Khi bất đồng về khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran còn rõ nét

Mỹ cho rằng Iran dường như đã thay đổi quan điểm liên quan việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân, trong khi Tehran cho biết điều được trông chờ từ Mỹ và các nước phương Tây là thiện chí, chứ không phải các lệnh cấm vận. Lời qua tiếng lại giữa các bên khiến nỗ lực khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran tiếp tục trắc trở.
Lá cờ Iran trước trụ sở Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tại Vienna. Ảnh: Reuters
Lá cờ Iran trước trụ sở Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tại Vienna. Ảnh: Reuters

Trao đổi với báo giới ngày 13/10, người phát ngôn Nhà trắng John Kirby đưa ra tuyên bố khá bi quan về nỗ lực khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran ký năm 2015 với tên gọi đầy đủ là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA). Ông Kirby khẳng định, Mỹ luôn mong muốn các bên có thể đạt đồng thuận để khôi phục thỏa thuận, song lại cho rằng điều này là “bất khả thi” trong tình hình hiện nay và tương lai gần.

Người phát ngôn Nhà trắng nhắc lại lập trường của Tổng thống Mỹ Joe Biden về mục tiêu bảo đảm Tehran hạn chế hoạt động hạt nhân và các biện pháp ngoại giao vẫn mang lại hiệu quả cao nhất trong thực hiện mục tiêu này. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng các cuộc đàm phán bị đình trệ lâu nay và không mang lại hiệu quả.

Ông Kirby còn cho biết, Mỹ vẫn để ngỏ khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt bổ sung đối với giới chức Iran, cũng như với những đối tượng được nước Cộng hòa Hồi giáo ủy quyền.

Phía Iran gần đây tích cực bày tỏ quan điểm không từ bỏ đàm phán nhằm hồi sinh thỏa thuận hạt nhân. Hãng tin IRNA của Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Nasser Kanaani cho biết, Iran tiếp tục theo đuổi các cuộc đàm phán để đạt được thỏa thuận lâu dài và bền vững, bảo đảm các lợi ích cơ bản của đất nước.

Ông Kanaani khẳng định vẫn còn khả năng và cơ hội để khôi phục việc thực thi thỏa thuận hạt nhân, trong bối cảnh các nhà điều phối châu Âu và các nhà trung gian đang nỗ lực trao đổi thông tin, cụ thể là những thông điệp giữa Iran và Mỹ, để sớm đạt được một thỏa thuận. Theo ông Kanaani, nếu phía Mỹ thể hiện thiện chí chính trị, khả năng đạt được thỏa thuận trong thời gian ngắn là không loại trừ.

Khẳng định theo đuổi đàm phán, Tehran cũng phát đi thông điệp kiên quyết chống lại mọi nỗ lực nhằm áp đặt các biện pháp trừng phạt mới với mục đích gây sức ép với Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho hay, Mỹ và ba nước châu Âu tham gia thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (gồm Anh, Đức và Pháp) đã cố ý gắn đàm phán hạt nhân với các vụ bạo lực mới nhất ở Iran. Quan chức ngoại giao Iran khẳng định, Tehran không cho phép bất kỳ quốc gia nào can thiệp vào vấn đề nội bộ Iran.

Trong khi đó, truyền thông phương Tây dẫn báo cáo của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho biết, Iran dường như đang nhanh chóng mở rộng khả năng làm giàu urani bằng các máy ly tâm tiên tiến. Tầng thứ 3 của cụm máy ly tâm IR-6, được lắp đặt gần đây tại cơ sở Natanz, đã đi vào hoạt động. IR-6 tiên tiến hơn nhiều so với IR-1, thế hệ máy ly tâm duy nhất mà theo thỏa thuận Iran được sử dụng để phát triển trữ lượng urani đã được làm giàu.

Giám đốc Tổ chức Năng lượng nguyên tử Iran (AEOI) Mohammad Eslami khẳng định, tất cả hoạt động hạt nhân của Iran được thực hiện dưới sự giám sát của IAEA và Tehran cũng thông báo cho IAEA về thời gian và cách thức triển khai các kế hoạch.

Cùng đề cao vai trò của các giải pháp ngoại giao trong nỗ lực đạt được thỏa thuận nhằm hồi sinh JCPOA, song các bên tham gia đàm phán vẫn phát đi những thông điệp cứng rắn. Triển vọng cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran vẫn mơ hồ, khi bất đồng giữa các bên còn rõ nét, mà thiện chí lại mờ nhạt.

Có thể bạn quan tâm

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.

Nhân viên y tế chuyển thi thể một bệnh nhân Ebola tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, Cộng hòa dân chủ Congo, ngày 25/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Cuộc chiến chống Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở mức đáng báo động từ Cộng hòa dân chủ Congo và lan nhanh sang các nước láng giềng ở khu vực Trung Phi, gây lo ngại cho cộng đồng quốc tế về một đợt dịch bệnh nguy hiểm.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam tại Nam Sudan trao quà tặng người dân địa phương.

Hành trình “gieo hạt hòa bình”

Sau gần 80 năm hình thành và phát triển, Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ghi dấu ấn quan trọng trong nỗ lực xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tác động đa chiều từ tình trạng thiếu hụt tài chính, căng thẳng địa chính trị và sự suy giảm quân số đang đặt lực lượng này trước thách thức nghiêm trọng.

Thiệt hại sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nhiều hệ lụy khó lường

Xung đột kéo dài tại Trung Đông tác động mạnh lên thị trường lao động, hàng không, du lịch, tài chính công và triển vọng tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế lớn ở hai châu lục Á, Âu. Các chuyên gia nhận định rằng, kể cả khi xung đột chấm dứt, vết thương này phải mất nhiều năm mới có thể khép miệng.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Homuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz: Kịch bản xấu

Khủng hoảng tại Eo biển Hormuz đang chuyển sang giai đoạn bị đánh giá là nguy hiểm nhất khi lượng dầu tồn kho toàn cầu suy giảm nhanh chóng, dòng vận chuyển dầu bằng tàu biển tiếp tục bị gián đoạn và áp lực lan rộng sang toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng...