Tính đến nay, toàn tỉnh Lâm Đồng có 43.960 ha sầu riêng, trong đó, hơn 22.000 ha trong thời kỳ kinh doanh, chiếm 50,2% tổng diện tích sầu riêng toàn tỉnh. Sản lượng niên vụ 2025 ước đạt khoảng 266.700 tấn, trong đó 85% sản lượng cung ứng cho thị trường để ăn tươi, 15% dành cho chế biến dạng bóc múi và cấp đông. Toàn tỉnh có 337 mã số vùng trồng sầu riêng xuất khẩu, với diện tích hơn 13.000 ha, chiếm 59,5% tổng diện tích kinh doanh.
Có 53 mã số cơ sở đóng gói sầu riêng xuất khẩu, 47 chuỗi liên kết sản xuất tiêu thụ sản phẩm với 1.678 hộ nông dân tham gia. Thời gian gần đây, Trung Quốc, thị trường xuất khẩu chính của sầu riêng Lâm Đồng đang siết chặt kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng (cadimi, chì) và chất cấm Vàng O (Auramine O), do đó nếu không kiểm soát tốt các yếu tố này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến uy tín và thương hiệu sầu riêng của địa phương.
Để khẳng định vị thế là trung tâm chuyên canh cây sầu riêng, tỉnh Lâm Đồng đã và đang triển khai nhiều biện pháp, giám sát chặt chẽ mã số các vùng trồng, cơ sở đóng gói và nâng cao chất lượng sản phẩm đáp ứng thị trường trong nước và xuất khẩu. Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, từ đầu năm đến nay, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đã giám sát 134 mã số vùng trồng và 12 cơ sở đóng gói sầu riêng xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc; tham gia cùng Đoàn kiểm tra của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thực hiện giám sát 10 vùng trồng và hai cơ sở đóng gói; hỗ trợ đoàn chuyên gia Trung Quốc giám sát toàn diện hai vùng trồng và hai cơ sở đóng gói.
Nội dung giám sát bao gồm: Nhật ký canh tác, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phân bón, kiểm dịch thực vật… Kết quả cho thấy, các vùng trồng đã đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu, đủ điều kiện để duy trì mã số xuất khẩu sầu riêng sang thị trường Trung Quốc. Đối với việc kiểm soát chất lượng sản phẩm, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã lấy 234 mẫu sầu riêng để phân tích. Kết quả, có 4/78 mẫu nhiễm chì, nhưng không vượt quá ngưỡng giới hạn; 6/78 mẫu nhiễm Cadimi, trong đó một mẫu vượt ngưỡng (0,074/0,05 mg/kg); 6/78 mẫu nhiễm sinh vật gây hại.
Ngay sau khi có kết quả phân tích, Chi cục đã thông báo đến các vùng trồng bị nhiễm và yêu cầu thực hiện các biện pháp khắc phục, tuân thủ quy định của Việt Nam và thị trường nhập khẩu. Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn nông dân sử dụng các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trong danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam; sử dụng theo nguyên tắc bốn đúng (đúng thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm và đúng cách) và bảo đảm thời gian cách ly trước khi thu hoạch sản phẩm, không sử dụng các sản phẩm phân bón có chứa Cadimi và chì. Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật đang lấy mẫu đất, nước để đánh giá thực trạng canh tác, xác định nguyên nhân chính của các vùng trồng nhiễm kim loại nặng và hướng dẫn biện pháp khắc phục.
Theo ông Nguyễn Hoàng Phúc, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, nhờ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các bộ, ngành, trái sầu riêng của tỉnh Lâm Đồng được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc. Tỉnh đã triển khai nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân trong liên kết sản xuất, tiêu thụ, gắn với chỉ dẫn địa lý và truy xuất nguồn gốc; tổ chức hội nghị, hội thảo trao đổi giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu sầu riêng, nhất là xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, bao gồm kiểm soát Cadimi, giới thiệu các phòng Lab phân tích…
Để ngành sầu riêng phát triển bền vững, Sở Nông nghiệp và Môi trường khuyến cáo người dân tuân thủ quy trình canh tác an toàn, giám sát, xử lý các loại sâu bệnh hại, kiểm soát chặt chẽ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng để đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu. Đối với cơ sở đóng gói thực hiện nghiêm quy trình đóng gói một chiều, truy xuất nguồn gốc, đầu tư trang bị để thực hiện các biện pháp kỹ thuật nhằm đáp ứng quy định của nước nhập khẩu, không sử dụng chất Vàng O trong sơ chế, bảo quản sản phẩm sầu riêng. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu cần tổ chức chuỗi liên kết sản xuất, lên kế hoạch thu mua và xuất khẩu, đồng hành với người dân để xây dựng chuỗi giá trị bền vững, không vì lợi trước mắt mà phá vỡ liên kết.
Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cùng Chi cục Chất lượng chế biến và Phát triển thị trường định kỳ kiểm tra, giám sát các vùng trồng và cơ sở, đơn vị đóng gói được cấp mã số tuân thủ đúng quy định của pháp luật Việt Nam và đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Tăng cường quản lý vật tư nông nghiệp, bảo đảm an toàn thực phẩm từ khâu sản xuất đến sơ chế, đóng gói. Xử lý nghiêm các vi phạm liên quan đến sử dụng hóa chất không có trong danh mục được phép sử dụng, hóa chất cấm sử dụng.
Với lợi thế có diện tích sầu riêng lớn nhất cả nước, vùng sinh thái để canh tác sầu riêng đa dạng cùng nhiều chính sách hỗ trợ thiết thực và hiệu quả, tỉnh Lâm Đồng mới đang nỗ lực xây dựng vị thế là trung tâm chuyên canh cây sầu riêng, hướng tới xuất khẩu bền vững ngành hàng sầu riêng ra thị trường quốc tế.
