Kỷ niệm Ngày Lượng tử thế giới: Sự ra đời của cơ học lượng tử và ứng dụng

Ngày 14/4, tại Hà Nội, Trung tâm Dữ liệu và Thông tin khoa học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) phối hợp Hội Vật lý Việt Nam tổ chức buổi thứ 2 về chuỗi bài giảng đại chúng về khoa học và công nghệ lượng tử với chủ đề "Sự ra đời của cơ học lượng tử và ứng dụng”. Đây là hoạt động nhân kỷ niệm Ngày Lượng tử thế giới (14/4), chào mừng 100 năm ra đời của cơ học lượng tử và Năm Quốc tế về Khoa học và Công nghệ lượng tử năm 2025.
Giáo sư, Tiến sĩ Đào Tiến Khoa, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, trình bày bài giảng "Vật lý lượng tử của thế kỷ 21: Từ máy tính và thông tin lượng tử đến các hệ sinh dược học phân tử".
Giáo sư, Tiến sĩ Đào Tiến Khoa, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam, trình bày bài giảng "Vật lý lượng tử của thế kỷ 21: Từ máy tính và thông tin lượng tử đến các hệ sinh dược học phân tử".

Tham dự sự kiện có đại diện lãnh đạo Hội Vật lý Việt Nam, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia Hà Nội và đông đảo người yêu khoa học, cộng đồng nghiên cứu.

Với chủ đề "Sự ra đời của cơ học lượng tử và ứng dụng", chương trình gồm ba bài giảng: Bài giảng số 1: "Khởi đầu của cơ học lượng tử, hệ thức bất định, hiệu ứng xuyên hầm và nguyên lý Pauli" của Giáo sư, Tiến sĩ Đào Tiến Khoa, Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam trình bày.

Bài giảng số 2: "Vật lý lượng tử của thế kỷ 21: Từ máy tính và thông tin lượng tử đến các hệ sinh dược học phân tử" của Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Toàn, Trưởng khoa Vật lý, Giám đốc Phòng thí nghiệm trọng điểm khoa học tính tỷ lệ cho các hệ phức hợp, Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học quốc gia Hà Nội.

Bài giảng số 3: "Từ nghiên cứu cơ bản tới thiết kế các linh kiện lượng tử" của Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Nam, Viện trưởng Nghiên cứu tiên tiến (PIAS), Trường đại học Phenikaa.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Toàn, Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học quốc gia Hà Nội, diễn giả 2 tham dự tại buổi trình bày.
Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Toàn, Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học quốc gia Hà Nội, diễn giả 2 tham dự tại buổi trình bày.

Các bài giảng chuyên sâu nhưng gần gũi, mở ra góc nhìn đa chiều về hành trình phát triển của vật lý lượng tử từ nền tảng lý thuyết đến ứng dụng hiện đại.

Tại bài giảng "Khởi đầu của cơ học lượng tử, hệ thức bất định, hiệu ứng xuyên hầm và nguyên lý Pauli" của Giáo sư, Tiến sĩ Đào Tiến Khoa, Viện Năng lượng Nguyên tử Việt Nam mở đầu về những khái niệm nền tảng như hệ thức bất định, hiệu ứng xuyên hầm, và nguyên lý loại trừ Pauli, giúp người nghe hình dung rõ hơn về những "viên gạch" đầu tiên trong tòa nhà vật lý lượng tử và sự hình thành cơ học lượng tử, qua đó giúp người nghe có thể nhập môn dễ dàng vào cơ sở của vật lý lượng tử.

Ở bài giảng số 2 của Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thế Toàn (Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học quốc gia Hà Nội) giúp mọi người hiểu hơn về một số vấn đề có tính nền tảng, tính triết lý gắn với các khái niệm mới về lượng tử, tính bất định,… khác hẳn với các nguyên lý cổ điển.

Bên cạnh đó, nội dung bài giảng cũng đưa khán giả đi sâu vào tương lai của vật lý lượng tử trong thế kỷ 21, nơi mà máy tính lượng tử, truyền thông lượng tử và cả sinh học phân tử đang ngày càng gắn kết chặt chẽ

Ở bài giảng số 3, Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Nam (Trường đại học Phenikaa) chia sẻ hành trình từ nghiên cứu cơ bản tới thiết kế các linh kiện lượng tử - nền tảng công nghệ cho thế hệ thiết bị điện tử tương lai.

Trong đó, Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Nam tập trung vào những nội dung chính về quá trình theo thời gian mà nhân loại đã trải qua; từ những nghiên cứu cơ bản ban đầu đến những nghiên cứu đột phá trong thuyết lượng tử được ứng dụng ngay vào cuộc sống hằng ngày như: khám phá về bán dẫn và thiết kế chế tạo các linh kiện điện tử được ứng dụng và có mặt trong hầu hết các máy móc…

Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Nam, Trường đại học Phenikaa, diễn giả 3 tham dự tại buổi trình bày.

Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Nam, Trường đại học Phenikaa, diễn giả 3 tham dự tại buổi trình bày.

Thông qua chuỗi bài giảng này, Ban tổ chức kỳ vọng có thể góp phần lan tỏa tinh thần yêu khoa học, kết nối các thế hệ nghiên cứu trẻ với tri thức nền tảng, đồng thời nâng cao hiểu biết của công chúng về những tiến bộ đang định hình tương lai công nghệ toàn cầu.

Đồng thời, nhấn mạnh tầm quan trọng của nghiên cứu cơ bản và sự cần thiết phải tiếp tục phát triển các ứng dụng công nghệ lượng tử trong tương lai, đặc biệt là trong bối cảnh của công nghệ nano và vật liệu 2D hiện đại.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

[Video] Nâng giá trị cây rau má từ vùng nguyên liệu địa phương

Rau má từ lâu được biết đến không chỉ là loại rau quen thuộc trong bữa ăn, mà còn là cây dược liệu dân gian có nhiều giá trị đối với sức khỏe. Tuy nhiên, tại Quảng Trị, các nghiên cứu và mô hình chế biến sâu đối với rau má vẫn chưa nhiều, khiến giá trị kinh tế của cây rau má chưa được khai thác tương xứng với tiềm năng.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đức Minh trình bày tham luận tại Phiên toàn thể quốc tế. (Ảnh: Viện Hàn lâm)

Đoàn công tác của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tham dự Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III tại Nga

Hội nghị Khoa học-Thực tiễn quốc tế lần thứ III do Học viện Kinh tế quốc dân và Hành chính công trực thuộc Tổng thống Liên bang Nga (Học viện Tổng thống-RANEPA) tổ chức tại Thủ đô Moskva, Liên bang Nga trong hai ngày 22 và 23/10 với chủ đề “Khoa học cho quản trị nhà nước tại Nga”.

Đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ

Đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ

Chính phủ đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh dịch vụ giám định sở hữu trí tuệ đối với tổ chức và cá nhân, chỉ quy định nghĩa vụ thông báo của tổ chức, cá nhân giám định khi hoạt động cung cấp dịch vụ và dự kiến quy định tại văn bản dưới luật quyền và nghĩa vụ trong việc thực hiện hoạt động này.

Quốc hội làm việc tại hội trường nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường: Tăng cường hậu kiểm, thúc đẩy chuyển đổi xanh

Dự án Luật hướng tới cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang tăng cường hậu kiểm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. Đồng thời, đổi mới quản trị môi trường dựa trên dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi xanh, tháo gỡ các điểm nghẽn, huy động nguồn lực cho bảo vệ môi trường.

Các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh: VŨ TÂN)

Khánh Hòa đẩy mạnh chuyển đổi số từ cấp cơ sở

Ngày 23/10, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức hội nghị về giải pháp chuyển đổi số tại địa phương, với chủ đề “Chuyển đổi số cấp cơ sở tỉnh Khánh Hòa-Từ khung kiến trúc, nền tảng và dữ liệu số đến quản trị địa phương, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân”.

Hội thảo “Giải pháp phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam là cầu nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc trong các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội”. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Phát huy hiệu quả công tác tư vấn, phản biện và giám định xã hội

Ngày 23/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội thảo “Giải pháp phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Việt Nam là cầu nối giữa các hội thành viên, đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ với cơ quan Đảng, Nhà nước và Mặt trận Tổ quốc trong các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội”.

Công nghệ viễn thám và UAV hỗ trợ khoanh vùng phạm vi dữ liệu. (Ảnh: VNPT)

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" đang là nhiệm vụ trọng tâm. Sự kết hợp giữa công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và trí tuệ nhân tạo không gian địa lý (GeoAI) đang trở thành "chìa khóa" giúp ngành chức năng tối ưu hóa công tác kiểm tra, đối soát và làm sạch dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Các đại biểu tham quan SHTP ATP Lab. (Ảnh: SHTP)

Khánh thành Xưởng thực hành Đóng gói và Kiểm thử vi mạch

SHTP ATP Lab được kỳ vọng sẽ góp phần giải bài toán cốt lõi: thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo lý thuyết và yêu cầu kỹ thuật thực tế tại doanh nghiệp. Sinh viên, học viên và kỹ sư từ đây có cơ hội rèn luyện kỹ năng thao tác, tuân thủ quy trình an toàn và vận hành máy móc đúng tiêu chuẩn công nghiệp.

Nhân viên lắp pin, chuẩn bị vận hành UAV phục vụ vận chuyển nông sản tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên. (Ảnh: VIETNAM POST)

Tập trung nguồn lực phát triển công nghệ dùng chung

Qua rà soát 113 đề xuất nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược của 30 địa phương, Bộ Khoa học và Công nghệ nhận thấy nhiều nội dung có nội dung, nền tảng công nghệ tương đồng ở các nhóm đề xuất như trợ lý ảo, camera trí tuệ nhân tạo, thiết bị bay không người lái, dữ liệu y tế và bản sao số...

Ông Phùng Văn Thành - Tham tán Thương mại Việt Nam tại Malaysia (đứng giữa), Tiến sĩ Frederick Yap - Chủ tịch IBF (thứ 2 từ trái sang), bà Đặng Minh Anh - Chủ tịch IBF Vietnam-Singapore (thứ 3 từ phải sang) tại sự kiện. (Ảnh: IBF Vietnam-Singapore)

Ra mắt nền tảng kết nối doanh nghiệp trên môi trường số IBF Business Hub

Nền tảng kết nối doanh nghiệp trên môi trường số IBF Business Hub vừa chính thức ra mắt, đánh dấu bước chuyển dịch quan trọng trong việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data) làm "hạ tầng vận hành lõi" dùng chung cho hoạt động xúc tiến thương mại và kết nối đầu tư doanh nghiệp đến doanh nghiệp (B2B) quốc tế.

Học sinh cần học trí tuệ nhân tạo để biết AI trả lời đúng hay sai. (Ảnh: Viettel Solutions)

Đưa trí tuệ nhân tạo từ trang sách vào trải nghiệm học tập

Học sinh có thể đọc sách để biết trí tuệ nhân tạo (AI) học từ dữ liệu, hoặc hỏi một chatbot và nhận câu trả lời trong vài giây. Nhưng để thực sự hiểu biết máy học thế nào, vì sao có thể sai, kết quả ấy ảnh hưởng tới con người ra sao và con người phải chịu trách nhiệm thế nào khi sử dụng công nghệ, các em phải được tự tay thử.