Khi nghệ thuật tuyên truyền về bình đẳng giới

Cuộc thi sáng tác thơ, ca khúc đầu tiên tại Việt Nam về bình đẳng giới vừa trao giải tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam. Trong sự kiện này, triển lãm thơ “Áng thơ trên những cánh diều” cũng trưng bày hơn 40 bài thơ chọn lọc từ cuộc thi.
Trao giải cuộc thi “Áng thơ trên những cánh diều”.
Trao giải cuộc thi “Áng thơ trên những cánh diều”.

1/Hoạt động này do Cơ quan LHQ về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tại Việt Nam và Trung tâm Truyền thông tài nguyên và môi trường tổ chức, với sự hỗ trợ tài chính từ Chính phủ Australia.

Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó bạo lực trên cơ sở giới (15/11-15/12) và chiến dịch toàn cầu 16 Ngày hành động chấm dứt bạo lực giới (25/11-10/12), cuộc thi được đánh giá là thành công. Cùng với đó, là gợi mở cho việc đa dạng hóa các hình thức truyền thông tăng cường sự tham gia hưởng ứng của cộng đồng trong việc truyền tải thông điệp về bình đẳng giới nhằm xóa bỏ mọi hình thức phân biệt và bạo lực trên cơ sở giới. Bà Caroline Nyamayemombe, Quyền Trưởng văn phòng UN Women Việt Nam cho rằng: “Âm nhạc và thơ ca có một khả năng đặc biệt có thể đi sâu vào tâm hồn con người, vượt qua mọi ranh giới và truyền cảm hứng, thôi thúc tinh thần đoàn kết trong việc cùng tạo ra một thế giới công bằng và bình đẳng hơn cho mọi cá nhân trong xã hội”.

Sáu tháng phát động, cuộc thi nhận được hơn 310 bài thơ và 42 bài hát từ mọi miền Tổ quốc với các lứa tuổi khác nhau. Điểm nhấn được nhiều người ghi nhận, là khá đông các em học sinh, các bạn trẻ đã tích cực hưởng ứng cuộc thi, với cách thể hiện theo đánh giá của Ban tổ chức là: Thể hiện góc nhìn về một thế giới bình đẳng, nơi mọi cá nhân có thể phát huy hết các tiềm năng. Ở đó bình đẳng giới có thể là giấc mơ của các bé gái được làm tổng thống hoặc được chơi đá bóng giỏi như nữ cầu thủ Huỳnh Như, hay việc được để tóc dài của các bé trai và làm việc nhà hằng ngày của bố hay ông nội. Tất cả được thể hiện rất bình dị, nhẹ nhàng diễn ra trong cuộc sống quanh ta mà không phải một giấc mơ xa vời.

Trình diễn ca khúc đoạt giải.

Trình diễn ca khúc đoạt giải.

2/Nhiều giải thưởng cũng đã thuộc về các tác giả tuổi “teen” và lứa tuổi thanh niên. Cuộc trao giải thân tình, nhỏ gọn đã gợi một số suy nghĩ với việc trình diễn một số ca khúc giành giải, với những bài thơ được họa sĩ Kim Duẩn trình bày đẹp, trẻ trung và những gương mặt trẻ lên nhận giải. Về mặt truyền thông, cách truyền tải qua báo chí, mạng xã hội của cuộc thi tỏ ra phù hợp với đối tượng trẻ - thế hệ của công nghệ, thông tin và những vấn đề xã hội nổi cộm. Về mặt chủ đề, đề tài, thế hệ trẻ cho thấy mối quan tâm nghiêm túc và trách nhiệm đối với thực trạng mà lâu nay vẫn luôn là “điểm nóng”; vẫn có nhiều thách thức trong việc tìm các “phương thuốc” điều trị hữu hiệu. Khi các em lên biểu diễn, đọc rap về sự bình đẳng bạn nam - bạn nữ, khích lệ sự tự tin cần có trong mỗi giới; khi những bài thơ được trưng bày, truyền tải những suy nghĩ hồn nhiên và mạch lạc của các em nhỏ chỉ trên dưới 10 tuổi, về hình tượng cá ngựa bố ấp ủ đàn cá con, về câu chuyện Bà Trưng, Bà Triệu mà bà kể cháu nghe, hay đưa ra lời khuyên về sự tôn trọng của các bạn trai với bạn gái ở lớp…, thì từ đó cũng gợi lên những kỳ vọng. Đó là niềm tin về một thế hệ mới sẽ lên tiếng mạnh mẽ hơn và hành động tích cực, sáng tạo hơn cho bình đẳng giới. Cũng như những con người của thế hệ đó, không đợi đến khi trưởng thành, lập gia đình, mà ngay từ khi còn nhỏ, còn ngồi trên ghế nhà trường, các em đã là những người thực hành, củng cố sự cân bằng, bình đẳng giới một cách tích cực và tự nhiên. Bà Khúc Thị Hoa Phượng, Giám đốc NXB Phụ nữ, thành viên Ban giám khảo chia sẻ niềm hạnh phúc, xúc động khi đọc hàng trăm bài thơ của các em gửi đến cuộc thi. Theo bà Phượng, việc dùng các tác phẩm văn học nghệ thuật để truyền thông về những vấn đề xã hội phức tạp như bình đẳng giới cho thấy hiệu quả trong việc tạo ra sức cuốn hút công chúng. Các tác phẩm hay, chất lượng sẽ gây ấn tượng, được chú ý còn hơn những khóa tập huấn, các bộ tài liệu với những cách truyền tải quen thuộc.

Bài thơ “Chuyện chàng cá ngựa” của bé Trần Trúc Linh, giải nhất khung giải cho học sinh tiểu học có những hình ảnh độc đáo và thuyết phục như: “Tròn bụng yêu thương/Ngàn bé cá con/Đang ngủ cuộn tròn/Trong lòng cá bố//Bố thương cá mẹ/Mình mỏng trứng dày/Tháng tháng ngày ngày/Việc này bố liệu”, “Cá bố gập mình/Nhìn lũ cá con/Rón rén, vụng về/Bơi sau đuôi bố”, “Cá mẹ dịu dàng/Cá bố oai phong/Con cái thuận hòa/Cả nhà vui quá”.

Khi văn học nghệ thuật nói về bình đẳng giới, một điều ý nghĩa nữa cũng được nhận rõ thêm. Đó là đến với văn học nghệ thuật, tinh thần bình đẳng luôn được lan tỏa, không khí bình đẳng luôn được khẳng định. Bởi dù nam, nữ hay các giới khác, đối diện văn học nghệ thuật và đắm mình trong đó, sẽ luôn có chung đối tượng để hướng tới. Đó chính là cái đẹp, cái thiện, sự tôn trọng và hợp tác, lắng nghe và sẻ chia. Đây cũng là một định hướng giá trị, nhằm xây dựng một đời sống đậm chất văn hóa, một xã hội có nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật tốt phục vụ cộng đồng. Khi sáng tạo, thưởng thức, lan tỏa những vẻ đẹp văn học nghệ thuật thì đối với nhau, mọi người càng thêm bình đẳng.

Có thể bạn quan tâm

Gìn giữ di sản qua nghệ thuật đương đại

Gìn giữ di sản qua nghệ thuật đương đại

Những album của Hoàng Thùy Linh, hiệu ứng bùng nổ của “Bắc Bling” cùng nhiều sản phẩm lấy cảm hứng từ di sản truyền thống đang cho thấy nghệ thuật dân tộc chưa bao giờ lạc hậu trong đời sống đương đại. Nhiều nghệ sĩ trẻ đang nỗ lực miệt mài nhằm đưa các chất liệu truyền thống bước vào nhịp sống hiện đại. Đó không phải là sự “bắt trend”. Di sản dân tộc chưa bao giờ cần sự “giải cứu” bằng lòng thương cảm hay tiếc nuối. Thay vào đó, những giá trị này cần được thế hệ sau tiếp nhận bằng tinh thần cầu thị, học hỏi và khiêm nhường trước tiền nhân. Thời Nay xin giới thiệu chuyên đề do tác giả Lan Anh thực hiện.

Ca nương Kiều Anh.

Ca nương Kiều Anh: “Điều quan trọng không phải đưa được bao nhiêu biểu tượng”

12 tuổi, Kiều Anh đã là một ca nương triển vọng, với xuất thân trong gia đình 7 đời truyền thống ca trù. Những dự án âm nhạc của cô sau này, đều ít nhiều mang hơi thở của thứ âm nhạc đã ngấm vào máu. Cô không đo thành công bằng doanh thu hay lượt xem, mà kỳ vọng tạo ra những giá trị từ sự kế thừa văn hóa truyền thống.

Bà Quỳnh Phạm - Giám đốc Phát triển đối tác, nghệ thuật trình diễn, Trung tâm đổi mới và Bảo tồn giá trị di sản.

Không thể tiếp cận di sản bằng tâm thế vay mượn hay chiếm dụng bề mặt

“Nhìn vào bức tranh nghệ thuật hiện nay, chúng ta thấy một tín hiệu đáng mừng khi văn hóa truyền thống đang trở thành mối quan tâm của thế hệ trẻ. Rất nhiều chất liệu dân gian đã được đưa vào các sản phẩm giải trí. Tuy nhiên, nếu chúng ta chỉ coi văn hóa truyền thống như một công cụ để tạo ra các xu hướng ngắn hạn nhằm thu hút triệu view, triệu like trên mạng xã hội, thì những hiệu ứng đó sẽ trôi qua rất nhanh.

Bản thảo của nhà văn Nguyễn Thi tại Bảo tàng Văn học Việt Nam. Ảnh: HOÀNG HOA

Phía sau trang văn

Không ít độc giả hình dung nghề văn là một công việc nhẹ nhàng: Người viết ngồi trong phòng điều hòa, đợi cảm hứng tìm đến rồi đặt bút mà thành tác phẩm. Thực ra, phía sau trang văn là những đêm dài mất ngủ, là những tháng năm tích lũy kinh nghiệm sống, không ngừng học hỏi, lao động miệt mài, thể hiện ý thức trách nhiệm và bản lĩnh của mỗi người cầm bút.

Nhà văn Lê Phương Liên (giữa) cùng nhà văn Nguyễn Nhật Ánh, TS giáo dục Thụy Anh trong một cuộc giao lưu của Câu lạc bộ Đọc sách cùng con. Ảnh: QUANG HƯNG

Người đi đường dài cùng trẻ thơ

Hơn nửa thế kỷ cầm bút, nhà văn Lê Phương Liên đã đi trên con đường vun đắp cho văn học thiếu nhi Việt Nam bằng sự bền bỉ hiếm có. Từ những truyện ngắn đầu tay viết cho thiếu nhi, những năm tháng làm biên tập ở NXB Kim Đồng đến cuốn "Bạn văn của tuổi thơ" vừa ra mắt, hành trình ấy không chỉ là hành trình của một người sáng tác, mà còn là hành trình lưu giữ ký ức của văn học thiếu nhi Việt Nam.

Đến thư viện, các em được các cô tận tình chỉ dạy từng nét vẽ.

Hè trong trang sách

Đó là chủ đề được Thư viện tỉnh Lai Châu triển khai hiệu quả trong hè 2026, giúp các bạn nhỏ thoát khỏi sự lệ thuộc vào các thiết bị điện tử như: Ipas, ti vi, điện thoại…

Nhà thơ, nhạc sĩ, họa sĩ Bàng Ái Thơ đón nhận 3 cuốn sách của nữ sĩ Canada Linda Mazur.

Đặc sắc thư viện Đồi Nghệ sĩ

Ẩn mình giữa không gian thanh bình của núi rừng Yên Bài (Hà Nội), Đồi Nghệ sĩ hơn 5 năm qua đã trở thành điểm hẹn văn hóa của nhiều văn nghệ sĩ trong và ngoài nước. Chỉ mới xây dựng từ mùa xuân 2026, Thư viện Đồi Nghệ sĩ ra đời như một bước đi kết nối di sản chữ nghĩa.

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Neo lại tình yêu, sự hy sinh

Viết truyện cho thiếu nhi đã khó, dựng một huyền thoại vừa chân thực vừa sống động trong thế giới của những đứa trẻ càng khó hơn. Nhưng lật từng phần trong tập truyện thiếu nhi “Huyền thoại trên đồi cao” của Lệ Hằng, tôi đã thấy nhà văn thật thành công trong việc không dễ này.

Nhiều biên đạo trẻ dùng chất liệu dân gian để sáng tạo nên những hình thức biểu đạt mới. Ảnh: K.MINH

Nghệ thuật múa tăng sức mạnh mềm hội nhập

Trong nhiều cuộc thảo luận về sức mạnh văn hóa của các quốc gia, các lĩnh vực điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật hay thời trang thường được xem là những lĩnh vực có khả năng lan tỏa mạnh mẽ. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khác, nghệ thuật múa - đặc biệt là múa dân tộc đang âm thầm trở thành một trong những phương tiện biểu đạt hiệu quả của sức mạnh mềm văn hóa.

Nồng nhiệt cuối hè

Nồng nhiệt cuối hè

Bước vào những ngày nghỉ cuối hè của giới học sinh, sinh viên, tuy cơn nắng nóng bất thường vừa trở lại, nhưng cùng với đó, là hàng loạt sự kiện văn hóa biểu hiện qua võ… và vẽ thật tưng bừng.

Tái hiện lễ cưới Nam Bộ truyền thống tại chương trình "Kết duyên tơ hồng".

Tái hiện lễ cưới Nam Bộ xưa

Thân nghinh - một nghi lễ quan trọng trong đám cưới Nam Bộ truyền thống - vừa được tái hiện trọn vẹn tại sự kiện văn hóa “Kết duyên tơ hồng”. Điều đặc biệt là cả ban tổ chức lẫn khách tham dự đa phần là người trẻ. Họ cùng nhau trải nghiệm nét độc đáo của lễ cưới xưa thông qua chuỗi hoạt động giàu ý nghĩa.

Màn trình diễn tại Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Dọn đường đưa văn hóa vào kinh tế sáng tạo

Hiện nay, sức hấp dẫn của các sản phẩm văn hóa phần lớn được quyết định bởi năng lực sáng tạo, sản xuất và phân phối sản phẩm. Để văn hóa có sức sống bền vững và lan tỏa, Việt Nam cần phát triển hệ sinh thái sáng tạo một cách tương xứng.

Tình thương trên mạng

Gần đây, tôi theo dõi một nhóm Facebook chuyên cho tặng đồ miễn phí ở Hà Nội, thành viên đâu đó hơn 200 nghìn người. Nhóm có nguyên tắc khá đơn giản rằng cho đồ, xin đồ, có thể xin việc, nhưng không xin tiền, cho tiền. Nhờ thế, câu chuyện vẫn còn giữ được chút trong trẻo của việc một người thừa cái gì đó và một người khác vừa hay đang thiếu.

Triển lãm “Địa tầng ký ức" vào ngày khai mạc.

Cuộc đối thoại giữa đất và ánh sáng

Các tác phẩm trong triển lãm “Địa tầng ký ức”, diễn ra tại Bảo tàng nghệ thuật Quang San, TP Hồ Chí Minh từ ngày 24/7 đến 23/8 được họa sĩ Vũ Đức Hiếu (Hiếu Mường) bày chung với đồng nghiệp, được chắt lọc từ quá trình nghiên cứu và thực hành nghệ thuật của anh hơn hai mươi năm.

Ban Chấp hành khóa X ra mắt đại hội.

Chờ gỡ mối buộc cho sân khấu vươn mình

Mở đầu cho chuỗi đại hội các hội văn học, nghệ thuật nhiệm kỳ mới sắp lần lượt diễn ra, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam lần thứ X, nhiệm kỳ 2026-2031 vừa gióng lên những khó khăn, bất cập với đời sống sân khấu và một phần cũng là của đời sống văn học, nghệ thuật. Thời Nay chia sẻ một số nhìn nhận thẳng thắn và kỳ vọng phát đi từ đại hội.

Vợ chồng nhà thơ Vũ Cao.

Nhà thơ Vũ Cao thực hành văn nghệ

LTS: Gần đây, dư luận xã hội quan tâm bàn luận nhiều về nhà văn, nghề văn, công việc cầm bút, cả những vấn đề nhân cách, đạo đức, quan hệ xã hội, tinh thần lao động nghề nghiệp, ý thức dấn thân, cống hiến… Với nhiều góc nhìn khác nhau và những ý kiến đa chiều, có sự ghi nhận, tôn vinh, nhưng cũng có cả những băn khoăn, những đánh giá chưa đầy đủ hoặc thái độ coi thường…

Bày tranh kể niềm hạnh phúc với Việt Nam

Bày tranh kể niềm hạnh phúc với Việt Nam

Họa sĩ Lester, hội viên Hội Nhà văn Anh Quốc, từng có nhiều triển lãm tại Vương quốc Anh. Chiều qua 2/8 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (Hà Nội), đã diễn ra lễ khai mạc triển lãm “Việt Nam - Niềm đam mê khám phá” của anh.