Khơi thông dòng chảy ngũ cốc Ukraine

Ukraine thông báo nối lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc tại các cảng Odessa, Chernomorsk và Pivdennyi ở Biển Đen theo thỏa thuận mới đạt được với Nga. Hình ảnh những con tàu chất đầy lúa mì, ngô... sẵn sàng ra khơi đem đến hy vọng góp phần hạ nhiệt cuộc khủng hoảng lương thực nóng lên thời gian qua.
Thu hoạch lúa mỳ trên cánh đồng ở Izmail, vùng Odessa (Ukraine). (Ảnh: THX/TTXVN)
Thu hoạch lúa mỳ trên cánh đồng ở Izmail, vùng Odessa (Ukraine). (Ảnh: THX/TTXVN)

Phó Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo Martin Griffiths (M.Gri-phít) lạc quan thông báo, những con tàu đầu tiên chở ngũ cốc đã sẵn sàng rời các cảng của Ukraine trên Biển Đen. Các quan sát viên của Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ tại cảng Odessa sẽ nỗ lực bảo đảm để các tàu hàng ra khơi an toàn.

Theo ông Griffiths, tàu đầu tiên xuất phát từ Odessa sẽ có thể đến Somalia trong một hành trình kéo dài 6 tuần. Tàu Rozhen của Bulgaria, chở 40.000 tấn ngô tới Anh, sẽ là tàu đầu tiên rời cảng Chernomorsk. Tàu này cập cảng Chernomorsk từ hồi cuối tháng 2 và bị mắc kẹt cho tới nay. Theo “hành lang ngũ cốc” được thiết lập, tàu Rozhen sẽ đến cảng Sulina của Romania và từ đó đến Istanbul của Thổ Nhĩ Kỹ, nơi các quan sát viên sẽ tiến hành kiểm tra hàng hóa.

Hôm 22/7, Nga và Ukraine đã ký thỏa thuận xuất khẩu ngũ cốc mà trong đó Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc giữ vai trò là các bên đồng bảo lãnh. Theo thỏa thuận, nhóm gồm các nhân viên Thổ Nhĩ Kỳ, Ukraine và Liên hợp quốc sẽ giám sát hoạt động chất hàng lên tàu tại cảng của Ukraine, trước khi hàng đi qua tuyến đường được vạch sẵn trên Biển Đen. Các tàu chở hàng sau đó sẽ được kiểm tra tại một cảng của Thổ Nhĩ Kỳ, để bảo đảm rằng các tàu này không chở hàng lậu và vũ khí.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng khánh thành Trung tâm Điều phối chung (JCC) tại thành phố Istanbul nhằm giám sát việc triển khai quy trình vận chuyển ngũ cốc từ Ukraine. Các bên tham gia ký kết thỏa thuận cùng chỉ định người đại diện tại JCC để giám sát triển khai kế hoạch. Theo đó, khoảng 20 nhân sự từ Ukraine, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Liên hợp quốc làm việc tại trung tâm này. JCC do Đô đốc Hải quân Thổ Nhĩ Kỳ chỉ huy. Việc kiểm soát vận chuyển an toàn trên các tuyến đường vận chuyển ngũ cốc từ các cảng của Ukraine được duy trì ngày đêm.

Liên hợp quốc kỳ vọng, thỏa thuận được thực thi đầy đủ trong vài tuần tới để có thể khôi phục lượng ngũ cốc xuất khẩu của Ukraine về mức trước khi xảy ra xung đột (khoảng năm triệu tấn mỗi tháng). Hơn 25 triệu tấn ngũ cốc đang có sẵn tại ba cảng của Ukraine để chờ được xuất đi, trong khi hàng chục tàu hàng bị mắc kẹt tại đây trong khoảng 5 tháng qua cũng đang chuẩn bị để khởi hành.

Bộ trưởng Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu cho rằng, thỏa thuận về hành lang ngũ cốc trên Biển Đen nếu được thực hiện đúng có thể góp phần thúc đẩy lòng tin giữa các bên. Người đứng đầu ngành ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ lưu ý rằng, thỏa thuận không chỉ cho phép Ukraine xuất khẩu ngũ cốc, mà còn giúp Nga xuất khẩu phân bón. Liên minh châu Âu (EU) và lãnh đạo nhiều nước cũng hoan nghênh thỏa thuận này, đồng thời bày tỏ hy vọng việc thực thi thỏa thuận không chỉ giúp bình ổn thị trường lương thực thế giới mà còn giúp mở ra triển vọng hòa bình cho cuộc xung đột tại Ukraine hiện nay.

Chương trình Lương thực thế giới (WFP) lạc quan về thỏa thuận nối lại hoạt động xuất khẩu ngũ cốc cho các thị trường quốc tế qua Biển Đen. WFP nhấn mạnh rằng, những nước phụ thuộc vào nguồn cung ngũ cốc từ Biển Đen sẽ cảm nhận được tác động tích cực đầu tiên. Trong năm nay, WFP đã phải cắt viện trợ cho những điểm nóng về nạn đói như Yemen và Nam Sudan do lạm phát toàn cầu và thiếu hụt ngân sách, vốn trở nên trầm trọng hơn dưới tác động từ cuộc khủng hoảng tại Ukraine.

Tuy nhiên, theo WFP, kể cả khi được thực thi hiệu quả, chỉ riêng thỏa thuận nối lại hoạt động vận chuyển ngũ cốc trên Biển Đen là chưa đủ để giải quyết cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu. Ngoài tác động nghiêm trọng từ xung đột, những cú sốc về biến đổi khí hậu hay dịch bệnh sẽ tiếp tục khiến giá lương thực leo thang ■

Có thể bạn quan tâm

Lực lượng an ninh Syria tiến vào thành phố Sweida ở miền nam nước này. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lộ trình cam go hướng tới hòa bình, an ninh và ổn định ở Syria

Trong những ngày qua, quân đội Syria mở hai hành lang nhân đạo, một dẫn vào Kobane và một tại tỉnh Hasakeh lân cận, nhằm tạo điều kiện đón hàng viện trợ. Giới quan sát đánh giá cao khi quyết định nêu trên đã giúp người dân nơi đây, chủ yếu là người Kurd, sống sót qua mùa đông lạnh giá.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tại cuộc họp báo ở New Delhi, ngày 27/1/2026. (Nguồn: ANI/TTXVN)

FTA giữa Ấn Độ và EU: Bước chuyển tích cực

Liên minh châu Âu (EU) và Ấn Độ vừa tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh lần thứ 16 với dấu mốc đáng nhớ khi hai bên tuyên bố hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA), mở ra cơ hội xây dựng một không gian thương mại rộng lớn với khoảng hai tỷ người tiêu dùng, chiếm gần 25% GDP toàn cầu. 

Một phương tiện quân sự gần thành phố Rawa, gần khu vực biên giới Iraq và Syria. (Ảnh: Xinhua)

Hiểm họa tiềm ẩn về an ninh ở Trung Đông

Lực lượng liên quân đã hoàn tất việc rút quân khỏi các căn cứ nằm trong lãnh thổ liên bang Iraq, đánh dấu sự kết thúc giai đoạn đầu của sứ mệnh quân sự do Mỹ đứng đầu chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) tại Iraq.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Quan hệ Nga-Mỹ: Chưa tạo chuyển biến

Các cuộc gặp mới nhất giữa Nga và Mỹ, cũng như gặp ba bên với Ukraine cho thấy các kênh đối thoại được duy trì, song vẫn chưa đủ để tạo ra những chuyển biến thực chất. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc họp báo chung ở Washington. (Ảnh tư liệu-minh họa: ANI/TTXVN)

Dấu ấn ngoại giao Ấn Độ

Những năm gần đây, Ấn Độ không chỉ nổi lên là một hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế, mà còn từng bước nâng cao vị thế trên bàn cờ địa chính trị toàn cầu. Chính sách đối ngoại cân bằng, tự chủ được xem là một nhân tố quan trọng giúp đất nước sông Hằng đứng vững trong một thế giới phân mảnh, cạnh tranh và bất định.

Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov. (Ảnh: TTXVN)

Ưu tiên chiến lược của Nga

Không đơn thuần là báo cáo thường niên, phát biểu của Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergey Lavrov tại cuộc họp báo tổng kết đối ngoại năm 2025 được xem như tuyên bố về cách Moskva định vị mình trên bàn cờ quyền lực toàn cầu. 

Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) năm 2026 diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Lan tỏa tinh thần đối thoại

Hàng nghìn nhân vật nổi tiếng nhất thế giới trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế và chính trị đang tập trung về Davos, một thị trấn nhỏ ở dãy núi Alps của Thụy Sĩ để thảo luận về hàng loạt vấn đề “nóng” toàn cầu.

Quang cảnh thành phố Nuuk, Greenland. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vấn đề Greenland: Phép thử với NATO

Việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đe dọa áp thuế lẫn nhau xoay quanh tham vọng của Washington giành quyền kiểm soát Greenland đang phơi bày những rạn nứt mới trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc họp báo chung tại Căn cứ Elmendorf-Richardson ở Anchorage, bang Alaska (Mỹ) ngày 15/8/2025. (Nguồn: THX/TTXVN)

Khe cửa hẹp cho hòa bình ở Ukraine

Khi căng thẳng gia tăng trên chiến trường ở Ukraine, một khe cửa hẹp cho hoạt động ngoại giao vẫn đang hé mở. Tuy vậy, sự mâu thuẫn, giằng co về lợi ích chiến lược giữa các bên tiếp tục là trở ngại lớn, khiến các nỗ lực tìm kiếm hòa bình chưa đạt bước tiến đột phá, thực chất nào.

Các tàu chở hàng chất đầy container tại Cảng Los Angeles, California, Mỹ. (Ảnh: Tân hoa xã)

Hiệp định thương mại tự do FTA: “Lá chắn” của kinh tế thế giới

Cục diện thương mại toàn cầu đang chứng kiến sự xáo trộn mạnh mẽ khi chủ nghĩa bảo hộ không ngừng lan rộng. Tuy nhiên, những xu hướng mới cũng dần hình thành và ngày càng rõ nét, trong đó nổi bật là việc các nước đẩy mạnh đàm phán, ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo “lá chắn” bảo vệ nền kinh tế.

Khung cảnh đổ nát do xung đột ở phía bắc Dải Gaza. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Mong manh lộ trình hòa bình ở Gaza

Lộ trình hòa bình ở Dải Gaza ghi nhận tín hiệu tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn khó dàn xếp trong một sớm một chiều. Giới quan sát đang theo dõi sát công tác chuẩn bị cho giai đoạn 2 của kế hoạch hòa bình, nhằm hướng tới một Gaza không còn xung đột và bạo lực, một Gaza với an ninh, hòa bình và ổn định.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI tác động mạnh đến thị trường lao động toàn cầu. (Ảnh minh họa)

Bài toán nhân lực và việc làm toàn cầu

Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) vừa ra báo cáo cho biết, thị trường lao động toàn cầu đã biến động mạnh trong nhiều năm qua và sẽ còn thay đổi nhanh hơn nữa. Dự báo trong 5 năm tới, 22% tổng số việc làm hiện nay sẽ thay đổi căn bản, biến mất hoặc được tái tạo, do sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI).

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen (phải) và Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa. (Ảnh: TTXVN)

Những tính toán chiến lược ở Syria

Trong chuyến thăm Syria mới đây, các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đã mang đến cho Damascus những ưu đãi đặc biệt, nhằm hỗ trợ đất nước từng nhiều năm chìm trong xung đột tái thiết và phát triển. Trao “cành ô liu” cho Syria, lợi ích EU nhận lại cũng không hề nhỏ.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Kỳ vọng hợp tác Đức-Ấn Độ

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần tới thực hiện chuyến thăm chính thức đầu tiên tới Ấn Độ kể từ khi nhậm chức. Chuyến công du không chỉ phát đi tín hiệu về sự điều chỉnh trong tư duy chiến lược của Berlin mà còn cho thấy vai trò ngày càng nổi bật của New Delhi trong các tính toán dài hạn của châu Âu.

Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. (Nguồn: IRNA/TTXVN)

Lằn ranh đỏ của Iran

Tình hình Trung Đông tiếp tục “dậy sóng”, khi Iran liên tiếp đưa ra tuyên bố xác lập những lằn ranh đỏ không thể xâm phạm. Không chỉ mang tính cảnh báo, động thái này được cho là phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong lập trường của Tehran.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Nhật Bản kỳ vọng nhiều thay đổi

Với tình trạng suy giảm dân số, giá cả leo thang, ảnh hưởng từ các cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt…, năm 2026 được dự báo không phải là một năm có nhiều thuận lợi với Nhật Bản. Tuy vậy, nữ Thủ tướng Takaichi Sanae khẳng định, với sức mạnh nội tại và ý chí vươn lên của người dân, Nhật Bản sẽ đón chào một tương lai tươi sáng.

Quang cảnh một phiên bỏ phiếu của Đại hội đồng Liên hợp quốc. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Khoản ngân sách khiêm tốn dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc

Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua ngân sách thường niên năm 2026 trị giá 3,45 tỷ USD. Khoản ngân sách khiêm tốn này dự báo một năm hoạt động rất khó khăn của Liên hợp quốc, đòi hỏi tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh phải hết sức vun vén, thậm chí là “giật gấu vá vai” mới mong đủ chi tiêu.

Ảnh chụp ngày 16/2/2025 cho thấy quang cảnh thành phố Addis Ababa, Ethiopia. (Ảnh minh họa: TÂN HOA XÃ)

Châu Phi: Một tương lai tươi sáng từ những nỗ lực không mệt mỏi

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, năm 2026, châu Phi sẽ dẫn đầu thế giới về số lượng nền kinh tế tăng trưởng cao, nhiều quốc gia đạt mức tăng trưởng hơn 6%. Dự báo của IMF về một tương lai tươi sáng cho Lục địa đen, vốn luôn là vùng trũng của thế giới, tới từ những nỗ lực không mệt mỏi của các nước châu Phi.

Các đại biểu chụp ảnh tại Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN (AEM) lần thứ 57, diễn ra ngày 23/9 tại Malaysia. (Ảnh: ASEAN.ORG)

Con tàu ASEAN vững vàng vượt sóng gió

Năm 2025, một năm nhiều biến động, với những diễn biến phức tạp “phủ bóng” lên môi trường địa chính trị toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Bằng sức mạnh nội tại, con tàu ASEAN vững vàng vượt qua sóng cả, là hình mẫu thành công về hợp tác và liên kết khu vực.

Một tên lửa mang đầu đạn hạt nhân chiến thuật của quân đội Mỹ. (Ảnh: DEFENSE NEWS)

Đối thoại thay đối đầu

Những tranh cãi liên quan chương trình hạt nhân của Iran tiếp tục là “mớ bòng bong” khó gỡ khi cuộc họp của Hội đồng Bảo an về vấn đề không phổ biến vũ khí hạt nhân mới đây đã chứng kiến bất đồng sâu sắc giữa các thành viên cơ quan quyền lực Liên hợp quốc.