Không để các dự án đầu tư hạ tầng PPP giao thông rơi vào bế tắc

Nhiều dự án đầu tư hạ tầng giao thông theo phương thức đối tác công-tư (PPP) hiện nay đang lâm vào tình cảnh bế tắc khi phải đối mặt với những bất cập kéo dài. Điều đáng nói, những bất cập đó không xuất phát từ phía các nhà đầu tư.
Trạm thu phí cầu Văn Lang.
Trạm thu phí cầu Văn Lang.

Sự vào cuộc quyết liệt của Quốc hội, Chính phủ và các bộ ngành không chỉ tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư hạ tầng giao thông, mà còn thể hiện trách nhiệm và tinh thần tôn trọng cam kết từ phía Nhà nước.

Bất cập từ đâu?

Dự án đầu tư xây dựng cầu Việt Trì-Ba Vì (nay là cầu Văn Lang), nối Quốc lộ 32 với quốc lộ 32C theo hình thức hợp đồng BOT (một dạng thức của PPP), đã chính thức đưa vào vận hành thu phí kể từ tháng 1/2019. Kể từ khi thu phí hoàn vốn tới nay đã gần 4 năm, nhưng doanh thu thu phí của dự án chỉ đạt trung bình khoảng 30% so doanh thu theo phương án tài chính trong hợp đồng và có xu hướng ngày càng giảm. Cụ thể, doanh thu năm 2019 đạt 54% so phương án tài chính, năm 2020 đạt 48%, năm 2021 đạt 26% và 8 tháng năm 2022 chỉ đạt 28%.

Ông Lê Minh Nghĩa, Giám đốc Doanh nghiệp dự án cầu Văn Lang cho biết, nguyên nhân chính khiến dự án cầu Văn Lang gặp khó là do lưu lượng và cơ cấu các loại xe trên thực tế thấp hơn rất nhiều so với dự báo trong phương án tài chính được duyệt. Nhà nước có sự điều chỉnh, thay đổi quy hoạch, hình thành các tuyến đường mới dẫn đến tình trạng phân lưu dòng xe, làm dự án sụt giảm mạnh doanh thu. Thêm vào đó, nhà đầu tư không được thực hiện lộ trình tăng giá vé theo đúng hợp đồng dự án đã ký.

“Nếu tình hình này tiếp tục kéo dài, không có sự vào cuộc dứt điểm của các cơ quan Nhà nước, chúng tôi có thu phí thêm 100 năm nữa cũng không hoàn được vốn. Doanh nghiệp đang chông chênh bên bờ phá sản, việc vận hành bộ máy hết sức khó khăn, chưa kể công trình sắp đến giai đoạn duy tu, bảo dưỡng mà kinh phí chưa biết lấy ở đâu?”, ông Nghĩa buồn rầu.

Dự án đầu tư xây dựng quốc lộ 1 đoạn tránh thành phố Thanh Hóa triển khai theo hình thức hợp đồng BOT. Tuyến tránh phía đông đã hoàn thành và đưa vào khai thác từ năm 2009, sử dụng trạm thu phí Bỉm Sơn để thu phí hoàn vốn, còn tuyến tránh phía tây hoàn thành và đưa vào sử dụng từ tháng 1/2019. Toàn bộ dự án tuyến tránh thành phố Thanh Hóa đi vào hoạt động đã phát huy tốt hiệu quả đầu tư, hạn chế tình trạng ùn tắc giao thông tại thành phố Thanh Hóa, tạo điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.

Giờ nhà đầu tư rất mong muốn Nhà nước sớm có giải pháp xử lý bất cập cho dự án, không để kéo dài tình trạng này mãi.

Ông Nguyễn Hải Nam, Tổng Giám đốc dự án BOT đường tránh Thanh Hóa

Theo hợp đồng đã được ký giữa cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, dự án sẽ sử dụng trạm thu phí Bỉm Sơn để thu phí hoàn vốn cho tuyến tránh phía tây. Kể từ khi đưa vào vận hành, doanh nghiệp dự án ngoài duy trì hoạt động còn phải thực hiện bảo trì tuyến đường và trả nợ ngân hàng. Tuy nhiên, cho đến nay, việc thu phí hoàn vốn tuyến tránh phía tây vẫn giậm chân tại chỗ, chưa triển khai theo hợp đồng đã ký.

Ông Nguyễn Hải Nam, Tổng Giám đốc dự án BOT đường tránh Thanh Hóa cho hay, công trình này được xây dựng bằng huy động nguồn lực từ nhà đầu tư, nhưng sau khi hoàn thành lại không được thu phí như cam kết. “Giờ nhà đầu tư rất mong muốn Nhà nước sớm có giải pháp xử lý bất cập cho dự án, không để kéo dài tình trạng này mãi. Một dự án nếu chỉ hoàn được vốn đã phải coi là thất bại của doanh nghiệp, thế mà nay chúng tôi còn không thể hoàn được nổi vốn đầu tư”, ông Nam nói thêm.

“Cam chịu” đến bao giờ?

Đây chỉ là hai trong số rất nhiều dự án PPP hạ tầng giao thông trong quá trình triển khai, vận hành phát sinh những vướng mắc, bất cập kéo dài, khiến các nhà đầu tư “khốn đốn”. Điều đáng nói, những bất cập đó không xuất phát từ phía các nhà đầu tư. Chính sách, quy định pháp luật thay đổi, Nhà nước hoặc địa phương thay đổi quy hoạch khiến lưu lượng phương tiện đi qua dự án bị chia sẻ, việc tăng mức phí dự án không được triển khai đúng theo hợp đồng dự án,… chính là nguyên do dẫn đến những bài toán nan giải tại các dự án này.

Cầu Văn Lang.

Cầu Văn Lang.

Trong những năm qua, thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương với quan điểm huy động mạnh mẽ mọi nguồn lực của xã hội, bảo đảm lợi ích hợp lý để thu hút các nhà đầu tư vào phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế, xã hội, trên cơ sở chủ trương của Chính phủ, các bộ ngành và địa phương, các nhà đầu tư trong nước đã tích cực tham gia đầu tư các dự án PPP hạ tầng giao thông. Với 224 dự án được triển khai, huy động hơn 674 nghìn tỷ đồng, có thể nói, nguồn lực tư nhân đã đóng góp vai trò rất quan trọng trong việc thay đổi diện mạo hạ tầng giao thông của đất nước.

Cần phải nói thêm rằng, các dự án PPP được triển khai trên cơ sở quyết định phê duyệt chủ trương, nhà đầu tư khi ấy tham gia với tâm thế được Nhà nước mời, được tuyển chọn để cùng góp sức hiện thực hóa các dự án giao thông, cũng là góp phần thực hiện thành công mục tiêu đã được đề ra trong Nghị quyết của Đảng.

Theo Tờ trình số 402/TTr-CP ngày 11/10/2022 của Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đến nay, các dự án BOT sau khi hoàn thành đều được cơ quan thanh tra, kiểm toán, đặc biệt là Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiến hành giám sát. Kết quả cho thấy quá trình triển khai dự án PPP phù hợp quy hoạch, trình tự, thủ tục đầu tư cơ bản tuân thủ quy định, dự án đưa vào khai thác phát huy huy hiệu quả…

Sự vào cuộc quyết liệt của Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành không chỉ tháo gỡ những khó khăn cho các nhà đầu tư hạ tầng giao thông, mà còn thể hiện trách nhiệm và tinh thần tôn trọng cam kết từ phía Nhà nước, nhất là khi những bất cập đó không xuất phát do lỗi của các nhà đầu tư.

Như vậy, với vai trò nhà đầu tư dự án, cũng là một bên chủ thể của hợp đồng dự án, các nhà đầu tư về cơ bản đã hoàn thành cam kết của mình. Về vấn đề này, thời gian qua, Hiệp hội các Nhà đầu tư công trình giao thông đường bộ Việt Nam (VARSI) đã đưa ra nhiều kiến nghị, trong đó có đề xuất những giải pháp cụ thể dựa theo tình hình thực tế tại mỗi dự án như bố trí vốn ngân sách Nhà nước thay thế cho quyền thu phí hoàn vốn, chấm dứt hợp đồng dự án trước thời hạn, hỗ trợ một phần vốn ngân sách Nhà nước, giảm lãi suất vay, giãn nợ, cơ cấu nợ phù hợp.

Sự vào cuộc quyết liệt của Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành không chỉ tháo gỡ những khó khăn cho các nhà đầu tư hạ tầng giao thông, mà còn thể hiện trách nhiệm và tinh thần tôn trọng cam kết từ phía Nhà nước, nhất là khi những bất cập đó không xuất phát do lỗi của các nhà đầu tư. Chỉ khi có sự hài hòa giữa lợi ích Nhà nước và tư nhân, Nhà nước mới có được niềm tin từ phía các nhà đầu tư, các tổ chức tín dụng để tiếp tục tham gia vào công cuộc phát triển hạ tầng giao thông, cũng chính là đồng hành đóng góp cho sự phát triển kinh tế-xã hội đất nước.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh hệ thống dây chuyền bốc rót than của Công ty Tuyển than Cửa Ông-TKV. (Ảnh QUANG THỌ)

Công ty Tuyển than Cửa Ông chăm lo tốt đời sống người lao động

Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh của ngành than còn nhiều khó khăn, Công ty Tuyển than Cửa Ông vẫn duy trì ổn định nhịp độ sản xuất, đẩy mạnh tiêu thụ than; đồng thời, quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công nhân lao động, tạo động lực hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh của năm 2026.

Diễn đàn kỳ vọng góp phần kết nối 3 yếu tố dữ liệu, công nghệ và thị trường, qua đó thúc đẩy chuyển đổi số theo hướng thực chất, phù hợp hơn với điều kiện của khu vực kinh tế tập thể. (Ảnh: HNV)

Chuyển đổi số trong Hợp tác xã: Từ dữ liệu sản xuất đến mở rộng thị trường

Chuyển đổi số đang trở thành một yêu cầu ngày càng rõ nét đối với khu vực kinh tế tập thể. Tuy nhiên, với nhiều hợp tác xã, vấn đề đặt ra không chỉ là lựa chọn công nghệ nào mà còn là chuyển đổi số để giải quyết bài toán gì, bắt đầu từ đâu và làm thế nào để tạo ra hiệu quả thực chất.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: HIỂN CỪ)

Quảng Ngãi: 9 tháng năm 2026 tăng trưởng xếp thứ 3/6 tỉnh vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên

Sáng 7/10, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi tổ chức họp phiên thường kỳ đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội, quốc phòng, an ninh tháng 9, quý III, 9 tháng và nhiệm vụ trọng tâm 3 tháng cuối năm 2026. Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Y Ngọc chủ trì phiên họp.

(Ảnh minh họa: THU LAN)

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ

Sáng 7/10, giá bạc thế giới nhích nhẹ lên ngưỡng gần 61 USD/ounce, trong bối cảnh giá dầu phục hồi trước những rủi ro dai dẳng đối với nguồn cung từ Trung Đông, khiến các lo ngại về lạm phát và khả năng tăng lãi suất tiếp tục được chú ý.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương kiểm tra tại dự án Khu đô thị, thương mại, du lịch, dịch vụ và sân golf Huổi Phạ. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án trọng điểm

Bảo đảm tiến độ tổng thể các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn phường Điện Biên Phủ và xã Thanh Nưa (tỉnh Điện Biên), Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lê Văn Lương đã yêu cầu chủ đầu tư, các sở, ngành và chính quyền địa phương phải xác định rõ trách nhiệm, mốc thời gian hoàn thành từng nhiệm vụ trong các dự án.

VISSAN triển khai kế hoạch sản xuất hàng tết từ đầu tháng 9/2026. (Ảnh: SATRA)

SATRA chủ động nguồn hàng cung ứng Tết Đinh Mùi 2027

Từ vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, chợ đầu mối đến hệ thống bán lẻ, SATRA đang triển khai kế hoạch chuẩn bị hàng Tết Đinh Mùi 2027 với quy mô dự trữ hơn 376 tỷ đồng, đồng thời tăng cường công tác an toàn thực phẩm, logistics và khuyến mại kích cầu nhằm phục vụ thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Dự án Khu đô thị quốc tế Đa Phước (Đà Nẵng) được tái khởi động xây dựng từ quý III/2026 tại Quyết định số 3605/UBND ngày 12/8/2026. (Ảnh: ANH QUÂN)

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng, kéo dài

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Rút ngắn khoảng cách từ nguồn hàng đến người tiêu dùng

Mới đây, khi làm việc với Bộ Công thương và các bộ, ngành liên quan về cơ cấu, tổ chức lại hệ thống phân phối xăng, dầu, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu việc sửa đổi quy định phải thực chất, cắt giảm tối đa đầu mối, khâu trung gian, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả và bảo đảm nguồn cung trong mọi tình huống.

Bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể - Bộ Tài chính. (Ảnh: BTC)

Hỗ trợ đúng nhu cầu để doanh nghiệp lớn lên

Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đang được định hướng lại theo hướng có trọng tâm, gắn với nhu cầu và quá trình trưởng thành của doanh nghiệp. Dự thảo Luật mới đồng thời chú trọng giảm chi phí tuân thủ, khơi thông nguồn lực và tạo thuận lợi hơn cho hộ kinh doanh chuyển đổi, doanh nghiệp từng bước nâng quy mô.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. (Ảnh: Ban Tổ chức)

Chứng khoán nghiên cứu giao dịch xuyên trưa, phân bảng cổ phiếu

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang nghiên cứu phân bảng cổ phiếu, giao dịch xuyên trưa, điều chỉnh biên độ giá và một số cơ chế giao dịch mới. Các phương án chỉ được triển khai sau khi đánh giá đầy đủ tác động, bảo đảm an toàn hệ thống và ổn định thị trường.

Dự án thành phần 1: đầu tư xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ-La Sơn hiện còn hơn 746 tỷ đồng vốn kéo dài ngân sách Trung ương cần giải ngân. (Ảnh: TT)

Quảng Trị chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, phấn đấu giải ngân 100% vốn kéo dài ngân sách Trung ương

Các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài từ ngân sách Trung ương chỉ được phép giải ngân đến hết ngày 31/12/2026, trong khi thời gian còn lại rất ngắn và Quảng Trị đang bước vào mùa mưa lũ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị yêu cầu rất cao để phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn được phép kéo dài.