1. Thời gian qua, loạt các phim ngắn Trạng Quỳnh nhí nhố vui vui với từng tình huống hài, hóm dường như không đủ thỏa cuộc chơi sáng tạo hoạt hình. Ê-kíp đông đảo của đạo diễn NSƯT Trịnh Lâm Tùng và cộng sự, trong đó có Giám đốc sản xuất Nông Mạnh Cừ phải nghiên cứu một cốt truyện đủ dài để “dụng võ”. Và bộ phim “Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu” sẽ ra rạp ngày 20/6 tại Trung tâm chiếu phim quốc gia, Láng Hạ, Hà Nội có thể coi là đủ thỏa mãn cho người sáng tạo phô bày ý tưởng, kỹ thuật, kỹ xảo với sức tưởng tượng phóng khoáng và khá kỳ thú. Cùng với đó, đạt đến độ khá mãn nhãn cho khán giả với mong đợi được xem phim hoạt hình Việt mang sắc vóc Việt sau nhiều năm đã “no nê” các phim hoạt hình đặc sắc của nước ngoài.
Từ cái lõi là câu chuyện chú bé Quỳnh và các bạn mang theo viên ngọc mắt trâu tìm đến xứ sương mù mong tẩy nỗi oan cho người cha là mệnh quan triều đình nhưng lại đang bị truy đuổi do nghi chiếm đoạt bảo vật của triều đình, ê-kíp sáng tạo mở ra những mục tiêu hàm ẩn mong truyện phim đạt tới nhiều thông điệp. Đó là sự gắn bó gia đình, sự hy sinh vì những người thân, sự đoàn kết và sẻ chia hoạn nạn giữa các bạn bè, huynh đệ. Đó cũng là ý chí không khuất phục trước cường quyền, vũ lực và những âm mưu nham hiểm. Cũng là niềm tin kiên định vào sức mạnh của cái thiện, sự bền vững của nguồn cội mà ở đây đồng nghĩa với truyền thống cộng đồng, văn hóa làng xã Việt Nam.
2. Nhưng nếu triển khai nhiều ý đồ quá thì dễ sa vào ôm đồm và khô khan trong phạm vi thời lượng hơn tiếng rưỡi phim. Các nghệ sĩ bằng công phu của mình đã giải bài toán bằng sự phong phú của hình ảnh, sắc màu với nhiều bối cảnh làng quê long lanh, sông núi kỳ vĩ; sự kỹ càng, chi tiết và trau chuốt của hoa văn, họa tiết mỹ thuật trên đồ vật, trang phục, phương tiện được kể, tả trong phim. Và với đó nữa, không thể thiếu các cảnh phim linh hoạt, chân thực thông qua nhiều cử chỉ, hành động của các nhân vật. Đặc biệt đáng chú ý là các màn chiến đấu được thể hiện qua các bối cảnh khác nhau nơi bến nước, sân đền, chân núi ven rừng, trên thuyền lênh đênh sóng gió, lưng chừng núi cao hiểm trở và hoang vu. Tiết tấu nhanh, động tác “thật”, sự đa dạng của các pha võ đánh đôi, đánh tốp cùng một số loại vũ khí khác nhau; cùng với kỳ công tạo hình các nhân vật từ bọn cướp cho đến thủy quái, phù thủy, cáo chín đuôi… giúp cho việc xem phim trở thành thưởng thức.
Thành công hành động được cộng hưởng thêm không khí vui tươi, thoải mái tạo nên từ những tình huống, lời nói hài hước, gây cười, cũng giúp cho việc thưởng thức phim được nhẹ nhõm, sôi nổi. Nhóm tác giả, tạo hình, thiết kế, dàn dựng đã đan cài tiếng cười vào rất nhiều diễn biến, tình huống của phim, ngay cả những thời khắc gay cấn. Như cách xây dựng nhân vật kim ngưu, tưởng sẽ phải uy nghi nhưng lại thành ra “nhí nhố”; màn bắn pháo hiệu hiện thành hình những biểu tượng ngộ nghĩnh hay kỳ quái khi đang diễn ra cuộc truy đuổi; cảnh “ông trâu” giả làm trâu đá lừa hai tên cướp khi các màn đấu võ diễn ra cấp tập; cảnh quan huyện vừa giải tù nhân lại vừa nghe tù nhân giảng bài và nghe theo lệnh tù nhân khi quan quân lâm vào nguy khốn; cảnh người đàn ông “thò lò mũi” gặp cậu bé cũng “mũi thò lò” sau những phút giao tranh quyết liệt, kẻ ác bị trừng trị… Những pha gây cười như thế cùng với diễn biến câu chuyện phim, cách mô tả hình dáng, ngôn ngữ, tính cách, hành động của nhân vật, thực tế, không thuần túy chỉ dành cho khán giả nhỏ. Nhờ thế mà “người lớn” nhiều lứa tuổi cũng sẽ có thể xem và có phần hứng thú với bộ phim này.
3. Vận dụng các dữ liệu hình ảnh nông thôn truyền thống, dáng nét kiến trúc, cảnh quan tiêu biểu, tập quán tụ họp trong cộng đồng làng xã, chút không khí sinh hoạt lễ, Tết hội hè truyền thuyết Lạc Long Quân, lời ăn tiếng nói dân gian pha trộn một chút mới mẻ thời hiện đại và mở rộng ra là thiên nhiên kỳ vĩ…, các nhà làm phim đạt hiệu quả cho sự tự nhiên của mạch truyện. Vẫn còn có những mong ước tiết chế hơn về một số hành động lặp lại hơn nhiều; diễn đạt thông thoáng và đơn giản hơn về lời thoại, lý lẽ của nhân vật ở màn giao tranh cuối phim; kỳ công hơn nếu đẩy các pha hành động ở phần này càng thêm gay cấn, quyết liệt, sao cho “mãn nguyện” hơn nữa. Nhưng câu chuyện chú bé “Quỳnh nhố” thông minh, lanh lợi, can đảm cùng các bạn đi tìm cách giải cứu cha khỏi tiếng oan, qua đó giải cứu cả cộng đồng khỏi cơn tai ách, sâu xa nữa còn giải tỏa thêm ít nhiều tính xấu trong con người, câu chuyện đó được chuyển tiếp qua nhiều không gian, tình tiết, cũng đã làm nên một cuộc phiêu lưu kỳ ảo với sự rực rỡ của sắc màu và sống động của âm thanh.
