Khủng hoảng thiếu và áp lực cải cách thị trường năng lượng

Trong bối cảnh năng lượng thiếu hụt nguồn cung và tăng giá mạnh, châu Âu đang phải xoay xở mọi cách nhằm hạ nhiệt trước mắt, cũng như tìm giải pháp bình ổn lâu dài. Bài toán năng lượng vẫn tiếp tục khó tìm ra đáp án.
Công nhân điều chỉnh hệ thống nước của cơ sở lọc dầu Duna ở thị trấn Szazhalombatta (Hungary). (Ảnh: AFP/TTXVN)
Công nhân điều chỉnh hệ thống nước của cơ sở lọc dầu Duna ở thị trấn Szazhalombatta (Hungary). (Ảnh: AFP/TTXVN)

Tập đoàn năng lượng Gazprom của Nga thông báo đình chỉ vô thời hạn hoạt động của đường ống Dòng chảy phương Bắc 1 cung cấp khí đốt chính tới châu Âu. Như ngồi trên đống lửa, Liên minh châu Âu (EU) ngay lập tức triệu tập khẩn cấp cuộc họp Bộ trưởng Năng lượng các nước thành viên, nhằm tìm giải pháp kiềm chế giá năng lượng đang tăng nóng. Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen nhận định, giá điện tăng vọt làm bộc lộ những hạn chế trong việc hình thành thị trường điện của EU. Bà cho biết, "mái nhà chung" EU cần can thiệp khẩn cấp và cải cách cơ cấu thị trường điện, nhằm bù đắp phần nào nguồn cung khí đốt từ Nga sang châu Âu bị cắt giảm.

EC vẫn chưa công bố kế hoạch chi tiết về cải cách thị trường năng lượng, song một số quốc gia thành viên đang tỏ ra sốt ruột bằng hành động áp đặt mức trần tạm thời đối với giá bán buôn khí đốt. EU cũng đang xem xét các biện pháp tách giá điện với giá khí đốt và tính đến các nguồn năng lượng khác. Một số quốc gia thành viên EU đã đưa ra các biện pháp giảm giá, nhưng Brussels cho rằng, các nước thành viên EU không nên thực thi các hành động riêng rẽ mà cần phối hợp với nhau mới mang lại hiệu quả tổng thể.

Vào giữa tuần trước, trong chuyến thăm Séc lần đầu kể từ khi nhậm chức, Thủ tướng Ðức Olaf Scholz (Ô.Sôn) phàn nàn rằng, giá điện hiện nay không hợp lý, do đó cần thay đổi cơ cấu để giải quyết tình hình. Thủ tướng Ðức và người đồng cấp Séc Petr Fiala (P.Phi-a-la) nhất trí cần tìm ra giải pháp chung cho châu Âu về việc giảm giá điện vốn đang phi mã, đồng thời cần tìm hướng đi lâu dài đối với cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay tại châu Âu.

Quốc gia láng giềng của Ðức là Pháp cũng đứng ngồi không yên trước tình trạng giá năng lượng tăng cao, hạn hán kỷ lục và nắng nóng bất thường. Thủ tướng Elisabeth Borne cho rằng, để tránh nguy cơ thiếu điện trong mùa đông tới, Pháp cần khởi động khẩn cấp lại các lò phản ứng hạt nhân đã đóng cửa. Theo nữ Thủ tướng Pháp, dù các nhà máy điện hạt nhân đang gặp khó khăn trong vận hành, song cần khởi động lại khẩn cấp để tránh gián đoạn việc cung cấp điện trong mùa đông giá lạnh sắp tới. Bà nhấn mạnh, điều này là bắt buộc vì không có biện pháp khác thay thế ngay lập tức nguồn cung khí đốt từ Nga. Pháp có 56 lò phản ứng hạt nhân, sản xuất khoảng 70% lượng điện năng của cả nước. Tuy nhiên, 32 lò phản ứng trong số này hiện ngừng hoạt động để bảo dưỡng định kỳ hoặc kiểm tra nguy cơ ăn mòn trong các lò phản ứng.

Bên cạnh việc khởi động lại các nhà máy điện hạt nhân, Pháp đang cân nhắc áp dụng biện pháp tiết kiệm triệt để thông qua việc áp đặt hạn ngạch tiêu thụ năng lượng. Phát biểu tại Hiệp hội giới chủ Pháp MEDEF, Thủ tướng Elisabeth Borne cảnh báo về nguy cơ phải thực hiện phân phối năng lượng trong mùa đông này, đồng thời thúc giục các công ty triển khai biện pháp giảm tiêu thụ năng lượng. Bà Borne nêu rõ, Pháp có thể buộc phải áp đặt cắt giảm tiêu thụ năng lượng đối với người tiêu dùng. Theo bà, Chính phủ Pháp đã đề ra một kế hoạch dự phòng, trong đó có hệ thống giao dịch hạn ngạch, giúp các công ty mua và bán hạn ngạch điện, đồng thời kêu gọi các công ty đưa ra kế hoạch tiết kiệm năng lượng ngay trong tháng 9 này.

Trong khi đó, Thủ tướng Thụy Ðiển Magdalena Andersson lại có ý tưởng tách khí đốt khỏi hệ thống định giá điện nhằm giúp giảm giá điện. Nữ Thủ tướng quốc gia Bắc Âu cho rằng, không hợp lý khi các gia đình và công ty Thụy Ðiển mua điện của nước này được sản xuất với giá rẻ nhưng lại phải trả giá cao ngất ngưởng vì nhiều nước láng giềng đang phụ thuộc nguồn cung khí đốt của Nga. Theo bà Andersson, Chính phủ Thụy Ðiển sẽ yêu cầu tách khí đốt khỏi hệ thống định giá điện trên thị trường năng lượng châu Âu, trong bối cảnh giá khí đốt tăng vọt vì căng thẳng giữa các nước châu Âu và Nga. Bà Andersson cũng tuyên bố sẽ thúc đẩy một liên minh rộng lớn trong EU để giảm giá điện.

Vấn đề năng lượng đang thổi luồng gió nóng vào bầu không khí vốn hanh khô và oi ả bất thường ở châu Âu. Sẽ còn phải đau đầu để các quốc gia EU tìm nguồn cung bổ sung và hạ giá năng lượng trong bối cảnh mùa đông lạnh lẽo đang tới gần.

Có thể bạn quan tâm

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...