Khung chỉ số quốc gia về khoa học và công nghệ: Công cụ nâng sức cạnh tranh của Việt Nam

Việc Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Khung chỉ số quốc gia theo dõi, đánh giá tiềm lực và trình độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW và tạo công cụ quản lý hiện đại, giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và tiến gần hơn tới mục tiêu phát triển bền vững trong kỷ nguyên tri thức.

Khung đánh giá tiềm lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, lựa chọn 35/78 chỉ số trong GII.
Khung đánh giá tiềm lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, lựa chọn 35/78 chỉ số trong GII.

Vừa qua, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2025, trong đó Việt Nam tiếp tục giữ vị trí thứ 44/139 quốc gia và nền kinh tế, tương đương năm 2024. Kết quả này giúp Việt Nam duy trì trong nhóm 50 quốc gia có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Báo cáo GII ghi nhận Việt Nam là 1 trong 9 quốc gia thu nhập trung bình cải thiện nhanh thứ hạng kể từ năm 2013; đồng thời duy trì 15 năm liên tiếp có kết quả đổi mới sáng tạo cao hơn mức phát triển, cùng kỷ lục với Ấn Độ. Việt Nam cũng nằm trong nhóm 3 quốc gia có tốc độ tăng năng suất lao động nhanh nhất giai đoạn 2014-2024 và đứng thứ 2 trong nhóm các nước thu nhập trung bình thấp, chỉ sau Ấn Độ. Trong ASEAN, Việt Nam vượt Thái Lan, xếp thứ 3 sau Singapore và Malaysia.

Ngay sau khi GII 2025 được công bố, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quyết định số 2796/QĐ-BKHCN về Khung chỉ số phục vụ theo dõi, đánh giá tiềm lực, trình độ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và triển khai Nghị quyết 71/NQ-CP của Chính phủ.

Khung chỉ số được xây dựng dựa trên các tiêu chí của GII và tham chiếu dữ liệu từ SCImago (nguồn Scopus), gồm 2 hợp phần: đánh giá tiềm lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (35 chỉ số đầu vào-đầu ra) và đánh giá trình độ khoa học, công nghệ theo 16 lĩnh vực xếp hạng quốc tế. Phương pháp đánh giá dựa trên 3 trụ cột: hiệu suất nghiên cứu, khả năng đổi mới sáng tạo và tác động xã hội.

Việc chủ động triển khai Khung chỉ số quốc gia cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong việc biến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành động lực then chốt, không chỉ để nâng hạng GII, mà quan trọng hơn là chuyển hóa tri thức thành năng suất, năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.

Có thể bạn quan tâm

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Đào tạo an ninh mạng tại CyRadar giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực phòng thủ.

Tăng năng lực phòng vệ của doanh nghiệp

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp Việt Nam nhưng cũng kéo theo những rủi ro an ninh mạng phức tạp. Khi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, khả năng bảo vệ hệ thống và thông tin không còn là vấn đề kỹ thuật mà trở thành năng lực phòng vệ quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp.

Hoạt động nghiên cứu tại Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ Lọc, Hóa dầu (Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam).

Đầu tư hạ tầng nghiên cứu cho công nghệ chiến lược

Phát triển hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia là một trong những giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo Nghị quyết 57-NQ/TW. Thực trạng lạc hậu về công nghệ đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại hạ tầng nghiên cứu theo hướng tập trung, đồng bộ và hiệu quả.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an thành phố Đà Nẵng đấu tranh tội phạm trên không gian mạng. (Ảnh: Công Vinh)

Nâng cao ý thức làm chủ, bảo vệ không gian mạng

Tại Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục khẳng định chủ trương của Đảng về bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, hội nhập quốc tế trong giai đoạn mới, khi nhấn mạnh yêu cầu: Tự chủ chiến lược, có năng lực kiểm soát rủi ro, có thể chế vững, có trật tự xã hội ổn định, có sự hội nhập quốc tế sâu rộng...

UAV được thử nghiệm phun thuốc cho cây cà-phê tại xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.

Cơ chế sandbox đã sang giai đoạn triển khai thực tế

Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, bên cạnh chuẩn bị cấp phép mô hình thử nghiệm có kiểm soát đầu tiên về phát triển kinh tế tầm thấp, ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) tại tỉnh Điện Biên, một số địa phương, doanh nghiệp cũng bày tỏ quan tâm đến việc triển khai thử nghiệm mô hình sandbox.

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Định vị vị thế Việt Nam trên bản đồ sở hữu trí tuệ toàn cầu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, sở hữu trí tuệ ngày càng khẳng định vai trò là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế tri thức. Những năm qua, Việt Nam đã chủ động hoàn thiện thể chế, từng bước xây dựng hệ thống sở hữu trí tuệ tương thích với chuẩn mực quốc tế và đạt được nhiều kết quả tích cực.

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Bảo đảm pháp lý khi chuyển chất xám trí tuệ thành dòng vốn trên thị trường

Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025 được thông qua cho thấy những vấn đề pháp lý sở hữu trí tuệ đã được điều chỉnh gần và sát thực tiễn hiện nay. Trong đó, việc định giá tài sản sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm đang là nội dung thu hút sự quan tâm của đông đảo dư luận, nhất là với giới khởi nghiệp liên quan đổi mới sáng tạo.