Từ truyền thống đến mô hình quy hoạch số
Trước đây, công tác quản lý quy hoạch đô thị thường dựa vào giấy tờ, hồ sơ vật lý, khó cập nhật, tra cứu và điều chỉnh quy hoạch. Những bất cập này khiến việc quản lý kém hiệu quả, tạo rào cản với người dân và doanh nghiệp trong quá trình tìm kiếm thông tin.
Để tăng hiệu quả quản lý, tỉnh Bình Định đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quy hoạch, quản lý đất đai và kiểm soát hạ tầng. Với mô hình tra cứu trực tuyến thông tin quy hoạch dựa trên nền tảng GIS (Geographic Information System), Bình Định đang chuyển mình mạnh mẽ từ phương thức quản lý truyền thống sang hệ thống số hóa hiện đại. Thông qua ứng dụng công nghệ, toàn bộ dữ liệu quy hoạch từ sử dụng đất, giao thông, hệ thống cấp điện, chiếu sáng, cấp thoát nước, cây xanh, thông tin liên lạc, đánh giá tác động môi trường đều được cập nhật lên hệ thống trực tuyến, giúp công dân và doanh nghiệp có thể tra cứu mọi lúc, mọi nơi.
Năm 2023, thị xã Hoài Nhơn được chọn thí điểm mô hình và đã đạt những kết quả tích cực. Hệ thống giúp địa phương xây dựng bộ cơ sở dữ liệu GIS chuyên đề quy hoạch xây dựng một cách hoàn chỉnh, đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật và giúp công tác điều hành trở nên nhanh chóng, chính xác hơn.
Từ những thành công ban đầu, năm 2024, huyện Phù Cát tiếp tục triển khai mô hình với nhiều cải tiến vượt trội. Hệ thống tra cứu quy hoạch của huyện đã chuẩn hóa 46 đồ án quy hoạch, giúp chính quyền kiểm soát và điều chỉnh quy hoạch đô thị hiệu quả hơn, hạn chế tình trạng quy hoạch chồng chéo hoặc thiếu nhất quán. Không chỉ vậy, dữ liệu hơn 95 nghìn đối tượng đã được số hóa, bao gồm các thông tin về quy hoạch sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật, giao thông, cây xanh, thông tin liên lạc, tạo ra cái nhìn tổng quan về sự phát triển đô thị của huyện Phù Cát.
Bà Nguyễn Thị Kim Liên, Phó Trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Phù Cát cho biết, hệ thống này không chỉ giúp địa phương minh bạch hóa thông tin mà còn góp phần nâng cao khả năng thu hút đầu tư. Với việc nhà đầu tư có thể tiếp cận nhanh chóng và chính xác dữ liệu quy hoạch, quá trình ra quyết định sẽ được rút ngắn, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế. Trang tra cứu chính thức của huyện Phù Cát tại http://quyhoachphucat.ditagis.com sẽ giúp người dân, doanh nghiệp dễ dàng tra cứu thông tin quy hoạch ngay trên thiết bị có kết nối internet, giảm tải công việc cho cán bộ quản lý. Đây là bước tiến quan trọng trong chuyển đổi số dịch vụ công.
Hướng tới đô thị thông minh
Hệ thống tra cứu quy hoạch trực tuyến tại Bình Định sử dụng công nghệ lưu trữ đám mây. Với chức năng công khai dữ liệu, người dùng có thể truy cập thông tin mà không cần đăng nhập, nâng cao tính thuận tiện và tiết kiệm thời gian. Đặc biệt, một trong những lợi ích rõ rệt của mô hình này là hỗ trợ các nhà đầu tư nhanh chóng nắm bắt thông tin quy hoạch. Thay vì mất nhiều thời gian tìm kiếm thông tin tại các cơ quan hành chính, họ có thể dễ dàng truy cập vào hệ thống trực tuyến để tra cứu các địa điểm tiềm năng, hiểu rõ các điều kiện xây dựng và quyết định đầu tư một cách chính xác hơn.
TS Nguyễn Hữu Hà, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bình Định cho biết, đang xây dựng lộ trình để từng bước nhân rộng hệ thống ra toàn tỉnh, đồng thời triển khai các công nghệ tiên tiến như GIS 3D, dữ liệu vệ tinh thời gian thực nhằm nâng cao hiệu quả quản lý. Hướng đi này giúp tỉnh giám sát tốt hơn sự biến đổi của đô thị, từ đó đưa ra những quyết định chính xác hơn trong điều chỉnh quy hoạch. Không chỉ hỗ trợ công tác quản lý của các cơ quan chức năng, hệ thống còn giúp người dân có cái nhìn rõ ràng hơn về định hướng phát triển đô thị, tạo sự đồng thuận và gắn kết trong quá trình phát triển. “Để tiếp tục duy trì và phát triển hệ thống đã thực hiện theo mô hình quản lý đô thị theo hướng đô thị thông minh, cần ban hành quy chế cập nhật và khai thác dữ liệu GIS phục vụ công tác quản lý quy hoạch xây dựng và hạ tầng kỹ thuật đô thị trên địa bàn tỉnh Bình Định. Điều này sẽ thiết lập, duy trì và vận hành cơ sở dữ liệu khung cho hệ thống đô thị trên nền GIS đã thực hiện. Đồng thời cần tiến hành liên thông dữ liệu quy hoạch với các dữ liệu dân cư, đất đai, giao thông, môi trường và đầu tư xây dựng để kết nối toàn diện và hiệu quả hơn”, ông Hà đề xuất.
Theo các chuyên gia, khi công nghệ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quản lý đô thị, những mô hình như hệ thống tra cứu quy hoạch trực tuyến của tỉnh Bình Định sẽ trở thành định hướng tất yếu, giúp địa phương hội nhập vào kỷ nguyên số và xây dựng một nền quy hoạch hiện đại, thông minh hơn.
