Bài 2: Tiếp tục chủ động, tăng cường phân cấp, phân quyền

Khẳng định hiệu quả của chính quyền địa phương hai cấp

(Tiếp theo và hết) (★)

Bên cạnh những kết quả đạt được, các xã, phường tại Hà Nội cũng còn một số hạn chế, khó khăn về cơ sở vật chất, nhân lực, nguồn lực. Nhìn rõ vấn đề này, thành phố tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền để các địa phương chủ động hoạt động hơn.

Người dân làm thủ tục hành chính tại điểm phục vụ hành chính công phường Tây Hồ.
Người dân làm thủ tục hành chính tại điểm phục vụ hành chính công phường Tây Hồ.

Bí thư Đảng ủy phường Vĩnh Tuy Nguyễn Quang Trung chia sẻ, sau 5 tháng đi vào hoạt động, địa bàn phường gặp một số khó khăn về cơ sở vật chất. Trụ sở làm việc của các cơ quan Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, trạm y tế, lực lượng vũ trang, nhà văn hóa, nhà sinh hoạt cộng đồng tại các tổ dân phố, địa bàn dân cư… đều thiếu thốn, chật hẹp, phân tán. Bên cạnh đó, lãnh đạo phường Vĩnh Tuy cho biết, các dự án phát triển hạ tầng đô thị, giao thông đều đang bị chậm tiến độ kéo dài, gặp nhiều vướng mắc về chủ đầu tư, thủ tục, giải phóng mặt bằng, gây áp lực cho công tác quản lý của chính quyền địa phương, nhất là với quỹ đất công, đất nông nghiệp nằm trong phạm vi dự án.

Đối với công tác giải ngân đầu tư công, tại phường Hoàng Mai, một số dự án quan trọng thi công vẫn còn chậm, chỉ giải ngân dưới 50% vốn được giao, đơn cử như dự án xây dựng tuyến đường Minh Khai- Vĩnh Tuy-Yên Duyên nối tiếp từ đường Vành đai 2,5 đến Vành đai 3. Phường Hoàng Liệt cũng có một số dự án số vốn khá lớn nhưng tỷ lệ giải ngân thấp hoặc trung bình, trong đó có các dự án: Xây dựng tuyến đường giáp đường sắt Bắc-Nam và hồ Linh Đàm, đoạn kết nối đường Nguyễn Hữu Thọ và phố Hoàng Liệt; xây dựng, cải tạo công viên, vườn hoa tại ô đất F5/ CXKVI.

Mới đây, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã thành lập các đoàn giám sát tại tất cả 126 xã, phường để đánh giá về mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bên cạnh những kết quả quan trọng mà địa phương đạt được, theo các đoàn giám sát, dù đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo song việc xử lý, tháo gỡ, giải quyết dự án chậm tiến độ vẫn còn khó khăn; giải quyết các vấn đề dân sinh bức xúc chưa quyết liệt. Tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, chợ cóc, chợ tạm, đỗ xe không đúng nơi quy định vẫn còn tái diễn sau các đợt cao điểm, nhất là tại một số khu vực phức tạp; nhiều bãi xe, kho bãi không phép, lấn chiếm đất công cộng, vi phạm đất đai và trật tự xây dựng. Một số điểm ngập úng cục bộ chưa được xử lý dứt điểm do hạ tầng thoát nước quá tải, lạc hậu, xuống cấp, cốt nền thấp, hạn chế về kinh phí đầu tư; thường xuyên xảy ra tình trạng ùn tắc vào giờ cao điểm tại các nút giao thông trọng điểm.

Đại diện các địa phương cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều khó khăn đến từ chủ quan. Lãnh đạo xã Phúc Thọ cho biết, lực lượng công chức chuyển từ cấp xã lên còn hạn chế về năng lực; thiếu nhân sự có chuyên môn công nghệ thông tin, y tế, giáo dục. Khối lượng công việc tăng mạnh do tiếp nhận nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện, dẫn tới quá tải. Từ đó, xã đề nghị thành phố cử cán bộ chuyên gia hỗ trợ chuyển đổi số, bổ sung biên chế Ban Chỉ huy quân sự và có quy định thống nhất tiêu chuẩn trình độ đối với bí thư chi bộ, trưởng thôn... Tại xã Phúc Lộc, lãnh đạo xã kiến nghị tiếp tục ủy quyền toàn diện cho cấp xã trong phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án công; cho phép điều chỉnh kế hoạch đầu tư công do thành phố giao nhằm tăng tính chủ động và bảo đảm giải ngân 100% vốn. Xã Ngọc Hồi đề nghị xem xét chính sách đặc thù trong giải phóng mặt bằng Quốc lộ 1A để bảo đảm chỗ ở và ổn định sinh kế cho người dân bị thu hồi đất.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Mạnh Quyền cho rằng, đây đang là thời gian kiểm nghiệm thực tiễn mô hình chính quyền địa phương hai cấp. “Mô hình là hướng đi đúng, rất hiệu quả trong việc giảm khâu trung gian, tăng tính chủ động cho cơ sở. Trên cơ sở mô hình mới, cán bộ phải đổi mới tư duy, sáng tạo phương pháp, tổ chức thực hiện để đạt kết quả tốt nhất”, đồng chí nhấn mạnh. Theo đó, thành phố đang tiếp tục đánh giá, nghiên cứu để lựa chọn mô hình tối ưu, mạnh nhất cho cấp cơ sở. Trung ương cũng đang khảo sát, lắng nghe ý kiến thực tiễn từ Hà Nội để hoàn thiện thể chế. Bên cạnh đó, thành phố tiếp tục phân cấp, phân quyền để địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, với mục tiêu hướng đến là phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn và kiến tạo phát triển Thủ đô.

Trực tiếp đi làm việc tại 5 xã: Sóc Sơn, Nội Bài, Trung Giã, Đa Phúc, Kim Anh, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc yêu cầu các xã tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, quán triệt tinh thần không trông chờ, cầu toàn mà phải chủ động xây dựng các mô hình đặc thù, nhất là kinh tế sinh thái, du lịch, dịch vụ. Đồng chí cũng yêu cầu các sở, ngành sớm hướng dẫn cơ chế, thủ tục để các xã chủ động triển khai, tránh tình trạng thủ tục kéo dài, làm ảnh hưởng hiệu quả của chính quyền địa phương hai cấp.

(★) (Xem Trang Hà Nội, Báo Nhân Dân từ số ra ngày 16/12/2025).

Có thể bạn quan tâm

Một buổi đọc sách của các em nhỏ xã Liên Minh tại Thư viện Hạnh phúc.

Thư viện Hạnh phúc lan tỏa văn hóa đọc

Từ một không gian đọc sách miễn phí được thành lập tháng 7/2022 với 11 thành viên ban đầu, Thư viện Hạnh phúc tại xã Liên Minh (Hà Nội) do chị Trần Thị Ngọc Thúy và các thành viên sáng lập đã dần trở thành điểm sinh hoạt văn hóa.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt xử lý công trình vi phạm (Ảnh Ngọc Anh)

Xử lý nghiêm vi phạm an toàn cháy, nổ

Sau hơn một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn Thành phố Hà Nội đạt nhiều kết quả tích cực khi đã giảm được hơn 35% số vụ cháy.

Khách tham quan xem hoạt cảnh về đồng chí Trần Bình, một tấm gương ngời sáng về đạo đức cách mạng của người chiến sĩ Công an nhân dân trong khai mạc trưng bày tổ chức vào ngày 12/8.

“Tâm son, chí thép” của người chiến sĩ Công an nhân dân

Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công cũng chính là ngày lực lượng Công an nhân dân ra đời. 81 năm xây dựng, trưởng thành, các chiến sĩ công an đã có nhiều đóng góp và hy sinh vì sự nghiệp giải phóng, xây dựng, phát triển đất nước và bình yên cuộc sống.

Phiên livestream quảng bá du lịch, các sản phẩm OCOP của xã Đoài Phương thu hút hơn 600 người xem trực tiếp.

Chuyển đổi số gắn với thực tiễn cơ sở

Thay vì phải đến cửa hàng, cầm tiền mặt để mua sắm như trước, nhiều người dân phường Xuân Phương (Hà Nội) giờ đây chỉ cần mở điện thoại, theo dõi một phiên livestream, lựa chọn sản phẩm, quét mã QR để thanh toán và nhận hàng ngay tại nhà.

Điểm trung chuyển đón, trả khách trên phố Bà Triệu (Ảnh TRÍ DŨNG)

Giải bài toán giao thông tĩnh cho Vùng phát thải thấp

Ban Đô thị Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã khảo sát về hệ thống các điểm trông giữ xe và việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh trên địa bàn thành phố. Đây là một trong những điều kiện quan trọng để bảo đảm thực hiện Vùng phát thải thấp.

Lực lượng chức năng tham gia hộ đê hữu sông Cầu, địa bàn xã Đa Phúc, năm 2025 (Ảnh MINH ANH)

Tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, dự báo tình hình thời tiết trên địa bàn Thành phố Hà Nội thời gian tới tiếp tục tiềm ẩn nhiều yếu tố cực đoan, khó lường. Thành phố đang chủ động, tích cực triển khai nhiều giải pháp phòng, chống thiên tai.

Một tiết học của các em học sinh Trường trung học cơ sở Giảng Võ (phường Giảng Võ).

Sẵn sàng bước vào năm học mới

Năm học 2026-2027 đặt ra yêu cầu rất cao đối với ngành giáo dục và đào tạo Thủ đô. Đây là năm học đầu tiên Hà Nội thực hiện sắp xếp mạng lưới các cơ sở giáo dục công lập theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ mới về chương trình giáo dục, chuyển đổi số...

Chú trọng đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo

Thời gian qua, công tác đối thoại, giải quyết khiếu nại, tố cáo được các cấp, ngành Hà Nội xác định là nhiệm vụ trọng tâm và thực hiện hiệu quả. Nhờ đó, thành phố đã giải quyết được nhiều việc mới, việc khó, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, góp phần quan trọng phát triển Thủ đô.

Phụ nữ xã Chuyên Mỹ thu gom phế liệu gây quỹ giúp đỡ người khó khăn.

Nhịp cầu gắn kết yêu thương

Biến phế liệu thành nguồn quỹ giúp đỡ người khó khăn, những mô hình “Biến rác thành tiền” ở nhiều địa phương của Hà Nội đồng thời còn tạo nên một giá trị bền vững hơn là hình thành thói quen sống xanh, khơi dậy tinh thần sẻ chia và vun đắp trách nhiệm cộng đồng từ những việc làm giản dị mỗi ngày.

Một buổi liên hoan tại lớp của các em học sinh trường Trung học cơ sở Thạch Bàn (phường Long Biên, Hà Nội).

Kiểm soát an toàn thực phẩm học đường bằng công nghệ

Từ năm học 2026-2027, thành phố Hà Nội triển khai Hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm học đường (HanoiCheck) nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo đảm công khai, minh bạch trong tổ chức bữa ăn bán trú. Thông qua hệ thống này, thành phố mong muốn chăm lo tốt hơn cho sự phát triển thể chất của học sinh Thủ đô.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân xã Tam Hưng kiểm tra, đôn đốc công tác làm sạch dữ liệu đất đai trên địa bàn (Ảnh NGỌC ÁNH)

Nâng cao chất lượng quản lý dữ liệu đất đai

Xã Tam Hưng (Hà Nội) đang tập trung lực lượng làm việc ba ca, chia nhiều mũi đến các hộ gia đình, quyết tâm hoàn thành chiến dịch “45 ngày đêm làm sạch dữ liệu đất đai”. Đây cũng là cơ sở quan trọng để xã nâng cao hơn nữa công tác quản lý đất đai trên địa bàn.

Festival đã đem đến những màn trình diễn ấn tượng và giới thiệu nhiều nét tinh hoa của nền võ học Thăng Long-Hà Nội, võ học Việt Nam.

Phát huy tinh thần thượng võ Thăng Long-Hà Nội

Những màn trình diễn võ thuật trong Festival Võ thuật quốc tế 2026 tổ chức cuối tuần qua tại di tích Hoàng thành Thăng Long đã tôn vinh tinh thần thượng võ của Thăng Long-Hà Nội. Thành phố Hà Nội mong muốn tạo ra một sự kiện võ thuật quốc tế quy mô lớn, góp phần thiết thực phát triển công nghiệp văn hóa.

Tuyến cống thoát nước thuộc Dự án xây dựng tuyến mương Việt Hưng-Cầu Bây tại phường Long Biên, Hà Nội. (Ảnh BẢO LONG)

Đầu tư hệ thống thoát nước theo quy hoạch

Với quyết tâm đẩy nhanh tiến độ cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, công tác thoát nước của Hà Nội sẽ được đầu tư theo hướng thông minh, đồng bộ và gắn với thực thi quy hoạch.

Hiệu quả bước đầu trong triển khai vùng phát thải thấp

Sau hơn một tháng triển khai, đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1, Thành phố Hà Nội được đông đảo người dân đồng thuận, ủng hộ. Ý thức bảo vệ môi trường thông qua việc sử dụng phương tiện xanh để giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí từng bước được nâng cao.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng kiểm tra thực địa Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, Đông Anh, Hà Nội (Ảnh: VIẾT THÀNH)

Gia hạn thời gian hoàn thiện điều kiện khởi công Dự án đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và 5 dự án lớn khác

Ngày 10/8, tại Kỳ họp thứ sáu, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội khóa 17 đã thông qua Nghị quyết về việc gia hạn thời hạn hoàn thiện điều kiện về khởi công xây dựng công trình đối với 6 dự án đầu tư triển khai theo Nghị quyết số 258/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng (giữa) kiểm tra tiến độ dự án Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội (Ảnh HỒNG THÁI)

Tăng tốc hai dự án khu công nghệ trọng điểm

Thành phố Hà Nội đang thực hiện nhiều giải pháp đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng tăng trưởng. Trong đó, thành phố tập trung đẩy nhanh giải phóng mặt bằng để đưa hai khu công nghệ cao quan trọng sớm đi vào hoạt động.

Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại Điểm Y tế Thạch Bàn, Trạm Y tế phường Long Biên, Hà Nội.

Hóa giải áp lực bằng cơ chế đặc thù cho “kinh tế bạc”

Với điểm tựa pháp lý là Luật Thủ đô, Hà Nội là địa phương đi đầu cả nước trong việc luật hóa và thí điểm cơ chế phát triển “kinh tế bạc”, giải pháp mang tính thích ứng, đồng thời chuyển hóa áp lực già hóa dân số thành động lực cho tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt xử lý công trình vi phạm trật tự xây dựng.

Hiểu đúng về miễn giấy phép xây dựng

Thành phố Hà Nội đang thí điểm miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ, tiến tới chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu, tạo đột phá trong cải cách thủ tục hành chính.

Chống buôn lậu qua đường hàng không

Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đứng thứ nhất về số lượng hàng hóa xuất nhập khẩu và đứng thứ hai về lưu lượng hành khách xuất nhập cảnh trên toàn quốc. Cùng với đó, các hành vi gian lận thương mại, buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa qua cửa khẩu này có chiều hướng gia tăng với các thủ đoạn ngày càng tinh vi, phức tạp.

Minh bạch bữa ăn học đường

Nhằm giải quyết điểm nghẽn về nguy cơ mất an toàn bữa ăn bán trú trong các cơ sở giáo dục, Thành phố Hà Nội đang đưa ra nhiều giải pháp đồng bộ từ phân định thẩm quyền, đầu tư cơ sở vật chất đến ứng dụng công nghệ giám sát để triển khai ngay khi bước vào năm học mới 2026-2027.

Tập đoàn MISA xây dựng Nền tảng AI tự vận hành 24/7.

Doanh nghiệp ứng dụng AI để bứt phá

Trong bối cảnh Hà Nội hướng tới mục tiêu tăng trưởng GRDP hai con số, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành công cụ có khả năng tạo sức bật trực tiếp cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, câu chuyện không dừng ở “mua một sản phẩm AI” mà là bài toán về quản trị và ứng dụng công nghệ.

Khu nhà ở xã hội Đặng Xá, xã Thuận An, Hà Nội.

Tạo lập quỹ nhà ở phục vụ giải phóng mặt bằng

Từ ngày 1/8/2024 đến nay, Thành phố Hà Nội đã hình thành quỹ nhà ở phục vụ công tác giải phóng mặt bằng thông qua hai nguồn chủ yếu là quỹ nhà ở xã hội và quỹ nhà ở tái định cư, góp phần phục vụ các dự án thu hồi đất, các dự án đầu tư công trọng điểm, cải tạo chung cư cũ và chỉnh trang đô thị.