Khởi nghiệp từ văn hóa: Nhiều ý tưởng, thiếu bệ đỡ để phát triển

SV STARTUP 2026 ghi nhận sự gia tăng các dự án khai thác giá trị văn hóa theo hướng hiện đại, cho thấy tiềm năng lớn của khởi nghiệp sáng tạo trong sinh viên. Tuy nhiên, để những ý tưởng này phát triển thành mô hình kinh doanh bền vững, vẫn cần một hệ sinh thái hỗ trợ đủ mạnh và đồng bộ.

Các thành viên của Viện Đổi mới sáng tạo Văn hóa, Giáo dục và Khởi nghiệp Việt Nam (VICEE) đồng hành cùng SV STARTUP 2026 với vai trò mentor.
Các thành viên của Viện Đổi mới sáng tạo Văn hóa, Giáo dục và Khởi nghiệp Việt Nam (VICEE) đồng hành cùng SV STARTUP 2026 với vai trò mentor.

Ngày 18/4, tại Học viện Ngân hàng (Hà Nội), diễn ra Lễ khai mạc “Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ VIII năm 2026” (SV STARTUP 2026) với chủ đề “Khởi nghiệp từ trường học - Tăng tốc đổi mới sáng tạo, vươn mình cùng đất nước”. Sự kiện do Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức.

Với khoảng 10.000 lượt học sinh, sinh viên, đại biểu và khách mời tham gia trong ba ngày diễn ra sự kiện, cùng hàng trăm dự án đến từ các trường đại học, cao đẳng trên cả nước, SV STARTUP tiếp tục khẳng định vị thế là sân chơi khởi nghiệp quy mô quốc gia dành cho học sinh, sinh viên, đồng thời phản ánh tinh thần đổi mới sáng tạo ngày càng mạnh mẽ của thế hệ trẻ.

Một điểm đáng ghi nhận tại SV STARTUP những năm gần đây là sự xuất hiện ngày càng nhiều dự án khai thác giá trị văn hóa Việt Nam theo hướng hiện đại, có tư duy thị trường rõ nét. Từ sản phẩm thủ công sáng tạo, quà tặng mang bản sắc dân tộc, du lịch trải nghiệm đến các nền tảng số hóa di sản, sinh viên đang cho thấy cách tiếp cận mới: biến chất liệu văn hóa thành sản phẩm có thể tiêu dùng, trải nghiệm và lan tỏa.

Tiêu biểu tại SV STARTUP 2026 là dự án ArtStory Vietnam Culture's Box với các hộp quà, túi quà sử dụng hình ảnh tranh dân gian, họa tiết truyền thống, kết hợp chất liệu thủ công thân thiện với môi trường. Trong khi đó, dự án “Hồn quê giữa phố” xây dựng không gian trải nghiệm nông thôn giữa đô thị, nơi trẻ em và gia đình có thể tiếp cận trò chơi dân gian, nghề thủ công và ký ức làng quê Việt Nam bằng những hình thức mới mẻ.

Những ý tưởng này cho thấy sinh viên không chỉ dừng lại ở việc kể lại câu chuyện văn hóa, mà đã bước đầu tìm cách thương mại hóa các giá trị văn hóa thông qua những mô hình kinh doanh cụ thể.

unnamed.jpg
Ban giám khảo và mentor tại gian trưng bày.

Tuy nhiên, phía sau sự sôi động của các cuộc thi vẫn là một thực tế đáng suy nghĩ: không nhiều dự án có thể đi xa sau khi rời sân khấu. Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, mỗi năm có hàng nghìn ý tưởng tham gia các cuộc thi khởi nghiệp sinh viên, nhưng tỷ lệ dự án tiếp tục phát triển sau cuộc thi chỉ chiếm một phần nhỏ; với nhóm dự án liên quan văn hóa, tỷ lệ này còn thấp hơn.

Bà Lê An Na, Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo Văn hóa, Giáo dục và Khởi nghiệp Việt Nam (VICEE), đồng thời là mentor tại SV STARTUP 2026, nhận định, điểm nghẽn lớn nhất nằm ở giai đoạn chuyển tiếp sau cuộc thi. Theo bà, các trường không thiếu ý tưởng tốt xuất phát từ giảng đường, nhưng khi bắt đầu tiếp cận thị trường, nhiều nhóm lại thiếu người hướng dẫn, thiếu kết nối và thiếu nguồn lực để tiếp tục phát triển.

Bà Lê An Na khẳng định, khởi nghiệp từ văn hóa có những đặc thù riêng, không thể áp dụng máy móc mô hình của các lĩnh vực khác. Sản phẩm văn hóa, ngoài yếu tố sáng tạo, còn phải giải được bài toán thị trường và bảo đảm tính bền vững trong dài hạn.

Cùng tham gia chương trình với vai trò mentor, bà Trần Ánh Phương, Trưởng ban Truyền thông Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp đại học, cao đẳng Việt Nam (VNEI), một thành viên của VICEE, cho rằng nếu các dự án sinh viên được đặt trong một hệ sinh thái hỗ trợ đầy đủ, khả năng hình thành các startup thực chất sẽ cao hơn đáng kể. Hệ sinh thái đó cần có sự tham gia của các trường đại học, viện nghiên cứu, hiệp hội, doanh nghiệp, nhà đầu tư và các đơn vị ươm tạo.

Việt Nam không thiếu ý tưởng khởi nghiệp từ văn hóa. Điều còn thiếu là cơ chế đủ mạnh để biến những ý tưởng từ giảng đường thành doanh nghiệp thật sự. Khi được tiếp sức đúng cách, vốn văn hóa hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực phát triển mới của nền kinh tế sáng tạo trong tương lai.

Có thể bạn quan tâm

Câu lạc bộ Hiến máu nhân đạo.

Nơi thanh xuân được viết bằng những trang rực rỡ

Với nhiều thế hệ sinh viên Trường đại học Luật (Đại học Huế), các câu lạc bộ, đội, nhóm không đơn thuần là nơi tham gia các hoạt động ngoại khóa. Đó là nơi họ viết thanh xuân của mình bằng kỷ niệm và những trải nghiệm đáng nhớ, bằng sự trưởng thành và những ước mơ đang từng ngày được chắp cánh.

Cô và trò Trường tiểu học Suối Hoa, phường Kinh Bắc.

Bắc Ninh giảm tối thiểu 30 đến 50% đầu mối quản lý trường học sau sắp xếp

Ngày 22/7, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh Lê Xuân Lợi đã ký ban hành công văn số 7913/UBND-NC về sắp xếp cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp công lập trên địa bàn tỉnh. Theo đó, Bắc Ninh sẽ giảm từ 30 đến 50% đầu mối quản lý trường học so thời điểm 1/7/2025.

Giảng viên và học viên một trung tâm đào tạo ngoại ngữ tại Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: nhân vật cung cấp)

Dạy, học tiếng Anh cho học sinh tiểu học, trung học phổ thông trong "thời AI"

Sự bùng nổ mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi phương thức học ngoại ngữ của học sinh tiểu học và trung học cơ sở, phần nào gây lúng túng cho cả giáo viên, các bậc phụ huynh. Một số chuyên gia, học sinh thành tích tốt đã chia sẻ kinh nghiệm để tận dụng tốt, không bị phụ thuộc AI trong quá trình học. 

[Video] Quảng Trị: Điều tra mở rộng vụ tiêu cực thi tốt nghiệp THPT

[Video] Quảng Trị: Điều tra mở rộng vụ tiêu cực thi tốt nghiệp THPT

Ngay sau khi phát hiện sai phạm tại điểm thi Trường Trung học phổ thông (THPT) Lê Trực, xã Tuyên Hóa (Quảng Trị), tỉnh Quảng Trị triển khai tổng rà soát công tác tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 trên địa bàn, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, công bằng của kỳ thi.

Thí sinh trong mùa thi năm 2026 (Ảnh: THẾ ĐẠI)

Cần lộ trình xây dựng hệ thống thi nhân văn, công bằng và phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực

Một hệ thống thi nhân văn, công bằng và phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của giáo dục Việt Nam. Muốn thành công, các giải pháp phải được triển khai đồng bộ, hình thành một “hệ sinh thái chuyển đổi thi” với lộ trình rõ ràng, khả thi và dễ thực hiện.

Trẻ em vùng cao. (Ảnh minh họa: ĐĂNG KHOA)

Mở rộng chính sách ưu tiên, hỗ trợ người học dân tộc thiểu số rất ít người

Chính sách ưu tiên tuyển sinh, hỗ trợ học tập đối với người học dân tộc thiểu số rất ít người đang được Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng nhằm hướng đến tạo điều kiện để người học thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người được tiếp cận giáo dục đầy đủ, liên tục và bình đẳng ở tất cả các cấp học, mở rộng tới nhiều đối tượng. 

Học sinh Việt Nam đạt 4 Huy chương Bạc Olympic Sinh học quốc tế năm 2026.

Học sinh Việt Nam đạt 4 Huy chương Bạc Olympic Sinh học quốc tế năm 2026

Tiếp nối những kết quả ấn tượng mà các Đội tuyển học sinh Việt Nam đạt được tại các kỳ thi Olympic quốc tế năm 2026, Đội tuyển quốc gia Việt Nam dự thi Olympic Sinh học quốc tế (IBO) năm 2026 với 4 học sinh đã xuất sắc đạt được 4 Huy chương Bạc. Thành tích này đưa Đoàn Việt Nam vào nhóm 8 đoàn dẫn đầu của kỳ thi. 

Đội tuyển quốc gia Việt Nam đạt 4 Huy chương Vàng Olympic Hóa học quốc tế năm 2026.

Cả 4 học sinh đội tuyển quốc gia Việt Nam đều đạt Huy chương Vàng Olympic Hóa học quốc tế năm 2026

Đội tuyển quốc gia Việt Nam tham dự Olympic Hóa học quốc tế  (IChO) năm 2026 gồm 4 học sinh đã đạt thành tích xuất sắc với 4 Huy chương Vàng. Kết quả này đưa đoàn Việt Nam xếp đồng hạng Nhất, tiếp tục khẳng định vị thế của đội tuyển Việt Nam tại đấu trường Olympic Hóa học quốc tế.