Khi nghệ thuật tuyên truyền về bình đẳng giới

Cuộc thi sáng tác thơ, ca khúc đầu tiên tại Việt Nam về bình đẳng giới vừa trao giải tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam. Trong sự kiện này, triển lãm thơ “Áng thơ trên những cánh diều” cũng trưng bày hơn 40 bài thơ chọn lọc từ cuộc thi.
Trao giải cuộc thi “Áng thơ trên những cánh diều”.
Trao giải cuộc thi “Áng thơ trên những cánh diều”.

1/Hoạt động này do Cơ quan LHQ về Bình đẳng giới và Trao quyền cho phụ nữ (UN Women) tại Việt Nam và Trung tâm Truyền thông tài nguyên và môi trường tổ chức, với sự hỗ trợ tài chính từ Chính phủ Australia.

Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó bạo lực trên cơ sở giới (15/11-15/12) và chiến dịch toàn cầu 16 Ngày hành động chấm dứt bạo lực giới (25/11-10/12), cuộc thi được đánh giá là thành công. Cùng với đó, là gợi mở cho việc đa dạng hóa các hình thức truyền thông tăng cường sự tham gia hưởng ứng của cộng đồng trong việc truyền tải thông điệp về bình đẳng giới nhằm xóa bỏ mọi hình thức phân biệt và bạo lực trên cơ sở giới. Bà Caroline Nyamayemombe, Quyền Trưởng văn phòng UN Women Việt Nam cho rằng: “Âm nhạc và thơ ca có một khả năng đặc biệt có thể đi sâu vào tâm hồn con người, vượt qua mọi ranh giới và truyền cảm hứng, thôi thúc tinh thần đoàn kết trong việc cùng tạo ra một thế giới công bằng và bình đẳng hơn cho mọi cá nhân trong xã hội”.

Sáu tháng phát động, cuộc thi nhận được hơn 310 bài thơ và 42 bài hát từ mọi miền Tổ quốc với các lứa tuổi khác nhau. Điểm nhấn được nhiều người ghi nhận, là khá đông các em học sinh, các bạn trẻ đã tích cực hưởng ứng cuộc thi, với cách thể hiện theo đánh giá của Ban tổ chức là: Thể hiện góc nhìn về một thế giới bình đẳng, nơi mọi cá nhân có thể phát huy hết các tiềm năng. Ở đó bình đẳng giới có thể là giấc mơ của các bé gái được làm tổng thống hoặc được chơi đá bóng giỏi như nữ cầu thủ Huỳnh Như, hay việc được để tóc dài của các bé trai và làm việc nhà hằng ngày của bố hay ông nội. Tất cả được thể hiện rất bình dị, nhẹ nhàng diễn ra trong cuộc sống quanh ta mà không phải một giấc mơ xa vời.

Trình diễn ca khúc đoạt giải.

Trình diễn ca khúc đoạt giải.

2/Nhiều giải thưởng cũng đã thuộc về các tác giả tuổi “teen” và lứa tuổi thanh niên. Cuộc trao giải thân tình, nhỏ gọn đã gợi một số suy nghĩ với việc trình diễn một số ca khúc giành giải, với những bài thơ được họa sĩ Kim Duẩn trình bày đẹp, trẻ trung và những gương mặt trẻ lên nhận giải. Về mặt truyền thông, cách truyền tải qua báo chí, mạng xã hội của cuộc thi tỏ ra phù hợp với đối tượng trẻ - thế hệ của công nghệ, thông tin và những vấn đề xã hội nổi cộm. Về mặt chủ đề, đề tài, thế hệ trẻ cho thấy mối quan tâm nghiêm túc và trách nhiệm đối với thực trạng mà lâu nay vẫn luôn là “điểm nóng”; vẫn có nhiều thách thức trong việc tìm các “phương thuốc” điều trị hữu hiệu. Khi các em lên biểu diễn, đọc rap về sự bình đẳng bạn nam - bạn nữ, khích lệ sự tự tin cần có trong mỗi giới; khi những bài thơ được trưng bày, truyền tải những suy nghĩ hồn nhiên và mạch lạc của các em nhỏ chỉ trên dưới 10 tuổi, về hình tượng cá ngựa bố ấp ủ đàn cá con, về câu chuyện Bà Trưng, Bà Triệu mà bà kể cháu nghe, hay đưa ra lời khuyên về sự tôn trọng của các bạn trai với bạn gái ở lớp…, thì từ đó cũng gợi lên những kỳ vọng. Đó là niềm tin về một thế hệ mới sẽ lên tiếng mạnh mẽ hơn và hành động tích cực, sáng tạo hơn cho bình đẳng giới. Cũng như những con người của thế hệ đó, không đợi đến khi trưởng thành, lập gia đình, mà ngay từ khi còn nhỏ, còn ngồi trên ghế nhà trường, các em đã là những người thực hành, củng cố sự cân bằng, bình đẳng giới một cách tích cực và tự nhiên. Bà Khúc Thị Hoa Phượng, Giám đốc NXB Phụ nữ, thành viên Ban giám khảo chia sẻ niềm hạnh phúc, xúc động khi đọc hàng trăm bài thơ của các em gửi đến cuộc thi. Theo bà Phượng, việc dùng các tác phẩm văn học nghệ thuật để truyền thông về những vấn đề xã hội phức tạp như bình đẳng giới cho thấy hiệu quả trong việc tạo ra sức cuốn hút công chúng. Các tác phẩm hay, chất lượng sẽ gây ấn tượng, được chú ý còn hơn những khóa tập huấn, các bộ tài liệu với những cách truyền tải quen thuộc.

Bài thơ “Chuyện chàng cá ngựa” của bé Trần Trúc Linh, giải nhất khung giải cho học sinh tiểu học có những hình ảnh độc đáo và thuyết phục như: “Tròn bụng yêu thương/Ngàn bé cá con/Đang ngủ cuộn tròn/Trong lòng cá bố//Bố thương cá mẹ/Mình mỏng trứng dày/Tháng tháng ngày ngày/Việc này bố liệu”, “Cá bố gập mình/Nhìn lũ cá con/Rón rén, vụng về/Bơi sau đuôi bố”, “Cá mẹ dịu dàng/Cá bố oai phong/Con cái thuận hòa/Cả nhà vui quá”.

Khi văn học nghệ thuật nói về bình đẳng giới, một điều ý nghĩa nữa cũng được nhận rõ thêm. Đó là đến với văn học nghệ thuật, tinh thần bình đẳng luôn được lan tỏa, không khí bình đẳng luôn được khẳng định. Bởi dù nam, nữ hay các giới khác, đối diện văn học nghệ thuật và đắm mình trong đó, sẽ luôn có chung đối tượng để hướng tới. Đó chính là cái đẹp, cái thiện, sự tôn trọng và hợp tác, lắng nghe và sẻ chia. Đây cũng là một định hướng giá trị, nhằm xây dựng một đời sống đậm chất văn hóa, một xã hội có nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật tốt phục vụ cộng đồng. Khi sáng tạo, thưởng thức, lan tỏa những vẻ đẹp văn học nghệ thuật thì đối với nhau, mọi người càng thêm bình đẳng.

Có thể bạn quan tâm

Đọc và “chơi” với sách

Đọc và “chơi” với sách

Với chủ đề “Thành thị và nông thôn”, Đêm đọc sách 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút nhiều người yêu văn hóa đọc và văn hóa Pháp đến tham gia.

“Khổng tước” đến Hà Nội

“Khổng tước” đến Hà Nội

Vở vũ kịch “Khổng tước” của Dương Lệ Bình, nghệ sĩ múa Trung Quốc huyền thoại được mệnh danh là “Chim công làng múa” sẽ công diễn tại Hà Nội vào tháng 3.

Vui xuân Tổ quốc tại làng văn hóa

Vui xuân Tổ quốc tại làng văn hóa

Sự kiện “Sắc xuân trên mọi miền Tổ quốc” năm 2026 sẽ do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp một số ban, bộ, ngành trung ương và các địa phương.

Một buổi tập đàn tại nhà Chủ nhiệm CLB.

Sắp 70 năm tiếng vĩ cầm làng Then

Năm 2027, làng Then sẽ tròn 70 năm từ ngày tiếng vĩ cầm vang lên và tiếp nối đến bây giờ. Làng thuộc xã Tân Dĩnh, tỉnh Bắc Ninh (trước đây là xã Thái Đào, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang), vốn nổi tiếng là ngôi làng của những người nông dân chơi nhạc… hoàng gia.

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Trong tác phẩm văn xuôi thứ năm của mình - “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học và Công ty Văn hóa Đông Tây, 2025), nhà văn Trần Thùy Linh vẫn chính bút nghề nghiệp chính chị là một họa sĩ.

Lê Trọng Nghĩa trong một chương trình giao lưu về Tiếng Việt.

Tìm sự giàu đẹp trong từng câu chữ

Ra đời từ năm 2019, trang Tiếng Việt giàu đẹp không chỉ dừng lại ở việc giải thích từ ngữ đơn thuần. Qua từng bài viết, dự án gợi mở một thái độ nghiêm cẩn với Tiếng Việt, coi ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là một phần bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố lòng tự hào dân tộc.

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị). Ảnh: ANH QUÂN

Vì sự thanh bình và xanh tươi bền vững

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị) đang hoàn thiện tôn tạo tổng thể. Mục quan trọng nhất trong dự án là việc tu bổ cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải - một “địa chỉ đỏ” là giới tuyến chia cắt đất nước suốt 21 năm (1954-1975).

Bàn viết với những kỷ vật của nhà văn Tô Hoài.

Kỷ vật của “ông Dế mèn” lên tiếng

Tại ngôi nhà 21B phố Đoàn Nhữ Hài (Hà Nội), nơi nhà văn Tô Hoài từng sống, viết và tiếp bạn văn, không gian văn hóa “Tô Hoài House” vừa được hình thành. Hàng nghìn kỷ vật kể lại câu chuyện đời sống và lao động chữ nghĩa của tác giả “Dế Mèn phiêu lưu ký”.

Lấy văn hóa soi đường cho thắng lợi

Lấy văn hóa soi đường cho thắng lợi

Xây dựng và phát triển văn hóa thật sự trở thành nền tảng, nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, động lực phát triển đất nước nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.

Kẻ cắp ở cuối làng

Ở quê tôi ngày ấy, cái nghèo không chỉ là sự thiếu thốn vật chất, mà nó còn tồn tại một thứ định kiến vô hình, tàn nhẫn. Những gia đình sống ở cuối làng, nơi con đường đất cụt ngủn và cỏ dại mọc lút đầu gối, thường mặc nhiên bị coi là "vùng tối" của cả cộng đồng.

Các món chè. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nhớ sao vị ngọt ngào thơ ấu

Một sáng cuối tuần, tôi ghé khu chợ nhỏ quen thuộc gần nhà. Đang mải miết suy nghĩ mua nguyên vật liệu gì thì tiếng rao lảnh lót “Ai chè đậu đỏ, đậu đen, đậu xanh, thập cẩm không?” của một người phụ nữ quẩy quang gánh trên vai đã làm tôi khựng lại.

Cảnh đón nhận gươm thiêng.

Kể chuyện Vua Lê bên Hồ Gươm

Tọa lạc gần Hồ Gươm huyền sử, nhìn qua mặt hồ sang bên kia là di tích tưởng niệm Vua Lê Thái Tổ với bức tượng vua trên cột cao, nhỏ mà uy nghi, tinh tế, có lẽ vở kịch “Huyền tích Hồ Gươm” trong chùm tác phẩm mới của Nhà hát Kịch Hà Nội thể hiện trách nhiệm các nghệ sĩ được đứng chân trên mảnh đất trung tâm Thủ đô linh thiêng.

Đạo diễn Trần Việt Văn và mẹ - PGS, TS Lê Thị Đức Hạnh.

“Trân trọng khoảnh khắc đời thường với mẹ”

Thử sức lần đầu với vai trò đạo diễn, nhà báo, nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn đã ghi dấu ấn bằng hàng loạt giải thưởng uy tín dành cho bộ phim “Mẹ tôi” (My Mother). Bộ phim là lời nhắc nhở nhẹ nhàng về sự trân trọng những khoảnh khắc rất nhỏ, rất đời thường với mẹ, khi mẹ vẫn còn hiện diện trong cuộc đời.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Người khách đến nhà

Nắng tháng 5 dát vàng mái phố. Ngôi biệt thự số 7 Rue Jean Soler nằm ngay góc giao với Rue Jauréguiberry dường như nổi bật thêm lên bởi mầu sơn vàng. Ông Duot Bertheur (Đuy ô), người chủ của ngôi biệt thự, dậy sớm, đứng trên ban-công tầng 2, để ngắm nắng sớm mai.

“Nhân duyên” của minh triết

“Nhân duyên” của minh triết

Tập thơ “Nhân duyên” của Đại tá, nhà báo Nguyễn Kiên Thái (NXB Hội Nhà văn, năm 2025) với 160 trang, hơn trăm bài thơ hấp dẫn bạn đọc bởi tính minh triết.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh.

Kể chuyện Tây Nguyên bằng âm nhạc

Gần nửa thế kỷ âm thầm và bền bỉ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã “kể” hàng trăm câu chuyện bằng âm nhạc. Những bản tình ca về con người, văn hóa và bản sắc Tây Nguyên của ông như những dòng suối mát thấm đẫm tâm hồn.

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

XB Hội Nhà văn vừa xuất bản tập thơ "Ánh dương còn mãi" của tác giả Văn Diên. Đây là sự tri ân, góp phần lan tỏa cuộc vận động "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh".

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Một sự kiện cần điểm lại, bởi liên quan đến những kỷ niệm đi vào trái tim tuổi thơ nhiều thế hệ. Đó là cuối tuần qua, Liên đoàn Xiếc Việt Nam vừa kỷ niệm 70 năm một nghiệp - nghề vất vả (16/1/1956 - 16/1/2026).

"Ai về Bình Định mà coi...". Ảnh: NGUYỄN LINH VINH QUỐC

Để Võ cổ truyền Bình Định thăng hoa

Đề nghị UNESCO ghi danh trong danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là cách hiệu quả để khẳng định, tôn vinh các giá trị của Võ cổ truyền Bình Định cùng với việc vươn ra giao lưu văn hóa võ học với khu vực và thế giới.

Sấu đá - thành bậc thời Lý ở Hoa Lâm Viên đang được lưu giữ tại chùa Phúc Lâm - Đông Anh, Hà Nội. Ảnh: PGS ĐẶNG HỒNG SƠN

Hồi quang của một Hành cung rực rỡ

Hoa Lâm Viên đang dần được đặt vào vị trí của một nguồn lực văn hóa mạnh mẽ, có khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Nhà khoa học chân chính

Đó là biệt danh lũ chúng tôi đặt cho anh khi mon men lên Thư viện Quốc gia mượn sách. Giữa môi trường tri thức trăm phần trăm, giáo sư, tiến sĩ "đông như quân Nguyên", anh vẫn nổi bật bởi vẻ đắm đuối suy tư những điều cao siêu đến thoát tục.

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

Ngày 17 và 18/1 tại Đà Nẵng, Trường HOPE School và Ban tổ chức chương trình “Chấm • Chạm” sẽ tổ chức cho học sinh chấm màu lên bức tranh chung và thực hiện thao tác chạm đầu ngón tay khi hai người ghép lại, tạo thành hình trái tim.

Ảnh: SONG ANH

Mảnh vườn xưa

Tôi có thói quen khắc số năm sau ngày bà mất lên thanh xà ngang trong nhà vào mùa cây thay lá.

Các bạn trẻ trải nghiệm sáng tạo với lá bồ đề.

Mạnh dạn gây dựng hệ sinh thái di sản giữa phố cổ

Giữa phố cổ Hà Nội, một hoạt động quảng bá sản phẩm văn hóa, tác phẩm nghệ thuật mới xuất hiện tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm. Tại đây, tranh thêu lá bồ đề, gốm, trà và thảo dược truyền thống được trưng bày, kể chuyện và khuyến khích du khách trải nghiệm.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Xóm cầu thang

Cục diện bê-tông hóa đã thiết lập từ cao xuống thấp khi tòa nhà đi vào sử dụng. Cư dân ở đây tuyền ở quê lên, trong ký ức bùn theo chân lên tận giường, “hai xoa, ba đập” khuất mắt trông coi. Họ chỉ mong đoạn tuyệt được với bùn đất để làm người phố ra sáng vào bóng.