Kỳ vọng tháo gỡ những điểm nghẽn trong phát triển, ứng dụng khoa học công nghệ

Chiều 7/6, Quốc hội đã hoàn thành phiên chất vấn nhóm vấn đề thứ ba thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ. Bên hành lang Quốc hội, các đại biểu Quốc hội đã có những chia sẻ chung quanh phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt cũng như đề xuất một số giải pháp giúp Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện tốt hơn nữa vai trò quản lý của mình trong thời gian tới.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga chia sẻ bên hành lang Quốc hội về phiên chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ. (Ảnh: VĂN TOẢN)
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga chia sẻ bên hành lang Quốc hội về phiên chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ. (Ảnh: VĂN TOẢN)

Khoa học-công nghệ là chìa khóa then chốt nhất để mở ra mọi cánh cửa phát triển

Chia sẻ về thực trạng phát triển khoa học công nghệ của Việt Nam, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Dương) cho biết, nền khoa học công nghệ của nước ta còn tương đối non trẻ. Qua nhiều nỗ lực, mặc dù đạt được những thành tựu đáng ghi nhận nhưng chưa tương xứng với kỳ vọng, đặc biệt trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển như vũ bão của thế giới hiện nay.

Đại biểu nhận xét, khoa học-công nghệ là một lĩnh vực khó, ảnh hưởng tới tất cả các lĩnh vực khác của đời sống kinh tế-xã hội, cho nên việc Bộ trưởng đăng đàn trả lời chất vấn cũng hoàn toàn không dễ dàng.

Cử tri, nhân dân cả nước cũng như các đại biểu Quốc hội đặt sự quan tâm đặc biệt đối với lĩnh vực khoa học công nghệ, bởi đây là chìa khóa then chốt nhất để mở ra mọi cánh cửa phát triển kinh tế-xã hội. Vì vậy, số lượng đại biểu đăng ký đặt câu hỏi chất vấn tăng kỷ lục so với các tư lệnh ngành còn lại. Đây cũng là áp lực không nhỏ đối với Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt.

Liên quan đến phần trả lời chất vấn của Bộ trưởng, đại biểu đánh giá sự nỗ lực rất cao của tư lệnh ngành khoa học và công nghệ trong lần đầu đăng đàn trả lời chất vấn trước Quốc hội. Tuy nhiên, vì đây là một lĩnh vực rất khó, rất rộng, bao trùm mọi mặt các ngành, các lĩnh vực của đời sống, nên trong quá trình trả lời chất vấn, Bộ trưởng cũng chưa tổng hợp được kịp thời tất cả các số liệu, các kết quả, điểm nghẽn của khoa học công nghệ hiện nay.

Nữ đại biểu đoàn Hải Dương chia sẻ, tất cả các câu hỏi chất vấn của đại biểu Quốc hội xoay quanh các giải pháp phát triển khoa học công nghệ trong thời gian tới để có thể ứng dụng được vào trong đời sống xã hội, đặc biệt trong tăng năng suất lao động, cũng như trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Các đại biểu Quốc hội cũng xoáy sâu vào những điểm nghẽn trong phát triển khoa học công nghệ hiện nay, chẳng hạn như toàn bộ những quy định hiện tại về đấu thầu, tài chính, thẩm định đều còn chưa phù hợp với đặc thù của khoa học công nghệ.

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

“Chúng ta vẫn giao kinh phí và thẩm định qua các bước đối với những công trình khoa học công nghệ như đối với các mặt hàng khác, mà không tính đến các đặc thù của nó”, đại biểu Nga nói.

Đại biểu hy vọng thời gian tới, với những nút thắt, khó khăn được nhận diện, Bộ trưởng sẽ tích cực, chủ động phối hợp các bộ, ngành tham mưu cho Chính phủ tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc về quy định, cơ chế để khoa học công nghệ phát triển đúng với kỳ vọng.

Bày tỏ quan tâm đến Quỹ phát triển khoa học công nghệ Việt Nam và Quỹ phát triển công nghệ, đại biểu cho biết 2 quỹ này đã được thành lập nhưng hiện nay hoạt động rất khó khăn, ngoài nguồn ngân sách nhà nước cấp thì còn có nguồn kinh phí xã hội hóa, nhưng vẫn chưa kêu gọi được.

Đặc biệt, Quỹ phát triển khoa học công nghệ Việt Nam được thành lập từ năm 2014, mục đích là ngoài ngân sách nhà nước cấp ban đầu, quỹ còn huy động nguồn xã hội hóa, nhưng chưa làm được điều này. Theo đại biểu, đây cũng là một điểm nghẽn ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong thời gian qua.

“Qua chất vấn của đại biểu Quốc hội hôm nay cũng như những giải pháp mà Bộ trưởng đã cam kết, tôi hy vọng tất cả những điểm nghẽn này sẽ sớm được tháo gỡ”, đại biểu Nga chia sẻ.

Cần rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn của các phát minh, sáng chế

Có chung nhận định khoa học-công nghệ là một lĩnh vực khó, rộng, liên quan đến hầu hết tất cả các ngành nghề, lĩnh vực khác nhau, đại biểu Trần Quang Minh (đoàn Quảng Bình) đánh giá, trong quá trình trả lời chất vấn, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ đã có sự cố gắng, tuy nhiên chưa đạt được mục tiêu đề ra.

Đại biểu kỳ vọng, với sự quan tâm của Đảng, Chính phủ, đặc biệt là việc quyết liệt thực hiện chương trình về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, lĩnh vực khoa học-công nghệ thời gian tới sẽ có những bước đột phá.

Là một trong những đại biểu đặt câu hỏi chất vấn Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt, đại biểu Nguyễn Đại Thắng (đoàn Hưng Yên) đồng tình với nhận xét của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ khi cho rằng, tư lệnh ngành khoa học-công nghệ càng về sau trả lời càng tốt hơn.

“Là một nhà khoa học, Bộ trưởng đã giải trình, làm rõ các ý kiến đại biểu nêu ra, thể hiện cơ bản nắm vững vấn đề. Cách trình bày mỗi người một cách khác nhau, nhưng cơ bản đáp ứng được nguyện vọng, các vấn đề mà cử tri và nhân dân cả nước quan tâm”, đại biểu Thắng đánh giá.

Đại biểu Nguyễn Đại Thắng đặt câu hỏi trong phiên chất vấn Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ ngày 7/6. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đại biểu Nguyễn Đại Thắng đặt câu hỏi trong phiên chất vấn Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ ngày 7/6. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Chia sẻ về nội dung đã chất vấn Bộ trưởng, đại biểu cho biết cử tri, nhân dân và giới nghiên cứu rất quan tâm đến vấn đề khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng trong thực tiễn, làm sao để các phát minh, sáng chế nhanh chóng đi vào cuộc sống, sớm có đóng góp vào phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.

Theo đại biểu, cần rút ngắn khoảng cách này, đồng thời nâng cao chất lượng các công trình, phát minh, sáng chế để trực tiếp phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp, khoa học cơ bản…

“Cần có đánh giá tổng kết việc ứng dụng trong thực tế của công trình, phát minh, sáng chế để tránh nhiều trường hợp ghi danh, ghi tên đề tài nhưng thực tế đề tài không có chất lượng, không hiệu quả về mặt thực tiễn”, đại biểu Thắng đề xuất.

Có thể bạn quan tâm

Tổ lưu động thu thập thông tin về đất đai. (Ảnh: CÔNG VINH)

Tạo giá trị cho nền kinh tế số từ dữ liệu địa điểm

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ của dữ liệu, với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện và nhiều cơ sở dữ liệu quốc gia được hình thành. Tuy nhiên, việc có nhiều dữ liệu không đồng nghĩa với có nền kinh tế dữ liệu. 

Các giải pháp công nghệ cho ô-tô điện được trưng bày tại Triển lãm Thành tựu đất nước "80 năm hành trình Độc lập-Tự do-Hạnh phúc". (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Bộ Chính trị sửa đổi chức năng, nhiệm vụ Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Bộ Chính trị vừa ban hành Quy định số 215-QĐ/TW, ngày 18/8/2026 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định số 230-QĐ/TW, ngày 10/1/2025 về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Toàn cảnh lễ khai mạc Trường hè IACR-VIASM về Mật mã năm 2026.

Thúc đẩy nghiên cứu học thuật mật mã giữa Việt Nam với quốc tế

Trường hè IACR-VIASM năm 2026 là hoạt động thúc đẩy nghiên cứu mật mã mang tầm quốc tế tiếp nối chuỗi hoạt động mật mã quốc tế đã được tổ chức tại Việt Nam, gồm: VietCrypt 2006, IACR ASIACRYPT 2016, Trường hè IACR-SEAMS 2016, Trường hè IACR-VIASM 2022 và ACM ASIACCS 2025 với diễn đàn vệ tinh Young Cryptographers Forum.

Nuôi cá lồng bè ở hồ Hòa Bình (Phú Thọ).

Ứng dụng khoa học cho chuỗi giá trị nông nghiệp xanh

Chuyển đổi sản xuất nông nghiệp đang là yêu cầu bắt buộc trong quá trình phát triển của xã hội hiện đại và hội nhập quốc tế. Xây dựng hệ thống ứng dụng khoa học, công nghệ đồng bộ cho chuỗi giá trị nông nghiệp được xác định là “chìa khóa” thành công cho việc hiện thực hóa mục tiêu nông nghiệp xanh, bền vững.

Khóa đào tạo về công nghệ lò phản ứng của Trung tâm Đào tạo hạt nhân (Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam). (Ảnh: AN LAM)

Xây dựng đội ngũ cho chương trình điện hạt nhân

Phát triển nguồn nhân lực đáp ứng các yêu cầu của quốc gia cung cấp công nghệ và Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) là một trong những nền tảng quan trọng để Việt Nam triển khai chương trình điện hạt nhân an toàn, hiệu quả. 

Đại diện các đơn vị tham gia tiếp nhận và bàn giao các mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ tại Trung tâm giám định ADN (Viện Sinh học, Viện Hàn lâm). (Ảnh: MINH ĐỨC)

Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN

Ngày 21/8, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) tiếp nhận 7.104 mẫu sinh phẩm do Ban Chỉ đạo Thành phố Hồ Chí Minh về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ chuyển giao phục vụ công tác giám định ADN, xác định danh tính liệt sĩ.

Các đại biểu tham dự bài giảng đại chúng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”. (Ảnh: HUY HOÀNG)

Toán học và trí tuệ nhân tạo: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”

Tiếp nối chuỗi bài giảng đại chúng "Toán học và Trí tuệ nhân tạo", ngày 21/8, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin Khoa học phối hợp Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) tổ chức bài giảng với chủ đề: “Quẳng gánh lo (AI) đi và vui sống”, thu hút đông đảo cán bộ, nhà nghiên cứu, sinh viên tham dự...

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quang Anh, Phó Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phát biểu khai mạc Hội thảo “Startup ở bối cảnh quốc tế”. (Ảnh: TG)

Kết nối hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam với mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu

Hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam đang có bước chuyển quan trọng. Từ chỗ tập trung chủ yếu vào khuyến khích tinh thần khởi nghiệp và hỗ trợ hình thành các dự án, hệ sinh thái đang hướng tới khả năng kết nối nguồn lực, phát triển doanh nghiệp, thúc đẩy đầu tư, thương mại hóa công nghệ và mở rộng thị trường.

Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt "Trạm Cảnh sát thông minh". (Ảnh: Công an Thanh Hóa)

Ra mắt “Trạm Cảnh sát thông minh” ở Thanh Hóa

Sáng 21/8, tại số 18 đường Phan Chu Trinh, phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an phối hợp Công an tỉnh Thanh Hóa tổ chức Lễ ra mắt và vận hành thí điểm mô hình Kiosk "Trạm Cảnh sát thông minh".

Viettel hướng tới mô hình đầu tư dài hạn, gắn với việc xây dựng hạ tầng hiện đại, đưa các công nghệ mới vào thị trường tại Cộng hòa Dominica. (Ảnh: Viettel cung cấp)

Viettel trúng thầu cung cấp dịch vụ viễn thông tại Cộng hòa Dominica

Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội (Viettel) ngày 21/8 cho biết, tập đoàn đã đấu thầu thành công quyền sử dụng 3 băng tần vô tuyến điện và sẽ khẩn trương xây dựng mạng lưới viễn thông với công nghệ tiên tiến nhất tại Cộng hòa Dominica - quốc gia thứ 3 của Viettel tại thị trường châu Mỹ.

Trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 8 Trạm Công dân số. (Ảnh: H. Khánh)

Trạm Công dân số được Bộ Công an công nhận sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ

Trạm Công dân số vừa được Bộ Công an công nhận là sáng kiến cải cách hành chính cấp Bộ, ghi nhận những nỗ lực của Công an Thành phố Hồ Chí Minh trong đổi mới tư duy, ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, hiệu quả.

Thanh toán không dùng tiền mặt trong căng-tin của Trường trung học cơ sở Nha Trang, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: Trường trung học cơ sở Nha Trang cung cấp)

Thái Nguyên: Chuyển đổi số phát huy hiệu quả rõ nét trong công tác Đảng và ngành giáo dục

Việc ứng dụng đồng bộ các nền tảng đã góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo của cấp ủy, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành, giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời tăng cường tính minh bạch, kỷ luật và khả năng theo dõi, giám sát trong thực hiện nhiệm vụ của ngành giáo dục.

Trao Thỏa thuận hợp tác triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ)

Bắc Ninh thí điểm hỗ trợ 10.000 cửa hàng, hộ kinh doanh chuyển đổi số

Ngày 20/8, tại Bắc Ninh, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh tổ chức Hội nghị triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số. Chương trình đặt mục tiêu tiếp cận, hướng dẫn tối thiểu 10.000 cửa hàng, hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.