Vĩnh Long có bờ biển dài hơn 130 km, mở ra tiềm năng phát triển kinh tế biển, logistics, cảng biển, điện gió,… Đặc biệt, khu vực ven biển Ba Tri, Ba Động và Thạnh Phú có tốc độ gió trung bình 7-8 m/s, có nhiều lợi thế để phát triển nguồn năng lượng tái tạo.
Hiện, Vĩnh Long đang vận hành thương mại tổng công suất 5.416 MW điện, trong đó có 918 MW từ năng lượng tái tạo, đạt tổng sản lượng gần 30 tỷ kWh/năm, tạo ra giá trị tương đương 24.300 tỷ đồng. Theo quy hoạch đến năm 2030, tổng công suất các nguồn điện của tỉnh Vĩnh Long đạt 9.127 MW. Trong đó, có 52 dự án điện gió với tổng công suất 4.179 MW, năm dự án điện mặt trời, công suất 339 MW cùng các dự án điện sinh khối, điện rác, điện nhiệt.
Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long đánh giá, các dự án điện gió, điện mặt trời khi đi vào vận hành đồng bộ, không chỉ tạo nguồn năng lượng ổn định, mà còn đóng góp mạnh mẽ vào ngân sách, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, và hơn hết là thắp sáng khát vọng xanh của tỉnh.
Bên cạnh các yếu tố thuận lợi, ông Tuấn chỉ rõ, hiện khu vực và địa phương đang đối diện với ba “nút thắt lớn” cần được tháo gỡ: thể chế và thủ tục đầu tư vẫn còn chồng chéo, kéo dài; hạ tầng truyền tải, giải tỏa công suất chưa đáp ứng yêu cầu phát triển; cơ chế lựa chọn nhà đầu tư cần minh bạch, linh hoạt, khuyến khích đổi mới sáng tạo.
Tỉnh Vĩnh Long đang quyết tâm cụ thể hóa Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, coi kinh tế xanh và năng lượng tái tạo là hướng đi chiến lược, là động lực để chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững. Tỉnh đề ra, sẽ xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, ban hành chính sách vượt trội để thu hút các dự án năng lượng mới như điện gió, điện mặt trời; ưu tiên quỹ đất, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng đó, nhiều ý kiến chuyên gia nêu rằng: tỉnh Vĩnh Long cần sớm làm việc với các cơ quan liên quan đẩy nhanh đầu tư các công trình 110 kV, 220 kV, 500 kV đã có trong kế hoạch trên địa bàn.
Vĩnh Long cần ưu tiên cấp phép và triển khai các dự án điện gió ngoài khơi tại vùng có tốc độ gió ≥ 7 m/s theo Bản đồ gió quốc gia, với tổng công suất mục tiêu đến năm 2030 đạt 1.000 MW. Khuyến khích phát triển điện mặt trời nổi tại các hồ chứa và vùng bãi bồi ven biển. Đồng thời nghiên cứu thử nghiệm năng lượng sóng và thủy triều ở khu vực cửa Cung Hầu và Định An, xây dựng trung tâm bảo dưỡng-sửa chữa turbine gió và thiết bị điện mặt trời phục vụ toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Và đi cùng quy hoạch và nguồn vốn, điều quan trọng là một tư duy mới, cơ chế mới, nơi mọi thành phần kinh tế cùng tham gia, cùng hưởng lợi, cùng phát triển bền vững.
Vĩnh Long có tiềm năng rất lớn để phát triển điện gió cả trên bờ, ven biển và ngoài khơi, song hệ thống truyền tải hiện chưa đáp ứng kịp tốc độ phát triển nguồn, dẫn đến nguy cơ quá tải và tổn thất công suất cao.
