Hoàn thiện cơ chế nhận diện, xử lý hành vi thông đồng, dìm giá trong đấu giá tài sản

Theo các đại biểu Quốc hội, việc hoàn thiện các quy định ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá có ý nghĩa quyết định trong việc bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, phòng ngừa thất thoát tài sản, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và xã hội.

Thứ Ba, ngày 03/11/2026 - 17:49

Đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn Hưng Yên) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Chiều 3/11, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi).

Nhận diện sớm, ngăn chặn hành vi thông đồng, dìm giá

Một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm là các giải pháp ngăn chặn các hành vi thông đồng, dìm giá, gây thất thoát tài sản nhà nước.

Để ngăn chặn các hành vi thông đồng, dìm giá, đại biểu Nguyễn Văn Huy (Đoàn Hưng Yên) đề nghị cần làm rõ hơn trách nhiệm của đấu giá viên và tổ chức hành nghề đấu giá khi phát hiện dấu hiệu bất thường, thay vì chỉ dừng ở việc xử lý khi vi phạm đã được xác định.

Trên tinh thần đó, đại biểu đề nghị bổ sung quy định nghĩa vụ của đấu giá viên khi phát hiện dấu hiệu thông đồng, móc nối, dìm giá, nâng giá hoặc các hành vi khác có nguy cơ làm sai lệch kết quả đấu giá phải kịp thời lập biên bản, bảo quản thông tin, tài liệu liên quan và báo cáo tổ chức hành nghề đấu giá tài sản để xử lý theo thẩm quyền hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền để xem xét xử lý.

Đại biểu Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đồng thời, bổ sung trách nhiệm của tổ chức hành nghề đấu giá trong việc tiếp nhận, xử lý thông tin đấu giá do đấu giá viên báo cáo, chủ động phối hợp cơ quan có thẩm quyền để xác minh dấu hiệu vi phạm.

Đại biểu cũng kiến nghị cần hoàn thiện cơ chế ghi nhận chứng cứ và nhận diện dấu hiệu bất thường để phát hiện thông đồng, dìm giá kịp thời.

“Nếu chỉ căn cứ vào diễn biến trả giá tại phiên đấu giá thì có thể bỏ lọt hành vi vi phạm, nhất là khi các bên đã thống nhất cách thức ứng xử để che giấu thông đồng”, đại biểu nêu vấn đề.

Đi cùng với đó là tăng cường phối hợp xử lý vi phạm và ngăn ngừa tái diễn hành vi thông đồng, dìm giá.

“Điều quan trọng không kém là phải bảo đảm hành vi vi phạm được chuyển đến đúng cơ quan xử lý kịp thời và không để chủ thể vi phạm tiếp tục thực hiện hành vi tương tự ở các cuộc đấu giá khác”, đại biểu lưu ý.

Kiểm soát chặt điều kiện hoạt động của doanh nghiệp đấu giá

Góp ý về điều kiện hoạt động của doanh nghiệp đấu giá, đại biểu Hoàng Thị Thu Trang (Đoàn Nghệ An) ủng hộ chủ trương đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp bán đấu giá. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng doanh nghiệp đấu giá tài sản không hoàn toàn giống các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ thông thường. Hoạt động đấu giá không chỉ liên quan tài sản của người có nhu cầu bán, mà còn liên quan tài sản công, tài sản thi hành án dân sự, tài sản bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và nhiều loại tài sản có giá trị lớn.

Đại biểu Hoàng Thị Thu Trang (Đoàn Nghệ An) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đại biểu nhấn mạnh, cải cách thủ tục không đồng nghĩa với việc nới lỏng các điều kiện bảo đảm chất lượng hoạt động, quản lý rủi ro. Những vi phạm trong quá trình tổ chức đấu giá tài sản có thể gây rất nhiều hệ lụy. Vì vậy cần có những quy định để kiểm soát ngay từ đầu và trong suốt quá trình tổ chức đấu giá chứ không chỉ đến lúc hậu kiểm.

Từ góc độ đó, đại biểu đề nghị cân nhắc tiếp tục duy trì điều kiện tại điểm a khoản 3 Điều 23 Luật Đấu giá hiện hành, theo đó, chủ doanh nghiệp đấu giá tư nhân đồng thời là Giám đốc phải là đấu giá viên; Công ty đấu giá hợp danh phải có ít nhất một thành viên hợp danh là đấu giá viên và Giám đốc hoặc Tổng giám đốc phải là đấu giá viên.

Theo đại biểu, việc duy trì điều kiện này góp phần hạn chế sự tách rời giữa quyền quyết định hoạt động kinh doanh và trách nhiệm chuyên môn trong tổ chức đấu giá; tránh được những xung đột về quyền quyết định, chi phối lợi ích giữa chủ doanh nghiệp không phải là đấu giá viên và đấu giá viên ảnh hưởng đến tính đúng đắn của hoạt động đấu giá; tránh những biến tướng khó kiểm soát được trong tổ chức, hoạt động đấu giá tài sản.

Đồng thời, đề nghị bổ sung cơ chế xử lý đối với doanh nghiệp không còn đấu giá viên đáp ứng điều kiện hành nghề; tăng cường kiểm soát việc quản lý tiền đặt trước và xử lý nghiêm hành vi cho thuê, cho mượn chứng chỉ hành nghề.

Tăng chế tài, hạn chế tình trạng trúng đấu giá rồi bỏ cọc

Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã phát biểu, giải trình làm rõ một số giải pháp nhằm khắc phục tình trạng thông đồng, dìm giá, thổi giá và bỏ cọc sau đấu giá.

Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng phát biểu, giải trình làm rõ các nội dung đại biểu quan tâm. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Theo Bộ trưởng, các biện pháp xử lý người trúng đấu giá vi phạm nghĩa vụ thanh toán đã được nghiên cứu kỹ và thể hiện trong nhiều quy định của dự thảo Luật. Trong đó, dự thảo Luật đã quy định thắt chặt các đối tượng tham gia, ngăn ngừa thông đồng lợi ích; bổ sung quy định không cho phép các đối tượng có quan hệ gia đình (như cha mẹ, vợ chồng, con, anh chị em ruột), hoặc là quan hệ chi phối doanh nghiệp (công ty mẹ, công ty con, nhóm doanh nghiệp cùng chi phối) không được đăng ký tham gia đấu giá một tài sản.

Đề cập đến các giải pháp cụ thể, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo Luật quy định nâng mức tiền đặt trước, siết chặt nghĩa vụ tài chính. Theo đó, nâng tỷ lệ tiền đặt trước đối với đấu giá quyền sử dụng đất ở cho cá nhân 20-50% giá khởi điểm; người nộp hồ sơ và tiền đặt trước hợp lệ thì đương nhiên được xác định đã đồng ý trả giá ít nhất bằng giá khởi điểm để triệt tiêu hiện tượng “cò mồi” và đăng ký ảo; người trúng đấu giá vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến kết quả bị hủy thì không được nhận lại tiền đặt cọc; đồng thời bổ sung chế tài cấm tham gia đấu giá trên phạm vi toàn quốc đối với những chủ thể trúng đấu giá mà từ chối ký biên bản, từ chối kết quả, từ chối thanh toán.

Ngoài ra, dự thảo Luật đẩy mạnh áp dụng hình thức đấu giá trực tuyến toàn trình nhằm triệt tiêu sự can thiệp trực tiếp và tiếp xúc giữa những người tham gia đấu giá…

Thu Hằng