1/ Chào mừng kỷ niệm 72 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh mồng 2-9-1945, không khí Tết Độc lập năm nay như đến sớm hơn với bà con đồng bào các dân tộc của 10 xã, thị trấn huyện Tam Đường. Nam giới sửa lại đàn, trống, nỏ. Phụ nữ khẩn trương dệt nốt những bộ váy đẹp. Thanh niên trai tráng vào rừng, xuống suối bắt nhiều cá to, ve sầu để chuẩn bị các món ăn độc đáo trong phần thi ẩm thực.
Hòa vào dòng người tấp nập, chúng tôi gặp lại ông Vàng A Lử (50 tuổi) ở xã Hố Mít, ông đang lúi húi chọn tìm mua một món quà. Gặp chúng tôi, ông cười trải lòng: “Ngày Tết Độc lập cả xã mình đi gần hết, chỉ có những người già yếu ở nhà thôi. Khi nào cái mắt còn tỏ, đôi chân còn khỏe là khắc đi thôi!”. Tết Độc lập không chỉ để vui chơi, xem múa hát mà còn là dịp tâm sự, gửi trao. 35 năm trước, cũng nhờ có ngày này mà A Lử đã bén duyên rồi “bắt” được người yêu về trình bố mẹ, họ hàng. Và ăn đời ở kiếp với nhau đến nay đã có tới bốn mặt con, 12 đứa cháu, đi đâu ông thường đưa vợ bên mình như “đũa có đôi”.
2/ Rời Tam Đường, chúng tôi xuống Tân Uyên, không khí ngày hội đầy ắp những nẻo đường của mầu cờ, hoa. Sân vận động thị trấn huyện Than Uyên được tô điểm bằng gam mầu rực rỡ của cờ Tổ quốc, những tấm băng-rôn và 12 gian trại - 12 không gian mang đậm dấu ấn của mỗi một vùng đất.
Trước đây để có mặt kịp thời trong lễ khai mạc ngày hội, thì bà con các xã Thân Thuộc, Nậm Sỏ, Hố Mít, Tà Mít phải bắt đầu hành trình từ ngày hôm trước, có sớm đi chăng nữa thì cũng tờ mờ canh hai là phải “hành quân” rồi. Ai có người quen ở thị trấn thì nghỉ nhờ, còn không thì cứ qua đêm bằng… áo mưa cơ động lên vỉa hè. Gia đình anh Sùng A Di, xã Hố Mít có mặt từ rất sớm. Bên bát phở còn nóng, anh tâm sự: “Năm nào cũng vậy, cứ đến ngày Tết Độc lập mình đều sắp xếp công việc đưa gia đình xuống huyện chơi. Ngoài việc đi chơi, mua sắm, mình còn được tham gia các trò chơi dân gian, xem múa hát, gặp gỡ mọi người. Tết Độc lập năm nay mình vui lắm, vì đời sống có nhiều đổi mới, đường đã bê-tông hóa đến tận thôn, bản, nhà nào cũng sắm xe máy đi rất tiện”.
3/ Tham dự ngày hội năm nay, xã Mường Than có 25 thành viên tham gia với bảy nội dung, gồm các môn thể thao, trò chơi và phần thi bắt buộc không thể thiếu là văn nghệ và ẩm thực. Ông Hà Trung Đoàn, Trưởng Ban tổ chức Ngày hội xã Mường Than hăm hở giới thiệu về gian trưng bày của xã mình: Đây là cây tính tẩu - một nhạc cụ được ví như linh hồn của người Thái đất Mường Than trong những buổi chầu Then. Và kia cây khèn - niềm kiêu hãnh của các chàng trai người Mông, cây sáo trúc, chiếc nỏ, khung cửi, các trang phục thiếu nữ Thái…
Bà Hoàng Thị Liễu, Trưởng Phòng Văn hóa & Thông tin huyện Than Uyên cho biết: “Chào mừng Tết Độc lập, Ngày hội Văn hóa, Thể thao các dân tộc huyện Than Uyên năm 2017 nhằm giới thiệu quảng bá về tiềm năng, thế mạnh phát triển văn hóa, thể thao và các giá trị di sản văn hóa dân tộc thiểu số trong huyện. Thông qua đó, góp phần giữ gìn, phát huy và tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc, nhất là dân tộc Mông ở Than Uyên”.
