng thời hình thành thêm những chương trình nghiên cứu và đào tạo có tính dài hạn.

1789460545672-1838707315326569150-3203264870288625486-a86e480254631f5373d6a6e782709d0d.jpg
Đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học trong nước và quốc tế tham dự lễ kỷ niệm. (Ảnh: XUÂN KỲ)

“Chúng tôi mong muốn Việt Nam sẽ ngày càng đóng góp nhiều hơn vào các chương trình khoa học của JINR cùng đề xuất những bài toán nghiên cứu, cùng xây dựng các nhóm khoa học và cùng tạo ra tri thức mới; đồng thời mở rộng những cơ hội hợp tác tới cộng đồng khoa học Đông Nam Á. Đó sẽ là bước chuyển từ tham gia sang cùng kiến tạo; từ những chương trình hợp tác riêng lẻ sang cùng xây dựng năng lực khoa học lâu dài”, Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái bày tỏ.

Trong khi đó, phát biểu tại lễ kỷ niệm, Giám đốc Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân, Giáo sư, Viện sĩ Grigory V. Trubnikov nhấn mạnh, trong suốt 70 năm qua, JINR không chỉ là nơi nhiều thế hệ nhà khoa học Việt Nam đã học tập và nghiên cứu mà còn là một đối tác đồng hành cùng Việt Nam trong phát triển khoa học cơ bản, đào tạo nguồn nhân lực và hội nhập với cộng đồng khoa học quốc tế. Giáo sư, Viện sĩ Grigory V. Trubnikov cũng đã chia sẻ những định hướng hợp tác trong tương lai giữa hai bên.

1789460544886-1838707315326569150-3203264870288625486-12977bc41d00f3599fab2a380ba99c3f.jpg
Giám đốc Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân JINR, Giáo sư, Viện sĩ Grigory V. Trubnikov tặng hoa các nhà khoa học tiêu biểu của Việt Nam. (Ảnh: XUÂN KỲ)

Cũng tại buổi lễ, để tri ân và ghi nhận những đóng góp đặc biệt cho mối quan hệ hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và JINR, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã tặng kỷ niệm chương vinh danh các nhà lãnh đạo, các nhà khoa học xuất sắc của JINR; đồng thời JINR cũng tặng Kỷ niệm chương tôn vinh các nhà lãnh đạo, nhà khoa học tiêu biểu của Việt Nam.

Ngay sau lễ kỷ niệm đã diễn ra hội thảo khoa học “70 năm Việt Nam tham gia hội nhập quốc tế nghiên cứu hạt nhân tại JINR và định hướng hợp tác trong bối cảnh mới”.

1789460545197-1838707315326569150-3203264870288625486-25d0ac2645c9ed075ea7a83b3801ce52.jpg
Toàn cảnh lễ kỷ niệm. (Ảnh: XUÂN KỲ)

Hội thảo thu hút nhiều ý kiến thảo luận của đại diện JINR, các nhà khoa học về hợp tác Việt Nam-JINR từ ba góc độ: Hội nhập quốc tế và ngoại giao khoa học; cơ chế phát triển khoa học công nghệ hạt nhân; đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao.

Trong đó, nổi bật là các tham luận chính: “Các thành tựu nghiên cứu vật lý hạt nhân tại Việt Nam và một số định hướng trong bối cảnh mới” của Tiến sĩ Lê Xuân Chung, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam; “Đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao về vật lý hạt nhân - kinh nghiệm và định hướng hợp tác với JINR” của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngạc An Bang, Phó Hiệu trưởng, Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội).

Có thể bạn quan tâm

Một góc Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: QUỐC THANH)

Khoa học, công nghệ mở đường cho mô hình tăng trưởng mới

Trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra mạnh mẽ, Thành phố Hồ Chí Minh không thể tiếp tục phát triển theo phương thức truyền thống, mà phải chủ động đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững. Trong đó, khoa học, công nghệ phải trở thành động lực quan trọng, góp phần hình thành mô hình tăng trưởng mới.

Sea x OpenAI Codex Hackathon sẽ diễn ra tại Việt Nam vào ngày 31/10.

Việt Nam trở thành điểm đến tiếp theo của chuỗi hackathon AI khu vực

Một sân chơi công nghệ mới dành cho lập trình viên, sinh viên và các nhóm phát triển sản phẩm AI sẽ diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh cuối tháng 10, với trọng tâm là biến các công cụ trí tuệ nhân tạo thế hệ mới thành những giải pháp có khả năng ứng dụng vào nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và cộng đồng.

Bà Monica Juma, Giám đốc Văn phòng Liên hợp quốc tại Vienna, phát biểu tại Hội nghị toàn thể lần thứ 70 của IAEA ở Vienna, Áo, ngày 14/9/2026. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

IAEA lo ngại về nguy cơ phổ biến vũ khí hạt nhân gia tăng

Ngày 14/9, Hội nghị toàn thể lần thứ 70 của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã khai mạc tại Vienna (Áo). Tại đó, IAEA đưa ra lời kêu gọi tăng cường hợp tác đa phương và thúc đẩy nỗ lực duy trì cơ chế chống phổ biến vũ khí hạt nhân toàn cầu trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng.

Người dân làm thủ tục tại Trung tâm phục vụ hành chính công phường Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng. (Ảnh: CÔNG VINH)

Quyết liệt tạo chuyển biến trong chuyển đổi số

Chuyển đổi số đang bước vào giai đoạn chứng minh hiệu quả bằng thay đổi cụ thể trong quản trị và đời sống. Trong 100 ngày gỡ điểm nghẽn, từ kết nối, chia sẻ dữ liệu, đơn giản hóa thủ tục hành chính đến tổ chức thực hiện, yêu cầu đặt ra là phải gỡ “rào cản” để chính quyền phục vụ người dân nhanh, hiệu quả và minh bạch hơn. 

Mô hình “Tammi OA - Chính quyền số phường Ngô Quyền” ra mắt cuối tháng 8/2026. (Ảnh: Tuấn Phong)

Một cách làm mới để chính quyền số thực sự gần dân

Trong bối cảnh nhiều địa phương trên cả nước còn đang loay hoay tìm cách thu hút người dân theo dõi và tương tác với các kênh truyền thông của chính quyền, thì kênh truyền thông số của Ủy ban nhân dân phường Ngô Quyền (thành phố Hải Phòng) đã ghi nhận những tín hiệu rất khả quan.

Viettel triển khai đồng bộ nhiều phương án hỗ trợ trước, trong và sau thời điểm tắt sóng 2G cho khách hàng. (Ảnh: Viettel)

Viettel chính thức tắt sóng 2G

Ngày 15/9, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức dừng phát sóng mạng 2G trên toàn quốc theo lộ trình của Bộ Khoa học và Công nghệ, khép lại hành trình hơn hai thập kỷ công nghệ di động thế hệ thứ hai đồng hành cùng người dân Việt Nam.

Sáng 10/9 giờ địa phương (chiều cùng ngày, giờ Hà Nội), tại Thủ đô Paris (Cộng hòa Pháp), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Phiên chính thức Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ. (Ảnh: TTXVN)

Doanh nghiệp Việt biến hợp tác quốc tế thành năng lực công nghệ

Hợp tác quốc tế về khoa học-công nghệ đang đặt trước một yêu cầu không chỉ mở rộng kết nối hay tiếp nhận tri thức, mà phải góp phần hình thành năng lực nghiên cứu, tạo sản phẩm và nâng cao khả năng làm chủ. Với doanh nghiệp, điều đó đồng nghĩa sau mỗi quan hệ hợp tác phải có thêm những năng lực tiếp tục phát triển trong nước.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà kiểm tra về thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tại Trung tâm Giám định ADN. (Ảnh: TRẦN HẢI)

Giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sĩ được thực hiện khẩn trương, nghiêm túc

Ngày 14/9, tại Hà Nội, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ có buổi kiểm tra về thực hiện Chiến dịch 500 ngày đêm tại Trung tâm Giám định ADN, Viện Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: BÁ DŨNG)

Ứng dụng khoa học công nghệ vào thực tiễn sản xuất vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Sáng 14/9, tại tỉnh Vĩnh Long, Cục Đổi mới sáng tạo phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Vĩnh Long tổ chức Hội thảo khoa học “Đề xuất giải pháp thực thi cơ chế, chính sách pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm đưa nhanh kết quả nghiên cứu, tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất và đời sống”.

Các đại biểu trao đổi tại Hội thảo “Mạng xã hội và sức khỏe tâm thần của trẻ em, thanh thiếu niên: Một vấn đề cần hành động”. (Ảnh: NAM CAO)

Xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh

Mạng xã hội đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội, giúp mọi người, nhất là các bạn trẻ mở ra những cơ hội học tập, kết nối, sáng tạo và thể hiện bản thân. Nhưng nó cũng đang đem lại những rủi ro, kể cả đối với sức khỏe tâm thần nếu quá lạm dụng, lệ thuộc nó.

GS.TS. Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trao Ý định thư hợp tác thúc đẩy Dự án VNREDSat-2 với Ông Sébastien Martin, Thứ trưởng Bộ Kinh tế, Tài chính và Chủ quyền Công nghiệp, Năng lượng và Kỹ thuật số Cộng hoà Pháp, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron.

Ngoại giao khoa học-công nghệ nâng cao năng lực quốc gia

Trong kỷ nguyên công nghệ, phương thức hội nhập quốc tế thông qua hợp tác, kết nối về khoa học-công nghệ cho phép mỗi quốc gia tiếp cận nhanh hơn với dòng chảy tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao của thế giới.