Kinh tế duy trì đà tăng trưởng tích cực trên hầu hết các lĩnh vực

Cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch theo hướng hiện đại hơn

Phóng viên: Thưa Thứ trưởng, đồng chí nhận định thế nào về kết quả phát triển kinh tế sáu tháng đầu năm?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Trong sáu tháng đầu năm 2026, tăng trưởng kinh tế phục hồi tích cực trên cả phía cung và phía cầu, thể hiện qua các số liệu: GDP ước tăng 8,18%, là mức cao nhất của cùng kỳ giai đoạn từ năm 2011 đến nay. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,87%; công nghiệp-xây dựng tăng 9,81%; khu vực dịch vụ tăng 8,09%; có 9/34 địa phương đạt mức tăng trưởng 2 con số. Thu hút đầu tư nước ngoài đạt kết quả cao với tổng vốn đăng ký 34,65 tỷ USD và vốn thực hiện hơn 13 tỷ USD, tăng trưởng lần lượt 61% và 11,2%; thị trường ngoại hối cơ bản ổn định.

Tôi muốn nhấn mạnh rằng nhìn tổng thể, bản chất của tăng trưởng kinh tế sáu tháng đầu năm 2026 không chỉ nằm ở mức tăng GDP đạt 8,18%, mà còn ở sự chuyển dịch tích cực của các động lực tăng trưởng. Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu nhưng động lực đã chuyển mạnh sang các ngành điện tử, công nghệ cao và sản xuất có giá trị gia tăng lớn; khu vực dịch vụ phục hồi đồng đều trên nền tảng thương mại, logistics, tài chính và chuyển đổi số; đầu tư và xây dựng tiếp tục mở rộng, tạo thêm năng lực sản xuất mới.

Những yếu tố này cho thấy tăng trưởng sáu tháng đầu năm không chỉ dựa trên sự phục hồi của tổng cầu mà đang được hỗ trợ bởi sự gia tăng năng lực sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại hơn, tạo nền tảng quan trọng để phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng của cả năm.

Phóng viên: Với những kết quả tích cực đã đạt được, đâu là các động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế hiện nay, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Có thể nhận thấy tăng trưởng kinh tế Việt Nam được hình thành trên cơ sở cả ba khu vực của nền kinh tế đều duy trì đà tăng tích cực, trong đó khu vực công nghiệp-xây dựng và khu vực dịch vụ tiếp tục là hai động lực chính.

Cụ thể, trong giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế, khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 9,81%, đóng góp 47,20%; khu vực dịch vụ tăng 8,09%, đóng góp 47,14%; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,87%, đóng góp 5,66%.

Từ cơ cấu đóng góp này cho thấy tăng trưởng không phụ thuộc vào một khu vực đơn lẻ mà được hỗ trợ đồng thời bởi cả sản xuất và dịch vụ, tạo nền tảng tương đối cân bằng cho nền kinh tế. Động lực lớn nhất tiếp tục đến từ công nghiệp chế biến, chế tạo khi giá trị tăng thêm tăng 10,23%, đóng góp 33,07% vào tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế, tiếp tục khẳng định vai trò là đầu tàu tăng trưởng.

Đặc biệt là động lực tăng trưởng của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đã có sự chuyển dịch rõ sang các lĩnh vực có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao. Trong đó, ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học tăng 14,7%, đóng góp 8,3% vào tăng trưởng chung; sản xuất chế biến thực phẩm tăng 10%, đóng góp 3,7%; sản xuất kim loại tăng 14,0%, đóng góp 2,6%; sản xuất sản phẩm từ kim loại đúc sẵn tăng 11,8%, đóng góp tích cực vào tăng trưởng công nghiệp.

Mở rộng sang một số dữ liệu khác cũng cho thấy kết quả tích cực: Ngành sản xuất và phân phối điện tăng 9,34%, đóng góp 5,1%, phản ánh nhu cầu sản xuất tiếp tục mở rộng; ngành xây dựng tăng 9,51%, đóng góp 6,9%, thể hiện hiệu quả từ việc đẩy mạnh đầu tư công, phát triển hạ tầng và mở rộng đầu tư của khu vực doanh nghiệp.

Một điểm đáng chú ý khác là tăng trưởng công nghiệp trong sáu tháng đầu năm không chỉ đến từ sự phục hồi của cầu trong nước mà còn gắn chặt với quá trình mở rộng năng lực sản xuất. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục tập trung vào các ngành điện tử, bán dẫn, thiết bị công nghệ cao; nhiều dự án mới đi vào hoạt động hoặc mở rộng sản xuất tại nhiều địa phương, tạo thêm năng lực sản xuất và xuất khẩu.

Điều này cho thấy khu vực chế biến, chế tạo không chỉ duy trì tốc độ tăng trưởng cao mà còn đang chuyển dịch theo hướng công nghệ cao, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Song hành với khu vực sản xuất, khu vực dịch vụ tiếp tục phát huy vai trò là động lực quan trọng của nền kinh tế khi tăng trưởng 8,09%, đóng góp 47,14% vào tổng giá trị tăng thêm của nền kinh tế. Trong đó, bán buôn và bán lẻ tăng 9,67%, đóng góp 13,5% vào tăng trưởng chung, phản ánh sức mua trong nước tiếp tục cải thiện; vận tải và kho bãi tăng 10,18%, đóng góp 7,7%, gắn với sự mở rộng của hoạt động xuất nhập khẩu và logistics; dịch vụ lưu trú và ăn uống tăng 8,05%, đóng góp 2,7% nhờ du lịch tiếp tục phục hồi…

Còn nhiều thách thức để tăng trưởng 2 con số

Phóng viên: Mặc dù lạm phát nửa đầu năm vẫn trong ngưỡng mục tiêu nhưng diễn biến lạm phát đang trở nên phức tạp hơn, dư địa điều hành lạm phát những tháng cuối năm cũng đang thu hẹp. Bộ Tài chính tham mưu giải pháp gì để ứng phó với tình hình mới và giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát trong bối cảnh áp lực càng gia tăng?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: CPI bình quân sáu tháng đầu năm tăng 4,38% so với cùng kỳ, phản ánh kết quả tích cực của công tác điều hành, quản lý giá. Kết quả kiểm soát lạm phát có được nhờ sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương trong điều hành chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ cùng các giải pháp bảo đảm nguồn cung ứng hàng hóa, bình ổn thị trường, miễn giảm thuế phí đối với mặt hàng xăng dầu, tăng cường kiểm tra xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, thao túng giá.

Điểm tích cực là mặt bằng giá tiêu dùng đã có xu hướng tăng chậm lại từ tháng 5. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước. Áp lực giá chủ yếu đến từ nhóm nhiên liệu dưới tác động của xung đột tại Trung Đông khi giá nhiên liệu bình quân từ tháng 3 đến nay tăng 19,13% so với cùng kỳ, tác động làm tăng khoảng 1,35 điểm phần trăm CPI bình quân.

Nhờ phối hợp tốt công tác điều hành và kịp thời có chính sách linh hoạt như miễn, giảm thuế, phí nhập khẩu một số mặt hàng xăng dầu; sử dụng Quỹ bình ổn giá và bảo đảm nguồn cung, giá xăng dầu trong nước được duy trì ở mức thấp hơn khoảng 10-15% so với các nước trong khu vực. Bên cạnh đó, giá điện được giữ ổn định trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện tăng cao kỷ lục do thời tiết nắng nóng.

Trong tháng 6, mặt bằng giá nhiều mặt hàng thiết yếu ổn định hoặc giảm như xăng dầu, thịt lợn, thép xây dựng, phân bón; nguồn cung hàng hóa dồi dào, không xảy ra tình trạng thiếu hàng, tăng giá đột biến.

Tuy nhiên, dư địa điều hành lạm phát những tháng cuối năm chịu áp lực, phụ thuộc lớn vào diễn biến giá xăng dầu thế giới và yếu tố tâm lý, kỳ vọng trong khi lạm phát bình quân đã tiệm cận mục tiêu tăng khoảng 4,5% đề ra cho cả năm. Do đó, công tác điều hành giá các mặt hàng do Nhà nước quản lý như điện, dịch vụ y tế, giáo dục tiếp tục được phối hợp chặt chẽ về thời điểm và mức độ để không tạo cộng hưởng lên mặt bằng giá.

Những tháng cuối năm, cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường, giá cả, tập trung các giải pháp điều hành giá xăng dầu, điện, giá dịch vụ y tế, giáo dục và các mặt hàng do Nhà nước quản lý, phấn đấu kiểm soát lạm phát theo mục tiêu.

Phóng viên: Kết quả tăng trưởng sáu tháng đầu năm của nền kinh tế là rất ấn tượng nhưng vẫn cách xa mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026. Hiện các tổ chức nghiên cứu trong và ngoài nước cũng đã có sự phân hóa khi điều chỉnh tăng và giảm dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam cả năm 2026. Vậy mục tiêu tăng trưởng cả năm 2026 có khả thi, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Trần Quốc Phương: Tăng trưởng GDP quý II mặc dù cao nhất từ trước tới nay, nhưng sáu tháng vẫn thấp hơn 1,52% so với mục tiêu (9,7%) và mới có hai địa phương tăng trưởng cao hơn mục tiêu cả năm, tạo áp lực lớn lên những tháng cuối năm để tăng trưởng 2 con số.

Căn cứ số liệu đến ngày 30/6, Bộ Tài chính đã tiếp tục cập nhật kịch bản tăng trưởng. Theo đó, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số, tăng trưởng sáu tháng cuối năm cần đạt 11,7%; các địa phương đầu tàu, đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh cần đạt mục tiêu tăng trưởng theo kế hoạch lần lượt là 11% và 10,2% để bảo đảm mục tiêu chung của cả nước; đồng thời, phấn đấu kiểm soát lạm phát theo mục tiêu khoảng 4,5%.

Có thể nói, việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao trong bối cảnh lạm phát đã tiệm cận mục tiêu là nhiệm vụ rất thách thức, đặc biệt là khi tình hình thế giới chưa thuận lợi; ở trong nước, khu vực công nghiệp-xây dựng và dịch vụ còn tăng trưởng dưới tiềm năng trong khi nhập siêu đang ở mức cao.

Trước tình hình đó, trong những tháng cuối năm, các bộ, ngành, địa phương phải chủ động hơn nữa trong tổ chức thực thi, phát huy trách nhiệm người đứng đầu, từng cán bộ, công chức cần nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ được giao. Căn cứ tình hình thực tiễn, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục rà soát, tham mưu cấp có thẩm quyền cập nhật, điều chỉnh kịch bản trong trường hợp cần thiết.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!