Đặt chân tới Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam (tên quốc tế là Meddom Park), du khách dễ dàng cảm nhận sự yên bình của một không gian non nước hữu tình, vừa mang dáng dấp công viên sinh thái, vừa là một bảo tàng đặc biệt. Công viên chính thức mở cửa đón khách từ năm 2016, với diện tích ban đầu là 2,7 ha, đến nay đã mở rộng lên hơn 34 ha với quần thể kiến trúc đa chức năng và giàu thẩm mỹ.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Trụ - Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam, sự ra đời của công viên là dấu mốc quan trọng trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản vật thể, phi vật thể của các nhà khoa học Việt Nam, đồng thời trở thành địa chỉ du lịch gắn với giáo dục, trải nghiệm.
Tiến sĩ Trần Bích Hạnh, Phó Giám đốc Bảo tàng Di sản các nhà khoa học Việt Nam cho biết, ước tính mỗi năm, nơi đây đón hàng chục nghìn lượt khách trong và ngoài nước, trong đó có đông đảo học sinh, sinh viên, góp phần lan tỏa tình yêu khoa học và truyền cảm hứng học tập, xây dựng quê hương.
Sự ra đời của công viên là dấu mốc quan trọng trong nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản vật thể, phi vật thể của các nhà khoa học Việt Nam, đồng thời trở thành địa chỉ du lịch gắn với giáo dục, trải nghiệm.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Trụ - Chủ tịch Hội Di sản văn hóa Việt Nam
Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam ra đời từ tâm nguyện của Giáo sư, Tiến sĩ, Anh hùng lao động Nguyễn Anh Trí, nguyên Viện trưởng Viện Huyết học-Truyền máu trung ương, người sáng lập Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam.
Từ năm 2008 đến nay, đơn vị đã sưu tầm được gần một triệu tài liệu, hiện vật quý. Cuộc đời và sự nghiệp những tên tuổi lớn của khoa học Việt Nam như các Giáo sư: Tôn Thất Tùng, Hồ Đắc Di, Từ Giấy, Bùi Đại… hay những Giáo sư đặt nền móng cho ngành kỹ thuật quân sự: Trần Đại Nghĩa, Tạ Quang Bửu… cho đến các Giáo sư khoa học nông nghiệp tận tụy: Lương Định Của, Bùi Huy Đáp, Vũ Tuyên Hoàng… được tái hiện sinh động tại đây.
Mỗi hiện vật trưng bày đều có câu chuyện riêng, từ chiếc máy ảnh cũ, cuốn sổ ghi chép, tấm bản đồ, chiếc kính hiển vi… cho đến cây bút giản dị đều gắn liền với chặng đường nghiên cứu, giảng dạy, cống hiến. Những trưng bày chuyên đề như “Khát vọng học hỏi và sáng tạo”, “Thẳm sâu trong từng kỷ vật”, “Chuyện nghề địa chất” hay “Khoa học: Sáng tạo và cống hiến” đã khẳng định giá trị đặc biệt của thiết chế văn hóa này.
Không ít du khách xúc động khi tận mắt xem một trang bản thảo nhuốm màu thời gian, chiếc máy chữ đã hoen gỉ, hay lắng nghe câu chuyện về hành trình nghiên cứu gian khổ đi đến thành công, những tình bạn, tình yêu, tình thầy trò gắn liền với đời sống khoa học.
Với khuôn viên rộng rãi và đa dạng trải nghiệm, công viên không chỉ là kho lưu trữ khổng lồ mà còn mang đến cho du khách một hành trình khám phá thú vị. Kiến trúc tại đây đậm tính sáng tạo và biểu tượng, nổi bật là Tòa nhà Quyển sách - công trình mô phỏng cuốn sách đang mở, tượng trưng cho kho tàng tri thức vô tận.
Năm tầng trưng bày của tòa nhà đưa người xem đi từ lịch sử khoa học Việt Nam, những hiện vật quý hiếm đến không gian tái hiện phòng làm việc của nhiều nhà khoa học danh tiếng. Đáng chú ý, tầng năm là khu trải nghiệm, nơi khách có thể tham gia các hoạt động tương tác khoa học.
Từ năm 2008 đến nay, đơn vị đã sưu tầm được gần một triệu tài liệu, hiện vật quý. Cuộc đời và sự nghiệp những tên tuổi lớn của khoa học Việt Nam như các Giáo sư: Tôn Thất Tùng, Hồ Đắc Di, Từ Giấy, Bùi Đại… hay những Giáo sư đặt nền móng cho ngành kỹ thuật quân sự: Trần Đại Nghĩa, Tạ Quang Bửu… cho đến các Giáo sư khoa học nông nghiệp tận tụy: Lương Định Của, Bùi Huy Đáp, Vũ Tuyên Hoàng… được tái hiện sinh động tại đây.
Không gian thiên nhiên ở công viên cũng rất phong phú và lãng mạn với hồ Tình yêu, suối Quy Thủy, rừng thông, khu vườn hoa có hơn 500 loài thực vật, trong đó có 200 loài gỗ quý. Du khách có thể chèo bè mảng, câu cá, nhảy sạp hay khám phá nhà sàn của người Mường; vào mùa cam (tháng 10 đến tháng 12) còn được tham quan và thưởng thức đặc sản địa phương tại các trang trại cam Cao Phong trĩu quả gần đó.
Chị Tạ Thanh Huyền đến từ Hà Nội chia sẻ: “Khi đặt chân đến ai cũng bất ngờ thốt lên rằng: Một nơi như thế này cần được nhiều người biết đến hơn. Những công trình mang dáng dấp “cánh bướm, cánh cam, con công” tạo cảm giác vừa nghệ thuật, vừa gần gũi”. Không ít du khách quốc tế khi ghé thăm đã đánh giá cao ý tưởng độc đáo của công viên, một tổ hợp văn hóa - khoa học đặt di sản tri thức trong không gian mở, gắn liền với thiên nhiên và đời sống cộng đồng.
Nhân kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9, mới đây công viên vừa khai trương trưng bày “Đóng góp của các nhà khoa học Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”; dự kiến kéo dài 5 năm, nội dung được cập nhật thường xuyên, giúp công chúng hình dung rõ hành trình 80 năm cống hiến của giới trí thức Việt Nam trong suốt thời kỳ kháng chiến cho tới khi đất nước giành được độc lập và công cuộc phát triển kinh tếxã hội hiện nay.
Những giá trị kết hợp giữa thiên nhiên và trí tuệ, khoa học và văn hóa đã tạo nên nét cuốn hút riêng của Công viên Di sản các nhà khoa học Việt Nam. Đây không chỉ là nơi tôn vinh di sản khoa họcvà ký ức của những nhà khoa học tài năng, mà còn là điểm đến giàu tiềm năng, góp phần làm phong phú thêm bản đồ du lịch Phú Thọ và vùng trung du miền núi phía bắc.
