Ký ức nghệ thuật giữa lửa đạn chiến tranh

Cửu Long Giang khói lửa-Ký họa và Thơ là một ấn phẩm nghệ thuật, bao gồm nhiều ký họa, tranh mầu nước, thơ, trích đoạn thư tín của các họa sĩ-chiến sĩ sáng tác ngay giữa chiến trường trong kháng chiến chống Mỹ. Đây là một cuốn artbook đặc biệt do Nhà xuất bản Kim Đồng ấn hành, nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025).
Ấn phẩm Cửu Long Giang khói lửa-Ký họa và Thơ (1964-1975).
Ấn phẩm Cửu Long Giang khói lửa-Ký họa và Thơ (1964-1975).

Cuốn sách do Sherry Buchanan cùng Nam Anandaroopa Nguyễn đồng biên soạn, dịch giả Phan Thanh Hảo chuyển ngữ tiếng Việt.

Sherry Buchanan nguyên là biên tập viên và người phụ trách chuyên mục của hai tờ báo The Wall Street Journal và The International Herald Tribune. Các sách của bà về lịch sử, lịch sử nghệ thuật và văn hóa, trong đó khá tập trung vào Việt Nam, được Nhà xuất bản Đại học Chicago (University of Chicago Press, Hoa Kỳ) đồng xuất bản và phát hành. Nam Anandaroopa Nguyễn là một người Mỹ gốc Việt quan tâm sâu sắc đến lịch sử nghệ thuật Việt Nam. Hai tác giả đã có nhiều chuyến đi khắp Việt Nam trong gần hai thập kỷ (1998-2015), để phỏng vấn các họa sĩ chiến trường, sưu tầm ký họa, tranh màu nước và các tài liệu chưa từng công bố.

Trong cuốn sách, bạn đọc sẽ gặp những nét vẽ trong sáng, cảm xúc chân thật và đầy tình yêu thương của các họa sĩ Huỳnh Phương Đông, Lê Lam, Nguyễn Văn Trừ, Nguyễn Thanh Châu…, được sáng tạo trong những tháng ngày họ sống và chiến đấu giữa bom đạn ác liệt. Bởi vậy, các tác phẩm nghệ thuật của họ như tạo nên hồ sơ lịch sử về các chiến trường ở miền nam, từ Tây Ninh, Bến Tre đến Cà Mau, giai đoạn 1964-1975. Các họa sĩ còn dành nhiều tình cảm, vẽ về các em nhỏ, người mẹ, cảnh rừng núi, địa đạo, thôn xóm. Những bức tranh là minh chứng rõ nét cho một thực tế: người Việt Nam dẫu chịu bao khó khăn bởi chiến tranh, vẫn “vững tin vào cái đẹp và cuộc sống”, như lời họa sĩ Phạm Thanh Tâm.

Cuốn sách còn giới thiệu một số sáng tác thơ của Nguyễn Duy và Lê Anh Xuân, đan xen giữa những trang nhật ký, thư từ đầy cảm động gửi về từ chiến trường. Cửu Long Giang khói lửa – Ký họa và Thơ là nguồn tư liệu quý, góp phần giúp thế hệ trẻ hôm nay hiểu rõ hơn về cuộc kháng chiến dưới một góc nhìn đầy cảm xúc, nhân văn.

Có thể bạn quan tâm

Dự án phim “Bãi săn” thu hút sự quan tâm của giới trẻ.

Minh bạch để đi đường dài

Những cảnh báo về chất lượng nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) đặt ra yêu cầu mới đối với lĩnh vực sản xuất phim. Quy trình ứng dụng công nghệ cần bảo đảm tính minh bạch, trách nhiệm và vai trò chủ động của con người. Cùng với đó, việc tìm kiếm phương thức tiếp cận khán giả trẻ cần gắn với chất lượng và giá trị của tác phẩm.

Tiến sĩ Vũ Đức Liêm

“Thấu hiểu Việt Nam như một sân khấu lịch sử lớn”

Cuối tháng 9/2026, tại Hội thảo khoa học quốc tế “Danh nhân Lý Công Uẩn: Anh hùng dân tộc, dấu ấn lịch sử văn hóa, tầm nhìn và giá trị thời đại”, Tiến sĩ Vũ Đức Liêm (hiện là Phó Trưởng khoa Lịch sử, Trường đại học Sư phạm Hà Nội) đóng góp một góc nhìn đáng chú ý về vai trò kiến tạo quốc gia của vị vua sáng lập kinh thành Thăng Long. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng anh chung quanh cách tiếp cận này cũng như vấn đề bản sắc Việt Nam mà anh tâm huyết theo đuổi.

Nhiếp ảnh gia Lâm Xuân Tùng.

Cảm nhận “tình yêu trong veo” ở từng khoảnh khắc bấm máy

10 năm, số lượng bộ ảnh nhiếp ảnh gia Lâm Xuân Tùng thực hiện đã lên đến xấp xỉ bốn con số, mỗi bộ cũng chừng 1.000 đơn vị ảnh. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng anh về những điều ý nghĩa, giá trị tinh thần sâu sắc mà nhiếp ảnh đường phố nói riêng, nghệ thuật nói chung, đem tới cuộc sống này.

Poster chính thức của chương trình.

Mở không gian văn hóa diệu kỳ cho thiếu nhi

Lần đầu tiên, Báo Nhân Dân tổ chức chương trình nghệ thuật dành cho thiếu nhi, mang tên Chắp cánh tuổi thơ. Chương trình được thiết kế có sự kết hợp nhiều hoạt động trải nghiệm, tương tác trực tiếp và trực tuyến, tạo nên một không gian tràn ngập vẻ đẹp diệu kỳ như trí tưởng tượng phong phú của trẻ em.

Khu Di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc. Ảnh: Thành Đạt

Bảo vệ di sản giữa những đổi thay liên tục của đời sống

Hội nghị quốc tế Nhìn lại tính xác thực của di sản: Đối thoại châu Á - Thái Bình Dương vì tương lai Di sản thế giới vừa diễn ra tại Hà Nội (từ ngày 27/9 đến 1/10). Thông qua xem xét các trường hợp điển hình tại khu vực, trong đó có một số di sản của Việt Nam, Hội nghị hướng tới làm rõ cách tiếp cận rộng hơn về tính xác thực của di sản, đồng thời vẫn bảo đảm các yêu cầu về giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn, cơ chế bảo vệ và quản lý hiệu quả đối với di sản thế giới.

Ảnh minh họa

Một anh cò nghiệp dư

Người mua đánh giá anh S. là một cò đất lương thiện. Đám môi giới chuyên nghiệp không diễn tả rành mạch nhưng đại ý coi anh chỉ là nghiệp dư.

Không gian triển lãm tại chương trình lưu trú nghệ thuật ở Hội An được thiết kế khá bài bản. Ảnh: BẢO NGUYỄN

Chủ động mở những điểm chạm sáng tạo

“Mở xưởng” hiện được xem như một xu hướng trong giới sáng tác mỹ thuật, nghệ thuật thị giác đương đại ở Việt Nam. Hiểu một cách giản dị nhất, đó là dịp để các nghệ sĩ thị giác biến không gian sáng tác có phần riêng tư của mình thành điểm hẹn nghệ thuật dành cho bất kỳ ai quan tâm.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thước

Người làm phim tài liệu, trước tiên, cần một bản lĩnh sống

Những năm gần đây, phim tài liệu của Việt Nam đã gây được sự chú ý của dư luận thế giới, giành được giải thưởng tại các kỳ liên hoan phim quốc tế. Nhiều hoạt động thúc đẩy phát triển phim tài liệu trong nước cũng được tổ chức thường xuyên, định kỳ, thu hút sự quan tâm ngày càng đông đảo của giới làm phim và công chúng. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện với Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thước về vai trò và sức sống của phim tài liệu ở nước ta.

Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Ngoan.

Luôn cảm ơn cội gốc truyền thống

Sau khi nghỉ hưu, Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Ngoan tập trung vào hoạt động truyền dạy nghệ thuật truyền thống cho thế hệ trẻ và rất hiếm khi trở lại sân khấu biểu diễn. Nhưng, trong câu chuyện với chúng tôi về nghệ thuật chèo nói riêng, về nghệ thuật biểu diễn nói chung trong dòng chảy cuộc sống hôm nay, bà cho biết sẽ sớm quay lại sân khấu với một liveshow kỷ niệm cuộc đời nghệ thuật của mình.

Hoàng thành Thăng Long mở ra không gian tìm hiểu và trải nghiệm lịch sử dân tộc quý giá cho công chúng hôm nay. Nguồn ảnh: Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long-Hà Nội

Định giá để nhân lên giá trị di sản

Lần đầu tiên, các di sản thiên nhiên, văn hóa thế giới tại Việt Nam sẽ được định giá, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể thông qua Đề án “Định giá kinh tế của di sản, TEV, lượng hóa giá trị kinh tế tổng thể di sản thế giới” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng, dự kiến hoàn thiện và trình Thủ tướng Chính phủ trong tháng 10.

Nhà thơ Hồng Thanh Quang.

Mùa thu luôn gợi cảm xúc mới mẻ, nhân văn

Bên cạnh sáng tác thơ, Hồng Thanh Quang còn là một cây bút chính luận sắc sảo. Ông trưởng thành từ quân đội và phần lớn cuộc đời rèn luyện trong môi trường làm báo. Nhân Dân cuối tuần có cuộc trò chuyện cùng ông về chủ đề mùa thu Cách mạng, trong một ngày thu đẹp của Hà Nội.

Phiên tọa đàm trong khuôn khổ Hội thảo. Ảnh: Thế Đại

Khơi thông điểm nghẽn phát triển văn hóa trên nền tảng số

Số liệu thực tế từ Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam cho thấy, năm 2025, doanh thu tiền sử dụng tác quyền đạt hơn 424,3 tỷ đồng (tăng 8%), trong đó riêng khoản thu từ các nền tảng trực tuyến (website và ứng dụng) là xấp xỉ 298 tỷ đồng. Những con số trên cho thấy sản phẩm văn hóa nghệ thuật và cùng với đó là tài sản trí tuệ trên môi trường số đang ngày càng trở thành nguồn lực kinh tế quan trọng.

Không gian triển lãm trong buổi khai mạc, ngày 22/8. Ảnh: Như An

Thông điệp giáo dục nghệ thuật giàu ý nghĩa

132 tác phẩm của 116 tác giả, phần lớn trong số họ là họa sĩ chuyên nghiệp đồng thời là giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn mỹ thuật ở cấp phổ thông hoặc chuyên ngành Sư phạm mỹ thuật tại nhiều cơ sở giáo dục trên cả nước, được chọn trưng bày trong triển lãm “Nghệ thuật và giáo dục: Truyền thống – Hiện đại”, tại Trường đại học Sư phạm Hà Nội.