Theo rà soát, thống kê, đánh giá hiện trạng của Sở Xây dựng, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội giao các đơn vị, doanh nghiệp kinh doanh nhà quản lý, khai thác 201 tòa nhà chung cư tái định cư với hơn 90.000 m2 diện tích kinh doanh dịch vụ. Quỹ nhà ở có nguồn gốc thuộc sở hữu Nhà nước gần 29.130 căn; hơn 24.500 m2 sàn thuộc quỹ nhà ở xã hội tại khu CT19A - Khu đô thị Việt Hưng, quỹ nhà ở sinh viên gần 2.580 phòng và hơn 7.430 m2 sàn kinh doanh dịch vụ; quỹ nhà ở công nhân Kim Chung với hơn 16.000 m2…
Đây là nguồn tài sản nhà nước có giá trị lớn, nhưng nhiều cơ sở chưa được khai thác hiệu quả, thậm chí bị bỏ hoang, xuống cấp gây lãng phí. Cụ thể, hàng nghìn mét vuông diện tích tầng một tại hơn 60 tòa nhà tái định cư như Trung Hòa-Nhân Chính, Đồng Tầu, Đền Lừ… đang bị bỏ hoang do vướng mắc thủ tục đấu giá quyền sử dụng. Nhiều diện tích kinh doanh bỏ trống không sử dụng lâu ngày dẫn đến xuống cấp nhanh chóng, nứt vỡ, hư hỏng; nhiều địa điểm bị chiếm dụng trái phép làm nơi tập kết hàng hóa, điểm đỗ xe trái phép hoặc trở thành bãi rác sinh hoạt tự phát. Đặc biệt, tại khu nhà ở công nhân Kim Chung, tình trạng hàng nghìn mét vuông diện tích tầng một bị bỏ hoang lãng phí nghiêm trọng khiến người dân bức xúc. Chị Nguyễn Thị Hạnh sinh sống tại thôn Bầu, ngay cạnh khu nhà ở công nhân cho biết, đây là khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, nhất là từ khi khu nhà ở xã hội đưa vào hoạt động. Người dân rất mong các diện tích này sớm được sử dụng, khai thác hiệu quả, không chỉ mang lại nguồn thu cho ngân sách mà còn thúc đẩy phát triển kinh doanh dịch vụ khu vực.
Theo kết luận của Thanh tra thành phố Hà Nội, từ năm 2007, Ủy ban nhân dân thành phố giao Công ty TNHH MTV Quản lý và Phát triển nhà Hà Nội quản lý, khai thác, vận hành khu nhà ở công nhân Kim Chung, trong đó có tổng diện tích tầng một hơn 16.000 m2. Từ năm 2010 đến hết 2019, đơn vị quản lý đã tự chuyển đổi công năng theo thiết kế là nhà để xe, phòng kỹ thuật điện, nước, sảnh chính cho các tổ chức, cá nhân thuê kinh doanh dịch vụ với hợp đồng cho thuê thời hạn 3 năm. Khi hết hợp đồng, công ty không báo cáo thành phố để tổ chức đấu giá quyền thuê diện tích kinh doanh dịch vụ mà tiếp tục ký cho thuê theo giá cũ đến năm 2019. Ngoài ra, nhiều đơn vị sử dụng các phần diện tích theo thiết kế là sảnh chính, các phòng để xe đạp, bảo vệ, phòng chờ, hành lang, phòng bưu điện, thư báo không đúng công năng.
Trong quá trình thuê, bên thuê đã cải tạo, sửa chữa, ngăn thành nhiều phòng để ở, kinh doanh, phòng bếp, vệ sinh; lấn chiếm đất công cộng hạ tầng kỹ thuật trong khuôn viên khu nhà công nhân; cho thuê lại… Đến giữa năm 2017, Sở Xây dựng Hà Nội yêu cầu công ty thu hồi các điểm cho thuê không đúng quy định, nhưng việc này đã không được các bên liên quan thực hiện dẫn đến còn nhiều địa điểm chưa được thu hồi, phải ra quyết định cưỡng chế. Để xử lý nghiêm vụ việc này, Thanh tra thành phố đã chuyển hồ sơ sang Công an thành phố để điều tra, xử lý theo quy định.
Thời gian qua, thành phố Hà Nội đã kiên quyết thu hồi nhiều tài sản công sử dụng không đúng mục đích. Người dân rất mong muốn thành phố tiếp tục chỉ đạo các đơn vị quản lý, sử dụng và khai thác hiệu quả quỹ tài sản công sau thu hồi, tránh lãng phí
