KHƠI DẬY SỨC MẠNH VĂN HÓA

Kích thích văn hóa đọc bằng các cuộc thi

Chung tay phát triển văn hóa đọc, có rất nhiều cách làm hay. Trong đó, nhiều đơn vị, cơ quan, nhà trường đã tổ chức các cuộc thi viết, nhằm khơi dậy lòng ham thích đọc sách từ lứa tuổi học sinh.
Có thêm các hoạt động hay sẽ giúp học sinh đọc sách nhiều hơn. Ảnh: QUANG HƯNG
Có thêm các hoạt động hay sẽ giúp học sinh đọc sách nhiều hơn. Ảnh: QUANG HƯNG

Bền bỉ tạo sân chơi

Báo Phụ nữ Thủ đô là cơ quan đã tổ chức bền bỉ cuộc thi “Viết về cuốn sách yêu thích của em” suốt 10 năm (năm 2011-2021) dành riêng cho học sinh phổ thông. Tiếp nối thành công đó, năm 2022, đơn vị tiếp tục phát động cuộc thi “Viết về cuốn sách yêu thích của bạn”, mở rộng đối tượng tham gia tới mọi độc giả ở các lứa tuổi trong và ngoài nước; cán bộ, hội viên phụ nữ.

Tại Hà Nam, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo vừa tổ chức thành công cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc” và Liên hoan Thiếu nhi tuyên truyền giới thiệu sách. Đây là những hoạt động nhằm cụ thể hóa Đề án “Phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030” trên địa bàn tỉnh. Ông Đinh Trung Hiếu, Giám đốc Thư viện tỉnh Hà Nam đánh giá: Qua các cuộc thi, các em học sinh đã thể hiện niềm đam mê thật sự đối với sách, nhất là những em học tốt môn văn. Các em đạt giải của tỉnh đều chọn những cuốn sách hay, có sự sáng tạo trong lối viết, xuất sắc trong ý tưởng.

Cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc” được Vụ Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức đến lần thứ 5, trên quy mô toàn quốc. Ở nhiều tỉnh, thành phố, cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc” cũng được tổ chức riêng cho mỗi địa phương, thu hút nhiều học sinh tham gia, phụ huynh học sinh và các thầy, cô giáo hưởng ứng, như tại Hà Nam, An Giang, Kiên Giang, Hà Tĩnh, Thủ đô Hà Nội, Nam Định…

Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc” có quy mô lớn, ngày càng được nâng cao chất lượng, thu hút nhiều người tham gia. Rất nhiều học sinh đã trình bày bài đẹp, chuẩn bị những clip công phu, có tác dụng giáo dục lớn. Rất nhiều câu chuyện đẹp, những cuốn sách hay đã được giới thiệu đến đông đảo bạn đọc. Đặc biệt, với số lượng bài tham gia lớn, cho thấy cuộc thi đã thật sự trở thành sân chơi, diễn đàn để các em học sinh, sinh viên chia sẻ về kinh nghiệm đọc sách hiệu quả.

Ở nhiều địa phương, ngay cấp huyện, cấp trường cũng đã có những cuộc thi nhằm khuyến khích sự đọc. Như Trường tiểu học Trần Nhân Tông, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định đã nhiều lần tổ chức cuộc thi “Mở sách - mở thế giới”; UBND thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh bốn lần tổ chức cuộc thi “Viết cảm xúc về sách thư viện”; Thư viện tỉnh Cà Mau tổ chức Hội thi “Thanh niên với văn hóa đọc”... Nhiều cuộc thi đã gặt hái được thành công nhất định, khuyến khích ngày càng nhiều người, học sinh đọc sách.

“Sau cuộc thi, có bạn đạt giải, có bạn không nhưng giá trị lan tỏa từ đó không hề nhỏ. Mỗi bạn dù tham gia nhiều hay ít đều thấy gần gũi hơn với sách, đều nhận được năng lượng tích cực để chuyển mình trong không khí văn hóa đọc. Và quan trọng, tôi nghĩ, qua các cuộc thi sẽ kích thích các em có thói quen đọc lâu dài. Tôi mong sẽ có nhiều cuộc thi khuyến đọc bổ ích như thế được tổ chức”, cô giáo Đương nhấn mạnh.

Tạo thói quen đọc sách lâu dài

Điều đáng mừng, trong thời gian qua, các em học sinh không chỉ dừng ở cuộc thi, mà sau đó, các em đã xây dựng được biện pháp khuyến đọc hiệu quả, có ý nghĩa. Tại nhiều nhà trường, các thầy, cô giáo đã có sự hướng dẫn để các em học sinh, sinh viên cùng góp sách dựng thư viện, có kế hoạch và biện pháp phát triển văn hóa đọc cụ thể.

Cô giáo, tác giả Nguyễn Thị Đương, giáo viên Trường THCS Yên Phụ (huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh) chia sẻ: Khi biết thông tin về cuộc thi “Viết về cuốn sách yêu thích của em”, sau đó “Viết về cuốn sách yêu thích của bạn” do báo Phụ nữ Thủ đô tổ chức, vốn là người ham đọc, tôi rất hào hứng. Hơn thế nữa, tôi còn giới thiệu, động viên học sinh các lớp tham gia. Ban đầu các em có chút bỡ ngỡ nhưng dần dần rất háo hức, tích cực. Được sự chia sẻ, hướng dẫn của cô, nhiều bạn đã lật tìm lại những cuốn sách mình từng đọc, một số tham khảo danh sách sách hay để chọn và lên kế hoạch viết bài tham dự.

Ở nhiều trường học, các thầy cô giáo cũng có những sáng kiến nhằm khuyến khích học sinh đọc sách, nhất là có giải pháp “mềm hóa”, kích thích sự tự nguyện của các em thông qua những giờ ngoại khóa bổ ích. Cô giáo Trần Thị Ánh Ngọc, Phó hiệu trưởng Trường tiểu học Võ Trường Toản ở Quận 10 (Thành phố Hồ Chí Minh) chia sẻ: “Trong mỗi nhà trường, việc tạo không gian cho học sinh đọc sách sẽ là rất tốt, thêm nữa, việc quy định thời gian cụ thể để học sinh được đọc sách cũng sẽ giúp các em phát triển thói quen và niềm yêu thích đọc”. Về vấn đề này, nhà báo Trương Anh Ngọc từng kiến nghị, hiện nay có nhiều công cụ đọc sách khác nhau, nên nội dung sách có thể đưa lên các nền tảng công nghệ. Các đơn vị làm sách cần nỗ lực xuất bản các cuốn sách chất lượng tốt, các trường học, gia đình cần xây dựng được hệ thống tủ sách, thư viện để gây dựng thói quen đọc sách cho mỗi người, từ đó lan tỏa phong trào đọc sách trong cộng đồng.

Có thể bạn quan tâm

Thượng thư Ninh Tốn và giá trị thời đại

Thượng thư Ninh Tốn và giá trị thời đại

Ngày 25/4, dịp kỷ niệm 30 năm nhà thờ chi thứ hai của dòng họ Ninh được cấp bằng Di tích Quốc gia (1996), tộc họ Ninh tổ chức Hội thảo khoa học “Di sản văn hóa dòng họ, danh nhân Thượng thư Ninh Tốn (1744 - 1795)” tại làng Côi Trì (xã Yên Mạc, Ninh Bình).

Tủ sách đặc biệt

Tủ sách đặc biệt

Lễ ra mắt và phát động hiến tặng tài liệu, sách cho tủ sách “Huyền thoại Côn Đảo” vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Đêm hội Hoa đăng Hồ Văn

Đêm hội Hoa đăng Hồ Văn

Ngày 3/5 tới, tại Hồ Văn (thuộc Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám), Ban Quản lý Di tích sẽ phối hợp Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ Upleaf Việt Nam tổ chức sự kiện văn hóa trải nghiệm "Đêm hội Hoa đăng Hồ Văn" với chủ đề "Thắp Đăng Khai Trí - Gửi Nguyện Thành Danh".

Minh họa: TRẦN XUÂN BÌNH

3 triệu đồng

Gã trở nhà mới gần 10 giờ đêm. Trời oi nồng, vài hạt mưa lắc rắc càng làm tăng sức nóng. Trong con hẻm cụt không còn bóng người, gió yếu ớt chẳng rơi nổi chiếc lá, tưởng như màn đêm đã chìm sâu từ kiếp nào.

Các tập san Sinh hoạt, Xây dựng... được bí mật biên soạn và phát hành năm 1973 tại Trại 6 (Trại Phú An).

Chứng tích về sự không khuất phục

Những trang báo viết tay nhòe mực, lá cờ thêu vội trong buồng giam hay bản danh sách ký tên trước giờ vượt biển..., ở “địa ngục trần gian” Côn Đảo, những kỷ vật đó là lời khẳng định đanh thép về một ý chí chưa bao giờ bị khuất phục.

Một tiến trình độc đáo

Một tiến trình độc đáo

Sau 12 năm tập hợp, biên soạn và tuyển chọn, nhà văn Lê Quang Trang và nhà văn Trần Thị Thắng đã hoàn thành tập sách “Văn học giải phóng miền Nam Việt Nam: Một tiến trình độc đáo” (NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh).

Ông Ksor Thuông (ơi H' Que), buôn Ji, xã Ia Dreh, trong lễ cúng trưởng thành của người Gia Rai.

Giữ được nghệ nhân mới giữ được “hồn cốt” đại ngàn

Giữa đại ngàn Tây Nguyên, nơi những buôn làng Ba Na, Gia Rai, có một lớp người lặng lẽ giữ vai trò đặc biệt quan trọng: Các nghệ nhân khấn. Họ thực hành nghi lễ, là “bộ nhớ sống” lưu giữ hệ thống tri thức dân gian, tín ngưỡng và nghệ thuật ngôn từ độc đáo của cộng đồng.

Tôn kính người xưa

Tôn kính người xưa

Trong những ngày nghỉ lễ 30/4 và 1/5 sắp tới, và ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (mồng 10 tháng Ba, Bính Ngọ) vừa qua, thì cũng đồng thời, một loạt các sự kiện liên ngành đặc biệt ở các địa phương khắp ba miền cùng diễn ra.

Quang cảnh tọa đàm. Ảnh: SƠN HẢI

Mở lối kinh tế di sản

Trong bối cảnh kinh tế sáng tạo được xác định là một trụ cột tăng trưởng mới, câu chuyện “kinh tế di sản” không còn dừng ở khái niệm, mà đã trở thành yêu cầu thực tiễn.

Dòng sông miền Tây. Ảnh: NAM NGUYỄN

Dòng sông không địa chỉ...

Trong hành trình rong ruổi của mình, có dòng sông tôi ghé lại chỉ để... thương một người. Với tôi, dòng sông Cái Lớn và chú Nguyễn Văn Lúa (cù lao Tắc Cậu, xã Châu Thành (Kiên Giang cũ), nay là An Giang) là một ký ức như thế.

Bibonne (bên phải) trong lúc ghi hình phỏng vấn huấn luyện viên Mai Đức Chung.

Làm phim về Việt Nam để hiểu nguồn cội

Sau bốn năm từ khi công chiếu phim tài liệu đầu tay về Việt Nam, quê hương của bà nội, nhan đề “Once upon a Bridge in Vietnam” (tạm dịch: Xưa, nơi một cây cầu ở Việt Nam), Francois Bibonne giới thiệu cuốn phim tiếp theo, được xem như tập hai.

Không gian ngói (Đông Anh, Hà Nội) gợi hình ảnh một cái cây lớn với lớp màng bao che bằng ngói. Ảnh: LÊ MINH HOÀNG

Kiến trúc không phải như một thứ xa xỉ

KTS Đoàn Thanh Hà (H&P Architects, Việt Nam) là một trong 5 người đoạt Giải thưởng Toàn cầu về Kiến trúc bền vững năm 2026, do UNESCO bảo trợ và là một trong những giải thưởng lớn trong hệ thống giải thưởng của Hiệp hội Kiến trúc sư thế giới UIA.

Việc nhiều du khách sử dụng trang phục khác với bản địa dễ gây lệch nhận diện bản sắc văn hóa địa phương.

Nỗi lo trang phục ngoại lai ở Sa Pa

Tại một số điểm du lịch ở Sa Pa (Lào Cai), sự xuất hiện ngày càng nhiều các bộ trang phục ngoại lai đang làm nhòe đi bản sắc vốn là sức hút riêng của phố núi.

Thi viết “Cha và con gái” lần thứ 4

Thi viết “Cha và con gái” lần thứ 4

Hôm qua ngày 22/4, tạp chí Gia đình Việt Nam phối hợp Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội phát động Cuộc thi viết “Cha và con gái” lần thứ 4 - năm 2026, tiếp tục khơi gợi những câu chuyện đời thường về tình thân trong bối cảnh xã hội nhiều biến chuyển.

Cần giữ cho bạn đọc tiếp cận các nguồn sách, được sáng tác một cách trung thực, viết nên từ trái tim, cảm xúc con người. Ảnh: HOÀNG HOA

Nhiều gợi mở từ chuyên đề “Chống AI lũng đoạn văn chương”

Chuyên đề “Chống AI lũng đoạn văn chương” trên báo Thời Nay số 1696 ra ngày 16/4/2026 đã được nhiều bạn đọc chú ý với những phản hồi tích cực. Không chỉ có những ý kiến đồng tình, báo còn nhận được những gợi mở mới, bàn sâu thêm từ nội dung chuyên đề.

Người dân trải nghiệm mô hình hội sách khuyến đọc được tổ chức tại chung cư Vista Verde (phường Cát Lái).

Đa dạng cách lan tỏa văn hóa đọc

Đón “Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam” năm 2026, Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp phường Cát Lái lần đầu tiên thí điểm hội sách khuyến đọc tại khu dân cư với chủ đề “Tuần đọc sách cộng đồng - Mỗi người một cuốn sách”.

Bà Vũ Thị Quỳnh Liên trong lễ ra mắt Tủ sách thanh niên.

Làm thực chất để Ngày sách không là phong trào nhất thời

Trên cả nước đang diễn ra các hoạt động sôi nổi hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam 21/4. Đây cũng là dịp để nhìn lại những nỗ lực bền bỉ của các cấp ngành, đơn vị xuất bản trong việc nuôi dưỡng thói quen đọc trong cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ.

Tìm mua sách tại hội sách bên Hồ Gươm (Hà Nội).

Nuôi thói quen “đọc sâu” thời AI

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số, việc tiếp cận thông tin trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhưng cũng chính lúc ấy, văn hóa đọc lại đứng trước nhiều thách thức. Khi sách vẫn được xuất bản nhiều hơn, đẹp hơn, câu hỏi đặt ra là: Con người có còn đọc sâu?

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ “vẽ bóng mình trên vết sẹo bong da”

Thi sĩ Đinh Minh Thiện vừa trình làng tập thơ thứ tư: “Bản giao hưởng tháng Tư” (NXB Hội Nhà văn). Ở tập thơ này, nhãn quan của một họa sĩ đối thoại không hồi kết với chiều sâu tĩnh tại của một tâm hồn hướng Phật.

Đoàn văn nghệ sĩ đi thực tế sáng tác ở Pù Luông.

Nét truyền thống mở lối du lịch cộng đồng

Giữa trùng điệp núi rừng miền tây xứ Thanh, thôn Bản Báng - vùng đệm thuộc Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông (xã Pù Luông) là điểm sáng mới của du lịch cộng đồng. Không chạy theo số lượng và phát triển nóng, người dân Bản Báng chọn cho mình hướng đi chậm nhưng chắc chắn, với điểm tựa là những giá trị bản địa đặc sắc.

Một tác phẩm của Vua Hàm Nghi.

Xem tranh của Vua Hàm Nghi

Trong chiều 18/4 vừa qua, tại Thủ đô đã diễn ra một hội thảo. Đó là hội thảo “Kết nối, phát huy di sản văn hóa gắn với phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên mới”, do Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam tổ chức, thu hút được sự tham gia đông đảo của nhiều chuyên gia.

Cần có chính sách động viên kịp thời những chủ thể đang nắm giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa.

Giữ bản sắc phải từ người giữ lửa

Nhân ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4), nhìn lại chặng đường bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số (DTTS) có thể thấy, để di sản thật sự “sống” bền lâu, vẫn cần thêm những chính sách sát thực tiễn và sự tiếp sức đúng chỗ cho nghệ nhân.