Kỷ nguyên hợp tác mới xuyên Đại Tây Dương

Liên minh châu Âu (EU) và Canada mở ra kỷ nguyên mới của hợp tác xuyên Đại Tây Dương, khi chính thức thiết lập quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng tại Hội nghị thượng đỉnh vừa diễn ra ở Brussels (Bỉ). Đây là bước đi chiến lược, phản ánh tầm nhìn dài hạn về mối liên kết an ninh chặt chẽ giữa châu Âu và khu vực Bắc Mỹ.

Thủ tướng Canada Mark Carney (giữa) bày tỏ hợp tác với các nhà lãnh đạo EU. Ảnh: EUNEWS
Thủ tướng Canada Mark Carney (giữa) bày tỏ hợp tác với các nhà lãnh đạo EU. Ảnh: EUNEWS

Hội nghị thượng đỉnh EU - Canada lần thứ 20, diễn ra tại Brussels hôm 23/6, ghi dấu mốc đặc biệt trong quan hệ hai bên. Trong bối cảnh môi trường địa-chính trị thế giới phức tạp và khó lường, từ căng thẳng tại các khu vực Trung Đông, Đông Âu đến xung đột thương mại và cạnh tranh công nghệ, hội nghị càng phản ánh sự hội tụ chiến lược rõ nét giữa EU và Canada trong định hình phản ứng chung trước thách thức toàn cầu, thúc đẩy liên kết chặt chẽ trong các lĩnh vực thiết yếu, nhất là an ninh.

Dưới sự chủ trì của Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EUC) Antonio Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen và Thủ tướng Canada Mark Carney, hội nghị đã xác lập định hướng chiến lược mới cho hợp tác xuyên Đại Tây Dương, tái khẳng định vai trò EU và Canada là những lực lượng trụ cột bảo vệ chủ nghĩa đa phương, duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Giới chức EU đánh giá, Hội nghị thượng đỉnh EU - Canada lần thứ 20 không phải là “cuộc họp bàn về hợp tác thương mại như thường lệ”, mà đánh dấu một kỷ nguyên mới trong quan hệ giữa hai bên.

Kết quả nổi bật của hội nghị là hai bên ký Hiệp ước Đối tác An ninh và Quốc phòng, mở ra chương mới trong hợp tác an ninh xuyên Đại Tây Dương, nhằm giải quyết các thách thức chung, từ khủng hoảng khí hậu đến quản trị phát triển trí tuệ nhân tạo (AI). Hiệp ước tạo ra không gian đối thoại chính trị thường xuyên, mở cánh cửa để Canada tham gia các sáng kiến phòng thủ chung của EU, cũng như chương trình mua sắm quốc phòng mới trị giá 150 tỷ euro của châu Âu. Chương trình này chỉ giới hạn với các thành viên và đồng minh thân cận của EU, theo đó EU cấp các khoản vay cho thành viên để mua vũ khí và cho phép đồng minh tham gia hoạt động mua sắm chung.

Theo các điều khoản của Hiệp ước, EU và Canada sẽ tổ chức đối thoại an ninh và quốc phòng định kỳ hằng năm với sự tham gia của các quan chức cấp cao. Thỏa thuận cũng quy định hai bên sẽ mở rộng hợp tác để hỗ trợ Ukraine, cải thiện khả năng di chuyển quân sự của Canada tại châu Âu và tăng cường hợp tác hàng hải ở các khu vực cùng quan tâm như Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Hai bên cũng cam kết tăng cường hợp tác về các vấn đề mới nổi như an ninh mạng, thông tin sai lệch và chính sách không gian vũ trụ.

Trong khuôn khổ quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng, EU và Canada sẽ tìm các cách thức hợp tác về hỗ trợ quân sự cho Ukraine và cải thiện khả năng tương tác, di chuyển thiết bị, nhân sự và vật tư quân sự của Canada và châu Âu. Hai bên cũng mở rộng các dự án Hợp tác có cấu trúc thường trực (PESCO) để tăng cường khả năng cơ động quân sự của Canada trên khắp lãnh thổ EU và tìm cơ hội để Canada tham gia vào các dự án PESCO bổ sung. EU và Canada cũng xem xét việc thiết lập một thỏa thuận hành chính giữa Canada và Cơ quan Quốc phòng châu Âu…

Hiệp ước Đối tác An ninh và Quốc phòng EU - Canada là phiên bản mới nhất của loạt thỏa thuận mà EU đã ký với Anh hồi tháng 5. Trước đó, EU đã có những thỏa thuận tương tự với 6 quốc gia, trong đó có Na Uy và Nhật Bản. Nhưng thỏa thuận với Canada là lần đầu EU ký với một quốc gia châu Mỹ. Các quốc gia có hiệp ước quốc phòng và an ninh với EU có thể tham gia vào việc mua sắm chung vũ khí của EU và phải đàm phán thêm một thỏa thuận kỹ thuật. EU cam kết sẽ nhanh chóng khởi động đàm phán về việc Canada tiếp cận chương trình mua sắm chung.

Phát biểu ý kiến tại họp báo sau Hội nghị ở Bussels, Chủ tịch EUC Antonio Costa nhấn mạnh: “EU và Canada là những đồng minh thân cận trong không gian xuyên Đại Tây Dương, nhìn thế giới qua cùng một lăng kính. Hội nghị thượng đỉnh lần này đã đưa quan hệ đối tác giữa hai bên lên một tầm cao mới”. Chủ tịch EC Ursula von der Leyen cũng nêu rõ, Canada và EU là hai nền dân chủ mạnh mẽ gắn kết với nhau bởi mối quan hệ lịch sử và được kết nối bởi quan hệ đối tác thương mại năng động, công bằng và cởi mở. Hiệp ước Đối tác An ninh và Quốc phòng giữa EU và Canada là thỏa thuận toàn diện, sẽ củng cố vai trò của Canada trong cấu trúc quốc phòng đang phát triển nhanh chóng của châu Âu.

Thủ tướng Canada Mark Carney mô tả Canada là “quốc gia châu Âu nhất trong số các quốc gia ngoài châu Âu”, cùng EU xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Thỏa thuận quan hệ đối tác an ninh và quốc phòng với EU giúp Canada đáp ứng yêu cầu thực hiện năng lực mới nhanh hơn và hiệu quả hơn, đồng thời giúp xây dựng và bảo vệ các ngành công nghiệp của Canada.

Với quan hệ đối tác quan trọng về an ninh và quốc phòng, EU và Canada đã nâng tầm quan hệ song phương lên đồng minh chiến lược. Bước đi này không chỉ mở ra chương hợp tác mới, mà còn định hình liên kết xuyên Đại Tây Dương trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Biếm họa: LIU RUI

Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Cảnh sát Colombia thu giữ lượng lớn ma túy sau một chiến dịch truy quét. Ảnh: NBC News

Căng thẳng thương mại Colombia-Ecuador leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Colombia và Ecuador gia tăng nhanh chóng, khởi nguồn từ các tranh chấp nhỏ về kỹ thuật leo thang thành cuộc “xung đột toàn diện” với các mức thuế mang tính trừng phạt khắc nghiệt. Lo ngại tác động tới dòng chảy thương mại, các nước trong khu vực nỗ lực thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) nhận định, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.

Biếm họa: JAWAD MORAD

Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.

Biếm họa: SANOUNI IMAD

Giá đắt phải trả

LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với thế giới Arab, đồng thời tạo “hiệu ứng domino” có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được ngừng bắn và kiến tạo hòa bình.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Khoét sâu rạn nứt

Giới phân tích chính trị Lebanon nhận định rằng, trong số các cuộc khủng hoảng mà nước này trải qua kể từ cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990, cuộc chiến giữa lực lượng Hezbollah và Israel bùng phát do xung đột tại Iran là cuộc khủng hoảng gây bất ổn nhiều nhất.

Biếm họa: PARESH NATH

Ngoại giao năng lượng

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, buộc nhiều quốc gia phải khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường năng lượng.

Biếm họa: MUZAFFAR YULCHIBOEV

Sứ mệnh bất khả thi

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington đã yêu cầu các quốc gia cử tàu chiến tham gia bảo vệ và khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu gia tăng khi hoạt động hàng hải tại khu vực này gần như tê liệt.

Biếm họa: AGO

Trụ cột năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh giá dầu leo thang do xung đột Trung Đông và nguồn năng lượng ngày càng trở nên khó đáp ứng nhu cầu, dù còn những rủi ro song nhiều quốc gia đang quay trở lại với điện hạt nhân, coi đây như một trụ cột chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng về lâu dài.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Khôi phục quan hệ

Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo, Washington và chính quyền lâm thời Venezuela đã nhất trí khôi phục quan hệ ngoại giao và lãnh sự. Thông tin tích cực về bước cải thiện trong quan hệ giữa Washington và Caracas giúp người dân khu vực trút bỏ được gánh nặng và sự âu lo kéo dài nhiều tháng qua.

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (bên trái) gặp gỡ Thủ tướng Singapore Lawrence Wong. Ảnh: REUTERS

Xích lại gần hơn

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung vừa có chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 2 đến 4/3. Chuyến công du kéo dài ba ngày tới “đảo quốc sư tử” được đánh giá là thành công vượt mong đợi, giúp Seoul xích lại gần hơn với quốc gia Đông Nam Á.

Biếm họa: PARESH NATH

Điểm nóng xung đột mới

Căng thẳng giữa Afghanistan và Pakistan đang gia tăng trong những ngày gần đây, với nhiều đợt tấn công qua lại. LHQ và nhiều quốc gia đã lên tiếng kêu gọi hai bên kiềm chế tránh để xung đột quân sự leo thang vượt ngoài kiểm soát.

Biếm họa: AMORIM

Chính sách thuế gây tranh cãi

Ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ chính sách áp thuế quan toàn cầu, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo mức thuế quan 10%, rồi nâng lên 15%, áp đặt với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.

CEO Coupang, ông Park Dae-jun, trả lời báo giới về vụ việc. Ảnh: YONHAP

Vụ rò rỉ thông tin chấn động xứ kim chi

Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin Hàn Quốc (MSIT) vừa công bố kết quả điều tra chung giữa chính phủ và tư nhân, xác nhận quy mô vụ rò rỉ dữ liệu tại Coupang - nền tảng thương mại điện tử hàng đầu nước này, lớn gấp nhiều lần so báo cáo ban đầu của doanh nghiệp.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Bế tắc chưa lối thoát

Tình trạng bế tắc giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ về vấn đề ngân sách vẫn chưa tìm thấy lối thoát, khiến Chính phủ liên bang Mỹ tiếp tục bị đóng cửa một phần. Phe Dân chủ cương quyết từ chối bỏ phiếu thông qua ngân sách nhằm phản đối các biện pháp kiểm soát nhập cư cứng rắn của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Biếm họa: DJAMEL LOUNIS

Điểm nóng chưa hạ nhiệt

Liên quan toan tính của Mỹ về kiểm soát Greenland - một hòn đảo ở Bắc Cực và hiện là lãnh thổ tự trị trong Vương quốc Đan Mạch - ngày 3/2, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương đã khởi động quá trình lập kế hoạch quân sự cho một sứ mệnh mang tên “Arctic Sentry”, nhằm tăng cường an ninh ở khu vực này.

Thủ tướng Anh Keir Starmer (bên trái) gặp gỡ Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Ảnh: JAPAN TIMES

Tìm kiếm cơ hội hợp tác

Chuyến công du Trung Quốc của Thủ tướng Anh Keir Starmer tuần trước là chuyến thăm chính thức đầu tiên của lãnh đạo Anh tới Bắc Kinh sau 8 năm.

Cảnh sát kiểm tra một container nghi chứa ma túy tại cảng Antwerp. Ảnh: GETTYIMAGES

Thách thức xuyên biên giới của EU

Bất chấp thành công của nhiều chiến dịch chống buôn bán ma túy, Cảnh sát châu Âu (Europol) cảnh báo loại hình tội phạm này vẫn đang có những diễn biến phức tạp, tìm mọi thủ đoạn tinh vi nhằm đưa “cái chết trắng” vào “lục địa già”.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Thắng lợi của ngoại giao

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte nhất trí về một thỏa thuận sơ bộ liên quan Greenland.

Biếm họa: AHMAD RAHMA

Thiện chí không thể từ một phía

Bất chấp nỗ lực bước vào giai đoạn hai thỏa thuận hòa bình về Dải Gaza của Phong trào Hồi giáo Hamas, Israel vẫn tiếp tục có những động thái thách thức sự khởi đầu quan trọng này, cũng như gây bạo lực khiến gần 500 người Palestine thiệt mạng.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Nỗ lực khôi phục quản trị Gaza

Ủy ban Kỹ trị Palestine, cơ quan đóng vai trò quản lý Dải Gaza trong giai đoạn chuyển tiếp, đã tiến hành cuộc họp trù bị đầu tiên. Mỹ cũng tuyên bố bắt đầu giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình Gaza do Washington bảo trợ.

Đại diện thương mại của Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật bản tại một sự kiện hợp tác. Ảnh: ASAHI

Chuyến công du chiến lược

Tiếp nối thành công từ chuyến công du Trung Quốc, Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung tiếp tục đẩy mạnh ngoại giao láng giềng bằng chuyến thăm Nhật Bản.

Các nhà lãnh đạo EU và Jordan gặp gỡ tại Thủ đô Amman. Ảnh: AP

Cái bắt tay nồng ấm

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên trong lịch sử giữa Liên minh châu Âu (EU) và Jordan vừa được tổ chức hôm 8/1, tại Thủ đô Amman.