Khôi phục ổn định ở Libya

Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tại Libya, ông Abdoulaye Bathily đánh giá việc duy trì sự ổn định của quốc gia Bắc Phi này thậm chí còn quan trọng hơn trong bối cảnh tiếp diễn các cuộc đụng độ ở thủ đô Tripoli (Libya), cũng như tình trạng hỗn loạn ở các nước Sudan và Niger.

Theo Đặc phái viên Bathily, tình hình hiện nay ở Libya và khu vực cho thấy thỏa thuận tạm thời chưa đủ để ngăn chặn các nguy cơ bạo lực và chia rẽ.

Ông lưu ý rằng nếu Libya không có thỏa thuận chính trị toàn diện mở đường cho tiến trình bầu cử hòa bình, đầy đủ và minh bạch, tình hình an ninh, kinh tế-xã hội sẽ ngày càng xuống cấp, đẩy cuộc sống của người dân vào tình thế bất ổn.

Nếu Libya không có thỏa thuận chính trị toàn diện mở đường cho tiến trình bầu cử hòa bình, đầy đủ và minh bạch, tình hình an ninh, kinh tế-xã hội sẽ ngày càng xuống cấp, đẩy cuộc sống của người dân vào tình thế bất ổn.

Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tại Libya Abdoulaye Bathily

Do đó, quan chức Liên hợp quốc kêu gọi các nhà lãnh đạo thực hiện trách nhiệm chính trị và đạo đức trong việc phá vỡ bế tắc hiện nay và mang lại hy vọng cho khát vọng chính đáng của người dân Libya về bầu cử, hòa bình và thịnh vượng.

Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc tại Libya nêu rõ, tất cả vấn đề liên quan bầu cử ở quốc gia Bắc Phi này cần được giải quyết thông qua thảo luận và thỏa hiệp giữa các bên liên quan.

Ông nhấn mạnh các bài học trong 10 năm qua cho thấy bằng mọi giá phải tránh những bước đi đơn phương, nếu muốn chấm dứt các cuộc xung đột bạo lực và môi trường bầu cử phải là sân chơi bình đẳng cho mọi ứng cử viên.

Theo quan chức Liên hợp quốc, hơn bao giờ hết Libya cần chấm dứt tình trạng chia rẽ trong chính quyền. Người dân nước này mong muốn có thể chế chính trị, quân sự, an ninh, kinh tế và xã hội thống nhất để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và bản sắc dân tộc. Do đó, một chính phủ thống nhất trên cơ sở nhất trí của các bên chủ chốt là động lực đưa đất nước đến các cuộc bầu cử.

Phản ứng gay gắt hơn Đặc phái viên của Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Chủ tịch Ủy ban Liên minh châu Phi (AU) Moussa Faki yêu cầu chấm dứt ngay lập tức mọi hành động thù địch tại Libya. Theo đó, ông Faki đề nghị các bên liên quan gồm quân đội, các phe phái chính trị và xã hội ở quốc gia Bắc Phi này chấm dứt ngay lập tức mọi hành động thù địch.

Tuyên bố bày tỏ quan ngại sâu sắc trước tình hình an ninh gần đây tại thủ đô Tripoli của Libya khiến nhiều người thương vong. Chủ tịch AU hối thúc triển khai những nỗ lực không ngừng nhằm hướng tới hòa giải dân tộc, đồng thời tái khẳng định rằng không có giải pháp quân sự nào cho cuộc khủng hoảng tại Libya và sự thống nhất, hòa bình, ổn định và vị thế quốc tế trước đây của Libya chỉ có thể khôi phục được bằng các biện pháp hòa bình.

Những lo ngại của đại diện các tổ chức quốc tế và khu vực bắt nguồn từ tình trạng bạo lực bùng phát ở Libya những ngày gần đây.

Libya rơi vào hỗn loạn kể từ sau khi chính quyền của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi sụp đổ năm 2011 và bị chia rẽ sâu sắc sau khi xảy ra sự phân cực giữa các phe phái vũ trang miền đông và miền tây từ năm 2014. Các cuộc xung đột trên quy mô lớn đã tạm dừng sau khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn năm 2020.

Giữa tháng 8 vừa qua, đụng độ lớn xảy ra tại nhiều khu vực ở thủ đô Tripoli sau khi Chỉ huy Lữ đoàn 444, hiện kiểm soát phần lớn Tripoli, bị Lực lượng răn đe đặc biệt (SDF) bắt giữ tại sân bay Mitiga, làm 55 người thiệt mạng và 126 người bị thương. Đây là vụ đụng độ vũ trang tồi tệ nhất tại Tripoli nhiều tháng qua, dù các cuộc xung đột nhỏ lẻ vẫn xảy ra thường xuyên tại khu vực tây bắc Libya.

Quốc gia Bắc Phi rơi vào hỗn loạn kể từ sau khi chính quyền của nhà lãnh đạo Muammar Gaddafi sụp đổ năm 2011 và bị chia rẽ sâu sắc sau khi xảy ra sự phân cực giữa các phe phái vũ trang miền đông và miền tây từ năm 2014. Các cuộc xung đột trên quy mô lớn đã tạm dừng sau khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn năm 2020.

Tuy nhiên đến nay, các phe phái tại Libya vẫn chưa tìm ra một giải pháp chính trị lâu dài để giải quyết gốc rễ xung đột, khôi phục an ninh, ổn định và sự bình yên cho người dân Libya cũng như cho cả khu vực.

Có thể bạn quan tâm

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...