Khi bất đồng về khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran còn rõ nét

Mỹ cho rằng Iran dường như đã thay đổi quan điểm liên quan việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân, trong khi Tehran cho biết điều được trông chờ từ Mỹ và các nước phương Tây là thiện chí, chứ không phải các lệnh cấm vận. Lời qua tiếng lại giữa các bên khiến nỗ lực khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran tiếp tục trắc trở.
Lá cờ Iran trước trụ sở Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tại Vienna. Ảnh: Reuters
Lá cờ Iran trước trụ sở Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tại Vienna. Ảnh: Reuters

Trao đổi với báo giới ngày 13/10, người phát ngôn Nhà trắng John Kirby đưa ra tuyên bố khá bi quan về nỗ lực khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran ký năm 2015 với tên gọi đầy đủ là Kế hoạch hành động chung toàn diện (JCPOA). Ông Kirby khẳng định, Mỹ luôn mong muốn các bên có thể đạt đồng thuận để khôi phục thỏa thuận, song lại cho rằng điều này là “bất khả thi” trong tình hình hiện nay và tương lai gần.

Người phát ngôn Nhà trắng nhắc lại lập trường của Tổng thống Mỹ Joe Biden về mục tiêu bảo đảm Tehran hạn chế hoạt động hạt nhân và các biện pháp ngoại giao vẫn mang lại hiệu quả cao nhất trong thực hiện mục tiêu này. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng các cuộc đàm phán bị đình trệ lâu nay và không mang lại hiệu quả.

Ông Kirby còn cho biết, Mỹ vẫn để ngỏ khả năng áp đặt các biện pháp trừng phạt bổ sung đối với giới chức Iran, cũng như với những đối tượng được nước Cộng hòa Hồi giáo ủy quyền.

Phía Iran gần đây tích cực bày tỏ quan điểm không từ bỏ đàm phán nhằm hồi sinh thỏa thuận hạt nhân. Hãng tin IRNA của Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Nasser Kanaani cho biết, Iran tiếp tục theo đuổi các cuộc đàm phán để đạt được thỏa thuận lâu dài và bền vững, bảo đảm các lợi ích cơ bản của đất nước.

Ông Kanaani khẳng định vẫn còn khả năng và cơ hội để khôi phục việc thực thi thỏa thuận hạt nhân, trong bối cảnh các nhà điều phối châu Âu và các nhà trung gian đang nỗ lực trao đổi thông tin, cụ thể là những thông điệp giữa Iran và Mỹ, để sớm đạt được một thỏa thuận. Theo ông Kanaani, nếu phía Mỹ thể hiện thiện chí chính trị, khả năng đạt được thỏa thuận trong thời gian ngắn là không loại trừ.

Khẳng định theo đuổi đàm phán, Tehran cũng phát đi thông điệp kiên quyết chống lại mọi nỗ lực nhằm áp đặt các biện pháp trừng phạt mới với mục đích gây sức ép với Iran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho hay, Mỹ và ba nước châu Âu tham gia thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (gồm Anh, Đức và Pháp) đã cố ý gắn đàm phán hạt nhân với các vụ bạo lực mới nhất ở Iran. Quan chức ngoại giao Iran khẳng định, Tehran không cho phép bất kỳ quốc gia nào can thiệp vào vấn đề nội bộ Iran.

Trong khi đó, truyền thông phương Tây dẫn báo cáo của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cho biết, Iran dường như đang nhanh chóng mở rộng khả năng làm giàu urani bằng các máy ly tâm tiên tiến. Tầng thứ 3 của cụm máy ly tâm IR-6, được lắp đặt gần đây tại cơ sở Natanz, đã đi vào hoạt động. IR-6 tiên tiến hơn nhiều so với IR-1, thế hệ máy ly tâm duy nhất mà theo thỏa thuận Iran được sử dụng để phát triển trữ lượng urani đã được làm giàu.

Giám đốc Tổ chức Năng lượng nguyên tử Iran (AEOI) Mohammad Eslami khẳng định, tất cả hoạt động hạt nhân của Iran được thực hiện dưới sự giám sát của IAEA và Tehran cũng thông báo cho IAEA về thời gian và cách thức triển khai các kế hoạch.

Cùng đề cao vai trò của các giải pháp ngoại giao trong nỗ lực đạt được thỏa thuận nhằm hồi sinh JCPOA, song các bên tham gia đàm phán vẫn phát đi những thông điệp cứng rắn. Triển vọng cứu vãn thỏa thuận hạt nhân Iran vẫn mơ hồ, khi bất đồng giữa các bên còn rõ nét, mà thiện chí lại mờ nhạt.

Có thể bạn quan tâm

Những người di cư tại một Trung tâm tiếp nhận người di cư trên đảo Lampedusa, hòn đảo cực nam của Italia. (Ảnh: Xinhua)

“Đê chắn sóng” di cư

Kiểm soát dòng người di cư từ lâu đã là chủ đề nhạy cảm, gây nhiều tranh cãi trên chính trường và luôn giữ vị trí quan trọng trong các chiến dịch tranh cử tại châu Âu. 

Công nhân làm việc tại một nhà máy lọc dầu. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hạ nhiệt cơn sốt dầu mỏ

Xung đột leo thang ở Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng, giá dầu tăng không ngừng còn nguồn cung bị co hẹp. Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia gấp rút xả kho dự trữ chiến lược nhằm hạ nhiệt cơn sốt “vàng đen”.

(Ảnh minh họa: Xinhua)

Cánh cửa khó mở

Thượng viện Mỹ lại vừa tiến hành bỏ phiếu về dự luật ngân sách cho Bộ An ninh nội địa (DHS), nhưng kết quả cũng chẳng khác những lần trước. Sự phản đối của phe Dân chủ tại Thượng viện khiến đảng Cộng hòa khó lòng mở cánh cửa ngân sách để giúp DHS nối lại hoạt động sau ba tuần tê liệt vì cạn kiệt ngân khố.

Hiện trường một vụ tấn công nhà tù ở Abuja, Nigeria. (Ảnh: Xinhua)

ECOWAS và nhiệm vụ không dễ hoàn tất trong triển khai lực lượng dự bị khu vực

Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) vừa nhất trí huy động lực lượng dự bị khu vực, với kế hoạch triển khai đợt đầu khoảng 2.000 binh sĩ trong năm 2026. Quyết định không mấy dễ dàng và cũng khá tốn kém của ECOWAS được kỳ vọng sẽ giúp ngăn ngừa làn sóng bạo lực và xung đột lan rộng ở Lục địa đen.

Những ngôi nhà tại tỉnh Nangarhar, Afghanistan bị phá hủy sau cuộc không kích của Pakistan, ngày 22/2. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước ngoặt nguy hiểm

Những tháng đầu năm 2026, những đốm lửa căng thẳng âm ỉ giữa các nước bất ngờ bùng phát thành ngọn lửa xung đột, có nguy cơ lan rộng . Khi những “lằn ranh đỏ” căng thẳng liên tục bị vượt qua, các tính toán lợi ích chiến lược lấn át lòng tin và thế giới đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng, giải pháp ngoại giao càng trở nên cấp bách.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. (Ảnh: THX/TTXVN)

EU vừa phải nỗ lực cân bằng giữa tự do hóa thương mại, vừa phải bảo vệ lợi ích của người nông dân

Ủy ban châu Âu (EC) vừa quyết định triển khai tạm thời Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR), bất chấp những thách thức pháp lý phải đối mặt. Động thái này cho thấy EU đang nỗ lực thực thi chiến lược đa dạng hóa đối tác, tăng cường tự chủ và củng cố chuỗi cung ứng.

Một bé gái đang lấy nước tại một trại người tị nạn nội địa (IDP) ở Mogadishu, thủ đô Somalia, năm 2017. (Ảnh: Xinhuanet)

Trách nhiệm nhân đạo

Liên minh châu Âu (EU) vừa công bố khoản viện trợ nhân đạo trị giá 63 triệu euro (hơn 74 triệu USD) cho Somalia. Gói tài chính dành cho những mảnh đời khốn khổ ở quốc gia Đông Phi nghèo đói thắp lên hy vọng cho người dân Somalia.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24/2/2026. (Ảnh: whitehouse.gov)

Củng cố niềm tin

Không đơn thuần là bản tổng hợp thành tích chèo lái đất nước trong hơn 1 năm qua, Thông điệp Liên bang năm 2026 mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra được coi là chiến lược chính trị nhằm củng cố niềm tin của giới lãnh đạo và người dân vào các quyết sách của chính quyền, cũng như tái khẳng định các ưu tiên trong thời gian tới.

Cơ sở dự trữ khí đốt tự nhiên tại Zsana, Hungary. (Ảnh: THX/TTXVN)

Vết rạn và chiếc van ống dẫn dầu

Cuộc xung đột tại Ukraine đã bước sang năm thứ 5 và vẫn chưa thấy tia hy vọng nào để chấm dứt. Đại hội đồng Liên hợp quốc vừa thông qua nghị quyết kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và vô điều kiện, nhưng cuộc xung đột kéo dài này lại bộc lộ những vết rạn nứt ngay trong lòng châu Âu.

Các tay súng và người ủng hộ lực lượng Houthi tại Yemen tham gia một cuộc tuần hành vũ trang phản đối Israel ở huyện Arhab, phía bắc thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 3/11/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Vòng xoáy bất ổn ở Yemen

Chính phủ mới của Yemen vừa tổ chức cuộc họp nội các đầu tiên tại Aden, dưới sự chủ trì của Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Shayea Al-Zindani. Việc các bộ trưởng trở về nước đảm nhiệm công việc được xem là bước đi nhằm củng cố an ninh, khôi phục dịch vụ công và thúc đẩy ổn định kinh tế với sự hỗ trợ từ Saudi Arabia.

Các đại biểu chụp ảnh chung tại Hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp Liên đoàn Arập (AL) và Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) ở Doha, Qatar ngày 15/9/2025. Ảnh: AA/TTXVN

Tăng cường kết nối khu vực

Mới đây các Bộ trưởng Giao thông vận tải thuộc Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) đã nhóm họp tại Thổ Nhĩ Kỳ để tìm biện pháp thúc đẩy hành lang đường sắt và đường bộ kết nối vùng Vịnh với châu Âu và châu Phi. Hội nghị đã phản ánh nỗ lực của OIC trong việc tăng cường kết nối khu vực, củng cố chuỗi cung ứng và logistics nhân đạo.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich 2026. (Ảnh: TÂN HOA XÃ)

“Mỏ neo” cho hòa bình tại Ukraine

Đề xuất từ phía Kiev tại Hội nghị An ninh Munich đã làm nóng trở lại câu hỏi cốt lõi về tương lai an ninh của Ukraine và cấu trúc ổn định tại châu Âu. Yêu cầu được bảo đảm an ninh tối thiểu 20 năm trước khi ký hòa ước không chỉ phản ánh nỗi lo của Kiev, mà còn là phép thử đối với mức độ cam kết dài hạn của phương Tây.

Hội nghị An ninh Munich 2024 khai mạc tại khách sạn Bayerischer Hof. (Nguồn: Mạng xã hội X)

Bài toán tự chủ chiến lược

Hội nghị An ninh Munich 2026, diễn ra từ ngày 13 đến 15/2, được dự báo là bị phủ bóng bởi mây đen căng thẳng do những chia rẽ, rạn nứt sâu sắc trong mối quan hệ đồng minh xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và châu Âu. 

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: Xinhua)

Bức tranh hợp tác nhiều màu sắc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vừa có chuyến thăm ngắn ngày tới Malaysia. Dù chỉ gói gọn trong hai ngày nhưng chuyến công du của nhà lãnh đạo quốc gia Nam Á được đánh giá là thành công hơn mong đợi, thổi luồng gió mới cho quan hệ Ấn Độ-Malaysia, đồng thời tô điểm thêm vào bức tranh hợp tác đa dạng và nhiều màu sắc của New Delhi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi tại cuộc gặp ở Nhà Trắng, Washington, DC, ngày 13/2/2025. (Ảnh: XINHUA)

Phép thử từ thỏa thuận thương mại Ấn Độ-Mỹ

Thỏa thuận thương mại mới đạt được giữa Ấn Độ và Mỹ thoạt nhìn là một thỏa thuận “đôi bên cùng thắng”, giúp thúc đẩy quan hệ thương mại song phương. Thế nhưng, phía sau đó là những câu hỏi còn bỏ ngỏ, nhất là về mức độ cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga mà New Delhi sẽ thực hiện. 

Lực lượng an ninh Somalia được triển khai tại Thủ đô Mogadishu. Ảnh (tư liệu): THX/TTXVN

Điểm nóng trên “bản đồ an ninh” của Mỹ

Tư lệnh Bộ Chỉ huy châu Phi của Mỹ (AFRICOM), Tướng Michael Anderson lên tiếng cảnh báo về nguy cơ gia tăng các mối đe dọa từ hai nhóm khủng bố là tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) và Al-Qaeda, đặc biệt tại khu vực Sahel và Tây Phi.