Khơi thông dòng chảy ngũ cốc Ukraine

Ukraine thông báo nối lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc tại các cảng Odessa, Chernomorsk và Pivdennyi ở Biển Đen theo thỏa thuận mới đạt được với Nga. Hình ảnh những con tàu chất đầy lúa mì, ngô... sẵn sàng ra khơi đem đến hy vọng góp phần hạ nhiệt cuộc khủng hoảng lương thực nóng lên thời gian qua.
Thu hoạch lúa mỳ trên cánh đồng ở Izmail, vùng Odessa (Ukraine). (Ảnh: THX/TTXVN)
Thu hoạch lúa mỳ trên cánh đồng ở Izmail, vùng Odessa (Ukraine). (Ảnh: THX/TTXVN)

Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo Martin Griffiths (M.Gri-phít) lạc quan thông báo, những con tàu đầu tiên chở ngũ cốc đã sẵn sàng rời các cảng của Ukraine trên Biển Đen. Các quan sát viên của Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ tại cảng Odessa sẽ nỗ lực bảo đảm để các tàu hàng ra khơi an toàn.

Theo ông Griffiths, tàu đầu tiên xuất phát từ Odessa sẽ có thể đến Somalia trong một hành trình kéo dài 6 tuần. Tàu Rozhen của Bulgaria, chở 40.000 tấn ngô tới Anh, sẽ là tàu đầu tiên rời cảng Chernomorsk. Tàu này cập cảng Chernomorsk từ hồi cuối tháng 2 và bị mắc kẹt cho tới nay. Theo “hành lang ngũ cốc” được thiết lập, tàu Rozhen sẽ đến cảng Sulina của Romania và từ đó đến Istanbul của Thổ Nhĩ Kỹ, nơi các quan sát viên sẽ tiến hành kiểm tra hàng hóa.

Hôm 22/7, Nga và Ukraine đã ký thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc mà trong đó Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc giữ vai trò là các bên đồng bảo lãnh. Theo thỏa thuận, nhóm gồm các nhân viên Thổ Nhĩ Kỳ, Ukraine và Liên hợp quốc sẽ giám sát hoạt động chất hàng lên tàu tại cảng của Ukraine, trước khi hàng đi qua tuyến đường được vạch sẵn trên Biển Đen. Các tàu chở hàng sau đó sẽ được kiểm tra tại một cảng của Thổ Nhĩ Kỳ, để bảo đảm rằng các tàu này không chở hàng lậu và vũ khí.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng khánh thành Trung tâm Điều phối chung (JCC) tại thành phố Istanbul nhằm giám sát việc triển khai quy trình vận chuyển ngũ cốc từ Ukraine. Các bên tham gia ký kết thỏa thuận cùng chỉ định người đại diện tại JCC để giám sát triển khai kế hoạch. Theo đó, khoảng 20 nhân sự từ Ukraine, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc làm việc tại trung tâm này. JCC do Đô đốc Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ chỉ huy. Việc kiểm soát vận chuyển an toàn trên các tuyến đường vận chuyển ngũ cốc từ các cảng của Ukraine được duy trì ngày đêm.

Liên hợp quốc kỳ vọng, thỏa thuận được thực thi đầy đủ trong vài tuần tới để có thể khôi phục lượng ngũ cốc xuất khẩu của Ukraine về mức trước khi xảy ra xung đột (khoảng năm triệu tấn mỗi tháng). Hơn 25 triệu tấn ngũ cốc đang có sẵn tại ba cảng của Ukraine để chờ được xuất đi, trong khi hàng chục tàu hàng bị mắc kẹt tại đây trong khoảng 5 tháng qua cũng đang chuẩn bị để khởi hành.

Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu cho rằng, thỏa thuận về hành lang ngũ cốc trên Biển Đen nếu được thực hiện đúng có thể góp phần thúc đẩy lòng tin giữa các bên. Người đứng đầu ngành ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ lưu ý rằng, thỏa thuận không chỉ cho phép Ukraine xuất khẩu ngũ cốc, mà còn giúp Nga xuất khẩu phân bón. Liên minh châu Âu (EU) và lãnh đạo nhiều nước cũng hoan nghênh thỏa thuận này, đồng thời bày tỏ hy vọng việc thực thi thỏa thuận không chỉ giúp bình ổn thị trường lương thực thế giới mà còn giúp mở ra triển vọng hòa bình cho cuộc xung đột tại Ukraine hiện nay.

Chương trình Lương thực thế giới (WFP) lạc quan về thỏa thuận nối lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc cho các thị trường quốc tế qua Biển Đen. WFP nhấn mạnh rằng, những nước phụ thuộc vào nguồn cung ngũ cốc từ Biển Đen sẽ cảm nhận được tác động tích cực đầu tiên. Trong năm nay, WFP đã phải cắt viện trợ cho những điểm nóng về nạn đói như Yemen và Nam Sudan do lạm phát toàn cầu và thiếu hụt ngân sách, vốn trở nên trầm trọng hơn dưới tác động từ cuộc khủng hoảng tại Ukraine.

Tuy nhiên, theo WFP, kể cả khi được thực thi hiệu quả, chỉ riêng thỏa thuận nối lại hoạt động vận chuyển ngũ cốc trên Biển Đen là chưa đủ để giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu. Ngoài tác động nghiêm trọng từ xung đột, những cú sốc về biến đổi khí hậu hay dịch bệnh sẽ tiếp tục khiến giá lương thực leo thang ■

Có thể bạn quan tâm

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng dịch Ebola tại khu vực y tế Bulape, miền trung Cộng hòa dân chủ Congo, tháng 9/2025. (Ảnh: WHO/XINHUA)

Nỗ lực tự chủ y tế tại châu Phi

Hành trình hướng đến tự chủ chiến lược trong sản xuất các loại vaccine, bảo đảm an ninh y tế của châu Phi đang là nhu cầu cấp bách, xuất phát từ những bài học rút ra trong giai đoạn dịch Covid-19 hoành hành.