Khôi phục ổn định ở Libya

Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tại Libya, ông Abdoulaye Bathily đánh giá việc duy trì sự ổn định của quốc gia Bắc Phi này thậm chí còn quan trọng hơn trong bối cảnh tiếp diễn các cuộc đụng độ ở thủ đô Tripoli (Libya), cũng như tình trạng hỗn loạn ở các nước Sudan và Niger.

Theo Đặc phái viên Bathily, tình hình hiện nay ở Libya và khu vực cho thấy thỏa thuận tạm thời chưa đủ để ngăn chặn các nguy cơ bạo lực và chia rẽ.

Ông lưu ý rằng nếu Libya không có thỏa thuận chính trị toàn diện mở đường cho tiến trình bầu cử hòa bình, đầy đủ và minh bạch, tình hình an ninh, kinh tế-xã hội sẽ ngày càng xuống cấp, đẩy cuộc sống của người dân vào tình thế bất ổn.

Nếu Libya không có thỏa thuận chính trị toàn diện mở đường cho tiến trình bầu cử hòa bình, đầy đủ và minh bạch, tình hình an ninh, kinh tế-xã hội sẽ ngày càng xuống cấp, đẩy cuộc sống của người dân vào tình thế bất ổn.

Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tại Libya Abdoulaye Bathily

Do đó, quan chức Liên hợp quốc kêu gọi các nhà lãnh đạo thực hiện trách nhiệm chính trị và đạo đức trong việc phá vỡ bế tắc hiện nay và mang lại hy vọng cho khát vọng chính đáng của người dân Libya về bầu cử, hòa bình và thịnh vượng.

Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tại Libya nêu rõ, tất cả vấn đề liên quan bầu cử ở quốc gia Bắc Phi này cần được giải quyết thông qua thảo luận và thỏa hiệp giữa các bên liên quan.

Ông nhấn mạnh các bài học trong 10 năm qua cho thấy bằng mọi giá phải tránh những bước đi đơn phương, nếu muốn chấm dứt các cuộc xung đột bạo lực và môi trường bầu cử phải là sân chơi bình đẳng cho mọi ứng cử viên.

Theo quan chức Liên hợp quốc, hơn bao giờ hết Libya cần chấm dứt tình trạng chia rẽ trong chính quyền. Người dân nước này mong muốn có thể chế chính trị, quân sự, an ninh, kinh tế và xã hội thống nhất để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và bản sắc dân tộc. Do đó, một chính phủ thống nhất trên cơ sở nhất trí của các bên chủ chốt là động lực đưa đất nước đến các cuộc bầu cử.

Phản ứng gay gắt hơn Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi (AU) Moussa Faki yêu cầu chấm dứt ngay lập tức mọi hành động thù địch tại Libya. Theo đó, ông Faki đề nghị các bên liên quan gồm quân đội, các phe phái chính trị và xã hội ở quốc gia Bắc Phi này chấm dứt ngay lập tức mọi hành động thù địch.

Tuyên bố bày tỏ quan ngại sâu sắc trước tình hình an ninh gần đây tại thủ đô Tripoli của Libya khiến nhiều người thương vong. Chủ tịch AU hối thúc triển khai những nỗ lực không ngừng nhằm hướng tới hòa giải dân tộc, đồng thời tái khẳng định rằng không có giải pháp quân sự nào cho cuộc khủng hoảng tại Libya và sự thống nhất, hòa bình, ổn định và vị thế quốc tế trước đây của Libya chỉ có thể khôi phục được bằng các biện pháp hòa bình.

Những lo ngại của đại diện các tổ chức quốc tế và khu vực bắt nguồn từ tình trạng bạo lực bùng phát ở Libya những ngày gần đây.

Libya rơi vào hỗn loạn kể từ sau khi chính quyền của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi sụp đổ năm 2011 và bị chia rẽ sâu sắc sau khi xảy ra sự phân cực giữa các phe phái vũ trang miền đông và miền tây từ năm 2014. Các cuộc xung đột trên quy mô lớn đã tạm dừng sau khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn năm 2020.

Giữa tháng 8 vừa qua, đụng độ lớn xảy ra tại nhiều khu vực ở thủ đô Tripoli sau khi Chỉ huy Lữ đoàn 444, hiện kiểm soát phần lớn Tripoli, bị Lực lượng răn đe đặc biệt (SDF) bắt giữ tại sân bay Mitiga, làm 55 người thiệt mạng và 126 người bị thương. Đây là vụ đụng độ vũ trang tồi tệ nhất tại Tripoli nhiều tháng qua, dù các cuộc xung đột nhỏ lẻ vẫn xảy ra thường xuyên tại khu vực tây bắc Libya.

Quốc gia Bắc Phi rơi vào hỗn loạn kể từ sau khi chính quyền của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi sụp đổ năm 2011 và bị chia rẽ sâu sắc sau khi xảy ra sự phân cực giữa các phe phái vũ trang miền đông và miền tây từ năm 2014. Các cuộc xung đột trên quy mô lớn đã tạm dừng sau khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn năm 2020.

Tuy nhiên đến nay, các phe phái tại Libya vẫn chưa tìm ra một giải pháp chính trị lâu dài để giải quyết gốc rễ xung đột, khôi phục an ninh, ổn định và sự bình yên cho người dân Libya cũng như cho cả khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Tiêm vaccine phòng ngừa Covid-19. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

“Mảnh ghép cuối” của hiệp ước toàn cầu về đại dịch

Vòng đàm phán cuối cùng về hiệp ước toàn cầu ứng phó đại dịch đã khai mạc tại Thụy Sĩ. Đại diện hơn 190 quốc gia thành viên Tổ chức Y tế Thế giới bước vào giai đoạn nước rút, hướng tới trình Đại hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5. Tuy vậy, bất đồng về chia sẻ nguồn lực vẫn là nút thắt khó gỡ.

Một trạm xăng ở Dar es Salaam, Tanzania. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

Vòng xoáy của bão giá năng lượng

Xung đột tại Trung Đông và tắc nghẽn Eo biển Hormuz khiến ngành hàng không thế giới chao đảo trong vòng xoáy của cơn bão giá nhiên liệu leo thang và nhu cầu đi lại suy giảm, thậm chí được dự báo sẽ còn kéo dài kể cả sau khi xung đột chấm dứt.

Quang cảnh một phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), ngày 23/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Bước khởi đầu cho một hành trình dài

Trong lịch sử hơn 80 năm phát triển, Liên hợp quốc đã không ngừng khẳng định sức sống bền bỉ của chủ nghĩa đa phương, cùng vai trò là “ngọn hải đăng” soi lối cho nhân loại hướng tới hòa bình và hợp tác qua những giai đoạn sóng gió.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ ở Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ngân sách dành cho ICE vượt qua trở ngại lớn tại Mỹ

Thượng viện Mỹ vừa thông qua dự luật ngân sách nhằm cấp kinh phí cho Cơ quan Thực thi di trú và Hải quan (ICE) cùng Lực lượng tuần tra biên giới trong 3 năm. Việc dự luật ngân sách dành cho ICE vượt qua cửa ải khó nhằn này khiến chính quyền Xứ Cờ hoa thở phào nhẹ nhõm trước sức ép lâu nay của đảng Dân chủ.

Những người di cư được giải cứu chờ lên bờ tại Marsaxlokk, Malta, tháng 4/2023. (Ảnh: Jonathan Borg/Xinhua)

Di cư toàn cầu: Cuộc khủng hoảng thầm lặng

Cuộc khủng hoảng nhân đạo âm thầm nhưng khốc liệt đang diễn ra trên các nẻo đường di cư. Theo báo cáo mới nhất từ Tổ chức Di cư quốc tế (IOM), khoảng 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu năm 2025.

Quang cảnh làng Kumzar ở miền bắc Oman, gần eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Giải pháp toàn diện chấm dứt xung đột

Sau khi Iran tuyên bố Eo biển Hormuz hoàn toàn mở cửa trở lại, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Liban được công bố, thị trường dầu mỏ đã có những diễn biến tích cực. Tuy nhiên, dòng chảy thương mại toàn cầu hoàn toàn có thể gián đoạn nếu lệnh ngừng bắn mất hiệu lực. Cần có một giải pháp bền vững cho vấn đề này.

Mới đây, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã tổ chức cuộc diễn tập an ninh mạng quy mô lớn mang tên "Locked Shields" năm 2026. (Ảnh: VNA Media)

Mặt trận không tiếng súng của kỷ nguyên số

Trước đây, các cuộc tập trận thường gắn liền với hình ảnh lực lượng quân đội hùng hậu được triển khai cùng hàng loạt vũ khí tối tân, song hiện nay, ngày càng nhiều cuộc tập trận được thực hiện trước màn hình máy tính.

Phó Tổng thống JD Vance (giữa, phía trước) dẫn đầu phái đoàn Mỹ tới Pakistan để tham gia cuộc đàm phán với phía Iran, ngày 11/4/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Mồi lửa” nguy hiểm

Trong lúc cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào bế tắc, xung đột leo thang giữa Israel và lực lượng Hezbollah ở Liban có nguy cơ thổi bùng ngọn lửa chiến tranh lan rộng ở khu vực. Israel và Mỹ không thể thương lượng ngừng bắn với Iran khi mặt trận của Israel ở Liban tiếp tục đỏ lửa.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk trong một cuộc họp báo ở Warsaw. (Ảnh: PAP/TTXVN)

Mở rộng không gian hợp tác

Chuyến công du Đông Bắc Á của Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk phản ánh một bước chuyển đáng chú ý trong tư duy chiến lược của Warsaw, giữa bối cảnh thế giới liên tục “trở gió”. Từ điểm dừng tại Hàn Quốc đến chặng tiếp theo ở Nhật Bản, Ba Lan cho thấy sự chủ động mở rộng không gian hợp tác vượt ra ngoài châu Âu.

Quang cảnh thủ đô Tehran, Iran ngày 8/4/2026. Ảnh: (THX/TTXVN)

Đoàn kết, hợp tác vượt qua vòng xoáy

Xung đột tại Trung Đông đang khiến thế giới chao đảo, trong đó nền kinh tế toàn cầu sẽ quay đầu giảm tốc mạnh nếu cuộc chiến kéo dài. Những dự báo có phần ảm đạm này tô vẽ nên bức tranh kinh tế thế giới kém tươi sáng.

Người dân Palestine tại Dải Gaza. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tình hình Gaza: Cánh cửa hòa bình còn xa vời

Giải giáp phong trào Hồi giáo Hamas, Israel chấm dứt hoạt động quân sự và rút quân là những điều kiện tiên quyết trong kế hoạch hòa bình cho Dải Gaza. Tuy vậy, việc các bên không tuân thủ lộ trình khiến bài toán hóc búa về khôi phục hòa bình cho dải đất hẹp ven Địa Trung Hải vẫn chưa có lời giải.

Lực lượng an ninh Iran tuần tra cạnh một tàu hàng ở Eo biển Hormuz. (Ảnh: GETTYIMAGES)

Thách thức duy trì dòng chảy năng lượng

Gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chủ chốt của thế giới, đang khiến dòng chảy dầu mỏ toàn cầu suy giảm mạnh. Các “đại gia” dầu mỏ ở vùng Vịnh phải tính toán chuyển hướng xuất khẩu qua các tuyến vận tải khác ngoài eo biển Hormuz...

Ảnh minh họa: Xinhua/Reuters

Quan hệ Nga-Mỹ: Một bước tiến quan trọng

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược và xung đột quốc tế như “nước sôi lửa bỏng”, quan hệ Nga-Mỹ vừa lóe lên những tín hiệu đáng chú ý. Các diễn biến gần đây không chỉ hé lộ xu hướng vận động mới, mà còn mở ra những kịch bản đối thoại giữa hai quốc gia thời gian tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử với NATO

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đang đứng trước nhiều thử thách do cách tiếp cận khác nhau giữa các thành viên trong xử lý một số “điểm nóng” quốc tế. Tuyên bố mới đây của Tổng thống Donald Trump về khả năng Mỹ rời đi càng bộc lộ rõ tình trạng rạn nứt nội bộ NATO.

Bức ảnh này được chụp vào ngày 3/3/2026, cho thấy các tòa nhà bị hư hại và đống đổ nát sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: XINHUA)

Những khoảng lặng cần thiết

Thế giới đang trong trạng thái dễ tổn thương, nơi bất kỳ một “lằn ranh đỏ” nào trong các cuộc đột nếu bị phá vỡ đều có thể làm lan đám lửa bất ổn trên toàn cầu. 

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Củng cố lòng tin chiến lược

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có chuyến thăm Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với mục tiêu tăng cường khoáng sản thiết yếu, công nghệ hạt nhân, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyến công du còn phản ánh tính toán chiến lược dài hạn của Pháp, nhằm khẳng định vai trò tại khu vực địa chính trị quan trọng này.