Trong số 4.538 trường học trên có 3.736 trường khối mầm non, 535 trường tiểu học, 200 trường trung học cơ sở và 67 trường trung học phổ thông. Số trường tự tổ chức nấu ăn chiếm 87%. 484 trường còn lại liên kết ký hợp đồng với nhà thầu và 87 trường ký hợp đồng cung cấp suất ăn đưa từ bên ngoài vào. Theo đánh giá của Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố, trong những năm qua, công tác bảo đảm ATTP tại các bếp ăn tập thể trường học đã được chính quyền các cấp quan tâm chỉ đạo, phối hợp quản lý chặt chẽ nên điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị tại các bếp ăn đã được đầu tư bài bản, hiện đại hơn. Nhận thức và kỹ năng thực hành ATTP của người chế biến tại bếp ăn tập thể cũng được nâng cao.
Tuy nhiên, theo bà Lê Thị Hằng, đại diện Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố Hà Nội thì vấn đề ATTP tại các bếp ăn phục vụ các trường học vẫn còn nhiều hạn chế. Nguồn gốc thực phẩm chưa được kiểm soát chặt chẽ; một số nhân viên trực tiếp tham gia chế biến hoặc người phục vụ còn thiếu ý thức trong thực hành ATTP. Tại nhiều bếp ăn, các dụng cụ đựng chất thải không có nắp đậy, không được vận chuyển thu dọn hằng ngày. Tình trạng ngộ độc vẫn xảy ra tại bếp ăn tập thể trường học. Theo thống kê, từ năm 2010 đến 2021, trong tổng số 27 vụ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn Hà Nội thì có tới 17 vụ ngộ độc tại bếp ăn tập thể và 8 vụ tại bếp ăn tập thể trường học.
Trước thực tế này, trong năm 2022 và 2023, Sở Y tế Hà Nội xây dựng kế hoạch mô hình kiểm soát ATTP tại 100% bếp ăn tập thể của 215 trường tiểu học thuộc 10 quận, huyện gồm: Đống Đa, Hoàn Kiếm, Nam Từ Liêm, Thanh Xuân, Long Biên, Ba Vì, Đông Anh, Đan Phượng, Phúc Thọ, Quốc Oai. Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cho biết, triển khai mô hình này, ngành chức năng sẽ tổ chức, triển khai, giám sát, tư vấn công tác bảo đảm ATTP đối với bếp ăn tập thể trường tiểu học theo các quy định của pháp luật (có sổ theo dõi kết quả kiểm tra của từng trường).
Trong đó sẽ tập trung vào nội dung quan trọng như: kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, có sổ ghi chép nguồn gốc thực phẩm. Nguồn gốc thực phẩm phải lấy tại các cơ sở có giấy đăng ký sản xuất, kinh doanh thực phẩm, được cơ quan quản lý chuyên ngành kiểm soát về ATTP... Địa chỉ nguồn gốc nguyên liệu chế biến thực phẩm niêm yết công khai tại trường. Đơn vị sẽ xét nghiệm nhanh 100% cơ sở kiểm tra và lấy mẫu gửi xét nghiệm khi cần thiết (đối với một số thực phẩm xét nghiệm nhanh dương tính và một số thực phẩm không rõ nguồn gốc nghi ngờ không bảo đảm ATTP). Việc kiểm tra giám sát công tác bảo đảm ATTP tại bếp ăn tập thể trường tiểu học được triển khai đột xuất hoặc định kỳ theo tháng, quý, năm (tối thiểu 4 lần/năm/trường).
Với mô hình này, Sở Y tế Hà Nội đặt ra mục tiêu, 100% bếp ăn tập thể trường tiểu học được cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, ký cam kết trách nhiệm bảo đảm ATTP. 100% người lãnh đạo quản lý, người chế biến, người kinh doanh, cô nuôi tại các trường tiểu học xây dựng mô hình được bồi dưỡng kiến thức về ATTP; 100% bếp ăn tập thể trường tiểu học được kiểm tra, giám sát theo quy định; 100% bếp ăn tập thể tại các trường thành lập tổ tự giám sát ATTP, có phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên. Một nhiệm vụ quan trọng trong kế hoạch này là thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn sự cố về ATTP, bảo đảm 100% các vụ ngộ độc được điều tra xử lý kịp thời, không để tử vong do ngộ độc thực phẩm. Có thể truy xuất nguồn gốc gây ra ngộ độc thực phẩm, cảnh báo kịp thời nguy cơ ô nhiễm của các thực phẩm nghi ngờ. Việc triển khai mô hình này tại các trường tiểu học ở 10 quận, huyện sẽ là cơ sở để nhân rộng tại các bếp ăn tập thể trường học trên địa bàn.
Phó Cục trưởng ATTP (Bộ Y tế) Nguyễn Hùng Long đánh giá, việc kiểm tra kiểm soát ATTP tại bếp ăn tập thể trường tiểu học cần sự phối hợp chặt chẽ giữa hai ngành y tế và giáo dục cũng như toàn xã hội. Việc thành phố Hà Nội triển khai mô hình kiểm soát ATTP tại bếp ăn trường học vào thời điểm này là rất phù hợp, nhất là sau khi học sinh khối mầm non, tiểu học trở lại trường sau thời gian dài ở nhà học trực tuyến do dịch Covid-19. Thành phố cần nỗ lực nhiều hơn để tiếp tục là một trong những địa phương đi đầu trong việc bảo đảm vệ sinh ATTP.
