Kỷ nguyên hợp tác mới xuyên Đại Tây Dương

Liên minh châu Âu (EU) và Canada mở ra kỷ nguyên mới của hợp tác xuyên Đại Tây Dương, khi chính thức thiết lập quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng tại Hội nghị thượng đỉnh vừa diễn ra ở Brussels (Bỉ). Đây là bước đi chiến lược, phản ánh tầm nhìn dài hạn về mối liên kết an ninh chặt chẽ giữa châu Âu và khu vực Bắc Mỹ.

Thủ tướng Canada Mark Carney (giữa) bày tỏ hợp tác với các nhà lãnh đạo EU. Ảnh: EUNEWS
Thủ tướng Canada Mark Carney (giữa) bày tỏ hợp tác với các nhà lãnh đạo EU. Ảnh: EUNEWS

Hội nghị thượng đỉnh EU - Canada lần thứ 20, diễn ra tại Brussels hôm 23/6, ghi dấu mốc đặc biệt trong quan hệ hai bên. Trong bối cảnh môi trường địa-chính trị thế giới phức tạp và khó lường, từ căng thẳng tại các khu vực Trung Đông, Đông Âu đến xung đột thương mại và cạnh tranh công nghệ, hội nghị càng phản ánh sự hội tụ chiến lược rõ nét giữa EU và Canada trong định hình phản ứng chung trước thách thức toàn cầu, thúc đẩy liên kết chặt chẽ trong các lĩnh vực thiết yếu, nhất là an ninh.

Dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EUC) Antonio Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và Thủ tướng Canada Mark Carney, hội nghị đã xác lập định hướng chiến lược mới cho hợp tác xuyên Đại Tây Dương, tái khẳng định vai trò EU và Canada là những lực lượng trụ cột bảo vệ chủ nghĩa đa phương, duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Giới chức EU đánh giá, Hội nghị thượng đỉnh EU - Canada lần thứ 20 không phải là “cuộc họp bàn về hợp tác thương mại như thường lệ”, mà đánh dấu một kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa hai bên.

Kết quả nổi bật của hội nghị là hai bên ký Hiệp ước Đối tác An ninh và Quốc phòng, mở ra chương mới trong hợp tác an ninh xuyên Đại Tây Dương, nhằm giải quyết các thách thức chung, từ khủng hoảng khí hậu đến quản trị phát triển trí tuệ nhân tạo (AI). Hiệp ước tạo ra không gian đối thoại chính trị thường xuyên, mở cánh cửa để Canada tham gia các sáng kiến phòng thủ chung của EU, cũng như chương trình mua sắm quốc phòng mới trị giá 150 tỷ euro của châu Âu. Chương trình này chỉ giới hạn với các thành viên và đồng minh thân cận của EU, theo đó EU cấp các khoản vay cho thành viên để mua vũ khí và cho phép đồng minh tham gia hoạt động mua sắm chung.

Theo các điều khoản của Hiệp ước, EU và Canada sẽ tổ chức đối thoại an ninh và quốc phòng định kỳ hằng năm với sự tham gia của các quan chức cấp cao. Thỏa thuận cũng quy định hai bên sẽ mở rộng hợp tác để hỗ trợ Ukraine, cải thiện khả năng di chuyển quân sự của Canada tại châu Âu và tăng cường hợp tác hàng hải ở các khu vực cùng quan tâm như Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hai bên cũng cam kết tăng cường hợp tác về các vấn đề mới nổi như an ninh mạng, thông tin sai lệch và chính sách không gian vũ trụ.

Trong khuôn khổ quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng, EU và Canada sẽ tìm các cách thức hợp tác về hỗ trợ quân sự cho Ukraine và cải thiện khả năng tương tác, di chuyển thiết bị, nhân sự và vật tư quân sự của Canada và châu Âu. Hai bên cũng mở rộng các dự án Hợp tác có cấu trúc thường trực (PESCO) để tăng cường khả năng cơ động quân sự của Canada trên khắp lãnh thổ EU và tìm cơ hội để Canada tham gia vào các dự án PESCO bổ sung. EU và Canada cũng xem xét việc thiết lập một thỏa thuận hành chính giữa Canada và Cơ quan Quốc phòng châu Âu…

Hiệp ước Đối tác An ninh và Quốc phòng EU - Canada là phiên bản mới nhất của loạt thỏa thuận mà EU đã ký với Anh hồi tháng 5. Trước đó, EU đã có những thỏa thuận tương tự với 6 quốc gia, trong đó có Na Uy và Nhật Bản. Nhưng thỏa thuận với Canada là lần đầu EU ký với một quốc gia châu Mỹ. Các quốc gia có hiệp ước quốc phòng và an ninh với EU có thể tham gia vào việc mua sắm chung vũ khí của EU và phải đàm phán thêm một thỏa thuận kỹ thuật. EU cam kết sẽ nhanh chóng khởi động đàm phán về việc Canada tiếp cận chương trình mua sắm chung.

Phát biểu ý kiến tại họp báo sau Hội nghị ở Bussels, Chủ tịch EUC Antonio Costa nhấn mạnh: “EU và Canada là những đồng minh thân cận trong không gian xuyên Đại Tây Dương, nhìn thế giới qua cùng một lăng kính. Hội nghị thượng đỉnh lần này đã đưa quan hệ đối tác giữa hai bên lên một tầm cao mới”. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen cũng nêu rõ, Canada và EU là hai nền dân chủ mạnh mẽ gắn kết với nhau bởi mối quan hệ lịch sử và được kết nối bởi quan hệ đối tác thương mại năng động, công bằng và cởi mở. Hiệp ước Đối tác An ninh và Quốc phòng giữa EU và Canada là thỏa thuận toàn diện, sẽ củng cố vai trò của Canada trong cấu trúc quốc phòng đang phát triển nhanh chóng của châu Âu.

Thủ tướng Canada Mark Carney mô tả Canada là “quốc gia châu Âu nhất trong số các quốc gia ngoài châu Âu”, cùng EU xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Thỏa thuận quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng với EU giúp Canada đáp ứng yêu cầu thực hiện năng lực mới nhanh hơn và hiệu quả hơn, đồng thời giúp xây dựng và bảo vệ các ngành công nghiệp của Canada.

Với quan hệ đối tác quan trọng về an ninh và quốc phòng, EU và Canada đã nâng tầm quan hệ song phương lên đồng minh chiến lược. Bước đi này không chỉ mở ra chương hợp tác mới, mà còn định hình liên kết xuyên Đại Tây Dương trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Thiện chí không thể từ một phía

Bất chấp nỗ lực bước vào giai đoạn hai thỏa thuận hòa bình về Dải Gaza của Phong trào Hồi giáo Hamas, Israel vẫn tiếp tục có những động thái thách thức sự khởi đầu quan trọng này, cũng như gây bạo lực khiến gần 500 người Palestine thiệt mạng.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

Đại diện thương mại của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản tại một sự kiện hợp tác. Ảnh: ASAHI

Chuyến công du chiến lược

Tiếp nối thành công từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao láng giềng bằng chuyến thăm Nhật Bản.

Các nhà lãnh đạo EU và Jordan gặp gỡ tại Thủ đô Amman. Ảnh: AP

Cái bắt tay nồng ấm

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên trong lịch sử giữa Liên minh châu Âu (EU) và Jordan vừa được tổ chức hôm 8/1, tại Thủ đô Amman.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Nước cờ mạo hiểm

Trước những tuyên bố mới đây của chính quyền Mỹ, ngày 6/1, Đan Mạch và lãnh đạo Greenland đã đề nghị sớm tổ chức một cuộc gặp nhằm đối thoại nghiêm túc về vấn đề này. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo châu Âu đã ra tuyên bố chung bày tỏ ủng hộ Đan Mạch cũng như vùng lãnh thổ tự trị từ năm 2009 của nước này.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Năm 2025 - Những gam màu tương phản

Thế giới vừa đi qua năm 2025 đầy biến động phức tạp và bất ổn khó lường. Với những gam màu tương phản, bức tranh toàn cầu giống như tấm bản đồ bị chia cắt, bởi xung đột vũ trang, chia rẽ chính trị, cạnh tranh chiến lược và tranh chấp thương mại.

Biếm họa: AMEEN ALHABARAH

Khát vọng hòa bình và ổn định

Người dân thế giới đón Giáng sinh 2025 với nhiều cung bậc cảm xúc, cả trong niềm hân hoan, phấn khởi lẫn trong lo lắng, hoài nghi. Trái ngược với vẻ ảm đạm, lặng lẽ ở Australia-nơi vừa trải qua vụ xả súng kinh hoàng, không khí đón Giáng sinh ở Trung Đông khá sôi động, phản ánh khát vọng hòa bình, ổn định sau nhiều năm xung đột.

Biếm họa: AGO

Điểm nóng căng thẳng mới

Trong khi các xung đột ở Trung Đông, Ukraine… còn chưa lắng dịu thì tại khu vực Caribe, một điểm nóng khác đang nổi lên sau khi các biện pháp quân sự và kinh tế của Mỹ nhằm vào Venezuela ngày càng gia tăng.

Tổng thống V.Putin tại cuộc họp báo tổng kết năm 2025. Ảnh: TASS

Thận trọng nhưng không khép kín

Cuộc họp báo tổng kết năm 2025 kéo dài gần năm giờ đồng hồ của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã truyền tải những thông điệp một cách trực diện tới người dân trong nước và cộng đồng quốc tế.

Biếm họa: LIU RUI

Triển vọng mới

Nga cho biết sẽ phản đối mạnh mẽ nếu các đề xuất do Ukraine và Liên minh châu Âu (EU) xây dựng được đưa vào kế hoạch hòa bình nhằm giải quyết xung đột hiện nay. Trong khi đó, Mỹ cũng xúc tiến đàm phán nhằm nhanh chóng chấm dứt cuộc xung đột tại Ukraine.

Việc FED cắt giảm lãi suất sẽ kích thích tiêu dùng tại Mỹ dịp cuối năm. Ảnh: CNN

Cú huých đúng thời điểm

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) vừa quyết định hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong lần thứ ba liên tiếp, đưa lãi suất cơ bản xuống mức thấp nhất kể từ tháng 11/2022. Giới phân tích đánh giá cao động thái của FED, coi đây là cú huých tích cực đối với thị trường Mỹ đúng thời điểm mua sắm nhộn nhịp cuối năm.

Bão Ditwah gây lũ lụt trên diện rộng tại Sri Lanka. Ảnh: NEWS NATION

Năm lao đao của châu Á

Tình trạng biến đổi khí hậu (BĐKH) gây bão, lũ lụt, sạt lở đất đang tàn phá hệ thống nước và điện trên khắp châu Á, đẩy hàng triệu người vào nguy hiểm và buộc các quốc gia phải chi hàng nghìn tỷ USD để duy trì các dịch vụ thiết yếu. Tương lai của châu lục này phụ thuộc hoàn toàn vào cách mà các chính phủ đầu tư ứng phó với BĐKH.

Tổng thống Nga V.Putin (bên trái) tiếp Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff tại Moscow. Ảnh: GETTYIMAGES

Sự lạc quan thận trọng

Đề cập kết quả cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Đặc phái viên Tổng thống Mỹ Steve Witkoff, Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov cho hay "hòa bình không còn là điều xa vời". Tuy nhiên, tuyên bố này cho thấy sự thận trọng của Moscow về triển vọng chấm dứt xung đột với Kiev.

Hải quân Mỹ bắt giữ một tàu ngầm chở ma túy tại Caribe. Ảnh: ABC NEWS

Ăn miếng trả miếng

Viện Hàng không dân dụng quốc gia (INAC) Venezuela thông báo “cấm cửa” một loạt hãng hàng không quốc tế, sau khi các hãng này dừng các chuyến bay đi và đến quốc gia Nam Mỹ.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Tiến trình không thể đảo ngược

Ngày 25/11, Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres nhấn mạnh quyền thành lập nhà nước là quyền cơ bản của người Palestine, đồng thời nhắc lại lời kêu gọi chấm dứt tình trạng chiếm đóng bất hợp pháp lãnh thổ Palestine.

EUC công bố Hiệp ước Địa Trung Hải sau khi phê chuẩn ngày 20/11. Ảnh: EU NEWS

Tầm nhìn gắn kết Địa Trung Hải

Hiệp ước Địa Trung Hải ra đời vào thời điểm Liên minh châu ÂU (EU) và các nước láng giềng phía nam kỷ niệm 30 năm ngày thông qua Tuyên bố Barcelona về quan hệ đối tác, hòa bình và thịnh vượng chung.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Cuộc chiến toàn cầu

Ngày 18/11 vừa qua, Chương trình Lương thực thế giới của LHQ (WFP) cảnh báo, năm 2026, gần 320 triệu người có nguy cơ đối mặt nạn đói nghiêm trọng, tăng hơn gấp đôi so con số ghi nhận hồi năm 2019. Nếu không hành động khẩn cấp, cuộc khủng hoảng đói nghèo sẽ còn lan rộng ở cấp độ toàn cầu trong thời gian tới.

Biếm họa: LIU RUI

Lộ trình tươi sáng

Mỹ đang chuẩn bị trình Hội đồng Bảo an LHQ một dự thảo nghị quyết mới, trong đó đề xuất thành lập Lực lượng ổn định quốc tế (ISF), rút quân đội Israel khỏi Dải Gaza và hướng tới “lộ trình tươi sáng” về thành lập Nhà nước Palestine.

Biếm họa: KAMAL SHARAF

Cần biến cam kết thành hành động

Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP30) đã chính thức khai mạc tại thành phố Belém của Brazil ngày 10/11 vừa qua, tập trung nỗ lực toàn cầu nhằm ngăn chặn tình trạng nóng lên của Trái đất.

Biếm họa: SONG CHEN

“Lằn ranh đỏ” với nhân loại

Trước thềm Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP30), Tổng Thư ký LHQ nhắc lại: Giới hạn Trái đất nóng lên ở mức 1,5 độ C vẫn là “lằn ranh đỏ” đối với nhân loại.

Biếm họa: PARESH NATH

Lối thoát khó tìm

Chính phủ liên bang Mỹ đã bước qua ngày đóng cửa thứ 35 liên tiếp, vốn được xem kỷ lục dài nhất trong lịch sử được ghi nhận trong nhiệm kỳ đầu của Tổng thống Donald Trump, khi hai đảng Cộng hòa và Dân chủ tiếp tục đổ lỗi cho nhau về tình trạng bế tắc tại Quốc hội liên quan gói ngân sách tài trợ cho chính phủ liên bang.

Biếm họa: PARESH NATH

Khẳng định chủ quyền số

Bốn quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU), gồm Pháp, Đức, Italy và Hà Lan, đưa ra sáng kiến mang tên “Digital Commons” (tạm dịch là “Tài sản chung kỹ thuật số”) nhằm phát triển các công nghệ “thuần châu Âu”.

Biếm họa: MEDDY

Nguy cơ chệch hướng

Liên hợp quốc (LHQ) vừa cảnh báo, các quốc gia có thể chỉ cắt giảm được khoảng 10% lượng khí thải theo như cam kết cho đến năm 2035, quá ít để đáp ứng các mục tiêu khí hậu, chủ yếu do tiến độ chậm chạp trong việc biến các cam kết thành hành động thực tiễn.

Nhiều đối tượng lừa đảo bị bắt giữ tại KK Park. Ảnh: CNN

Vấn đề cấp bách của khu vực

Các quốc gia tại khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Campuchia, Thái Lan và Myanmar đang phối hợp hành động trong nỗ lực trấn áp các tổ chức lừa đảo qua mạng. Với nhiều thủ đoạn tinh vi, các trung tâm lừa đảo quy mô lớn đã khiến hàng chục nghìn nạn nhân sập bẫy và rất nhiều người bị cưỡng bức lao động.

Biếm họa: GUFFO

Vai trò đầu tàu

Ủy ban châu Âu (EC) mới công bố chiến lược quốc tế về khí hậu và năng lượng, với mục tiêu củng cố vai trò đầu tàu của “lục địa già” trên thị trường toàn cầu. Thông qua chiến lược này, Liên minh châu Âu (EU) cũng muốn khẳng định vị thế dẫn dắt quá trình chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu và an ninh năng lượng.