Khởi nghiệp từ văn hóa: Nhiều ý tưởng, thiếu bệ đỡ để phát triển

SV STARTUP 2026 ghi nhận sự gia tăng các dự án khai thác giá trị văn hóa theo hướng hiện đại, cho thấy tiềm năng lớn của khởi nghiệp sáng tạo trong sinh viên. Tuy nhiên, để những ý tưởng này phát triển thành mô hình kinh doanh bền vững, vẫn cần một hệ sinh thái hỗ trợ đủ mạnh và đồng bộ.

Các thành viên của Viện Đổi mới sáng tạo Văn hóa, Giáo dục và Khởi nghiệp Việt Nam (VICEE) đồng hành cùng SV STARTUP 2026 với vai trò mentor.
Các thành viên của Viện Đổi mới sáng tạo Văn hóa, Giáo dục và Khởi nghiệp Việt Nam (VICEE) đồng hành cùng SV STARTUP 2026 với vai trò mentor.

Ngày 18/4, tại Học viện Ngân hàng (Hà Nội), diễn ra Lễ khai mạc “Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII năm 2026” (SV STARTUP 2026) với chủ đề “Khởi nghiệp từ trường học - Tăng tốc đổi mới sáng tạo, vươn mình cùng đất nước”. Sự kiện do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức.

Với khoảng 10.000 lượt học sinh, sinh viên, đại biểu và khách mời tham gia trong ba ngày diễn ra sự kiện, cùng hàng trăm dự án đến từ các trường đại học, cao đẳng trên cả nước, SV STARTUP tiếp tục khẳng định vị thế là sân chơi khởi nghiệp quy mô quốc gia dành cho học sinh, sinh viên, đồng thời phản ánh tinh thần đổi mới sáng tạo ngày càng mạnh mẽ của thế hệ trẻ.

Một điểm đáng ghi nhận tại SV STARTUP những năm gần đây là sự xuất hiện ngày càng nhiều dự án khai thác giá trị văn hóa Việt Nam theo hướng hiện đại, có tư duy thị trường rõ nét. Từ sản phẩm thủ công sáng tạo, quà tặng mang bản sắc dân tộc, du lịch trải nghiệm đến các nền tảng số hóa di sản, sinh viên đang cho thấy cách tiếp cận mới: biến chất liệu văn hóa thành sản phẩm có thể tiêu dùng, trải nghiệm và lan tỏa.

Tiêu biểu tại SV STARTUP 2026 là dự án ArtStory Vietnam Culture's Box với các hộp quà, túi quà sử dụng hình ảnh tranh dân gian, họa tiết truyền thống, kết hợp chất liệu thủ công thân thiện với môi trường. Trong khi đó, dự án “Hồn quê giữa phố” xây dựng không gian trải nghiệm nông thôn giữa đô thị, nơi trẻ em và gia đình có thể tiếp cận trò chơi dân gian, nghề thủ công và ký ức làng quê Việt Nam bằng những hình thức mới mẻ.

Những ý tưởng này cho thấy sinh viên không chỉ dừng lại ở việc kể lại câu chuyện văn hóa, mà đã bước đầu tìm cách thương mại hóa các giá trị văn hóa thông qua những mô hình kinh doanh cụ thể.

unnamed.jpg
Ban giám khảo và mentor tại gian trưng bày.

Tuy nhiên, phía sau sự sôi động của các cuộc thi vẫn là một thực tế đáng suy nghĩ: không nhiều dự án có thể đi xa sau khi rời sân khấu. Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mỗi năm có hàng nghìn ý tưởng tham gia các cuộc thi khởi nghiệp sinh viên, nhưng tỷ lệ dự án tiếp tục phát triển sau cuộc thi chỉ chiếm một phần nhỏ; với nhóm dự án liên quan văn hóa, tỷ lệ này còn thấp hơn.

Bà Lê An Na, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Văn hóa, Giáo dục và Khởi nghiệp Việt Nam (VICEE), đồng thời là mentor tại SV STARTUP 2026, nhận định, điểm nghẽn lớn nhất nằm ở giai đoạn chuyển tiếp sau cuộc thi. Theo bà, các trường không thiếu ý tưởng tốt xuất phát từ giảng đường, nhưng khi bắt đầu tiếp cận thị trường, nhiều nhóm lại thiếu người hướng dẫn, thiếu kết nối và thiếu nguồn lực để tiếp tục phát triển.

Bà Lê An Na khẳng định, khởi nghiệp từ văn hóa có những đặc thù riêng, không thể áp dụng máy móc mô hình của các lĩnh vực khác. Sản phẩm văn hóa, ngoài yếu tố sáng tạo, còn phải giải được bài toán thị trường và bảo đảm tính bền vững trong dài hạn.

Cùng tham gia chương trình với vai trò mentor, bà Trần Ánh Phương, Trưởng ban Truyền thông Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp đại học, cao đẳng Việt Nam (VNEI), một thành viên của VICEE, cho rằng nếu các dự án sinh viên được đặt trong một hệ sinh thái hỗ trợ đầy đủ, khả năng hình thành các startup thực chất sẽ cao hơn đáng kể. Hệ sinh thái đó cần có sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu, hiệp hội, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đơn vị ươm tạo.

Việt Nam không thiếu ý tưởng khởi nghiệp từ văn hóa. Điều còn thiếu là cơ chế đủ mạnh để biến những ý tưởng từ giảng đường thành doanh nghiệp thật sự. Khi được tiếp sức đúng cách, vốn văn hóa hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực phát triển mới của nền kinh tế sáng tạo trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Giờ học của học sinh Trường tiểu học Thăng Long (Hà Nội).

Giá trị mới sau sáp nhập trường học

Mục tiêu vận hành trường học sau sáp nhập không chỉ là ổn định bộ máy mà còn tạo ra giá trị mới. Cán bộ quản lý cần đổi mới tư duy quản trị, giáo viên được phát huy năng lực, các cấp học tăng cường tính liên thông.

[Video] Những lớp học khang trang giữa biển mây Ngọc Linh

[Video] Những lớp học khang trang giữa biển mây Ngọc Linh

Mùa mưa năm 2025, những điểm trường trên đỉnh Ngọc Linh (xã Trà Linh) từng tan hoang và ngổn ngang sau những trận lũ liên tục. Cũng ở nơi ấy, tròn một năm sau, những ngôi trường ở vùng cao Đà Nẵng như lột xác, khoác lên mình một diện mạo hoàn toàn mới: hiện đại, khang trang và ngập tràn tiếng cười trẻ thơ.

Dự án "Tất gel thảo dược An Túc" của sinh viên Trường đại học Y-Dược Huế đạt giải Nhất Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo lần thứ IX, năm 2026. (Ảnh: PH.THẢO)

Hành trình ươm tạo khởi nghiệp của sinh viên Đại học Huế

Từ nguồn dược liệu bản địa đến những giải pháp công nghệ, giáo dục và nông nghiệp, 8 dự án vào chung kết Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đại học Huế năm 2026 cho thấy sức sáng tạo của người học; trong đó, “Tất gel thảo dược An Túc” nổi bật với hướng tiếp cận kết hợp tri thức truyền thống và nhu cầu hiện đại.

Tiểu đoàn 519 tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và cấp tờ gấp tuyên truyền pháp luật cho học sinh Trường trung học phổ thông Nguyễn Thần Hiến, phường Hà Tiên. (Ảnh: PHƯƠNG VŨ)

An Giang tuyên truyền pháp luật cho 2.300 học sinh biên giới

Ngày 26/10, Tiểu đoàn 519, Trung đoàn 893 (Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang) phối hợp các trường học trên tuyến biên giới tổ chức chương trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho khoảng 2.300 học sinh, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn và lành mạnh.

Khai mạc khóa học tùy viên quân sự các nước tại Việt Nam. (Ảnh: CTV)

Khai mạc khóa học tùy viên quân sự các nước tại Việt Nam

Đối thoại, tôn trọng lẫn nhau và xây dựng lòng tin là nền tảng để thu hẹp khác biệt, mở rộng hợp tác. Các tùy viên quân sự, với vai trò cầu nối giữa quân đội các nước, có đóng góp quan trọng vào tiến trình ấy, thúc đẩy quan hệ quốc phòng trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng và cùng có lợi.

Lãnh đạo VRG trao học bổng cho con công nhân, lao động “Vượt khó-Học giỏi” năm học 2025-2026. (Ảnh: Đào Phong)

Tuyên dương 853 học sinh, sinh viên xuất sắc con em ngành cao-su

Nhân dịp kỷ niệm 97 năm Ngày truyền thống ngành Cao-su Việt Nam (28/10/1929-28/10/2026) và hướng tới 20 năm thành lập Tập đoàn Công nghiệp Cao-su Việt Nam (VRG), Tập đoàn VRG tổ chức Lễ tuyên dương con công nhân, lao động “Vượt khó-Học giỏi” năm học 2025-2026.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng và đại biểu tại Lễ khánh thành Trung tâm thực hành Trường đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: QUỐC TOẢN)

Đại học Quốc gia Hà Nội với sứ mệnh tiên phong làm chủ công nghệ, giải quyết những nhiệm vụ của quốc gia

Ngày 25/10, tại Hòa Lạc, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức chương trình “Hòa Lạc ngày mới 2026” và phát động Kế hoạch 120 ngày phát triển đột phá với những yêu cầu đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu; phát triển khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược, công nghệ lõi; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp. 

Trường đại học Đà Lạt tọa lạc trong không gian xanh cao nguyên Lâm Viên. (Ảnh: BẢO VĂN)

Trường đại học Đà Lạt: 50 năm - nền tảng để mở rộng hội nhập và phát triển

Trường đại học Đà Lạt đã trải qua hành trình 50 năm đổi mới và phát triển. Từ nền móng được xây dựng trong gian khó, qua quá trình mở rộng và phát triển đại học đa ngành, đến yêu cầu nâng cao chất lượng và hội nhập, mỗi giai đoạn đều góp phần tạo nên nền tảng cho chặng đường phát triển trong tương lai.

Học sinh lớp 6. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Đổi mới tuyển sinh đầu cấp: Chuyển từ tư duy "tuyển" sang “tiếp nhận học sinh”

Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp (lớp 1, lớp 6, lớp 10), với cách tiếp cận chuyển từ “tuyển sinh” sang “tiếp nhận học sinh đầu cấp” gắn với nhu cầu học tập, mạng lưới trường lớp,... nhằm bảo đảm cơ hội học tập cho người học và công bằng giáo dục. 

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Dự kiến thi tuyển vào lớp 10 chỉ gồm 2 môn Toán và Ngữ văn

Việc tiếp nhận học sinh vào lớp 10 trung học phổ thông được Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất theo một trong các phương thức: thi tuyển, xét tuyển, kết hợp thi tuyển với xét tuyển. Đối với phương thức thi tuyển thì chỉ gồm 2 môn Toán và Ngữ văn, nhằm giảm áp lực thi cử, tạo sự ổn định cho học sinh và giảm nguồn lực tổ chức kỳ thi.

Ban tổ chức phát động cuộc thi. (Ảnh: BTC)

Nhiều kỳ vọng tại Cuộc thi “Người mở đường số nơi bản làng” năm 2026

Ngày 22/10, tại Hà Nội, Báo Giáo dục và Thời đại tổ chức lễ phát động Cuộc thi “Người mở đường số nơi bản làng” năm 2026. Cuộc thi hướng sự quan tâm của xã hội đến những người trực tiếp đưa công nghệ, tri thức pháp luật và phương thức làm việc mới vào đời sống cộng đồng vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.