Bối cảnh này đặt ra yêu cầu cấp thiết là thành phố cần có những giải pháp mang lại hiệu quả cao để bảo đảm tiến độ giải ngân nguồn vốn đầu tư công đạt kế hoạch đề ra.
Sức ép từ hàng loạt dự án trọng điểm
Ngày 8/1 vừa qua, Văn phòng Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã phát đi thông báo kết luận của Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Bùi Xuân Cường về tiến độ triển khai bốn dự án BOT ở cửa ngõ thành phố.
Theo đó, yêu cầu các sở, ngành và địa phương tập trung cao độ, giải quyết dứt điểm các vướng mắc về thủ tục, pháp lý; đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, bảo đảm đúng quy định và tiến độ đã đề ra.
Đây được xem là điều kiện then chốt để các dự án BOT cửa ngõ sớm triển khai đồng bộ, góp phần giảm ùn tắc giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.
Trong đó, Sở Xây dựng được giao nhiệm vụ chủ trì rà soát, điều chỉnh và cập nhật kế hoạch triển khai bốn dự án BOT phù hợp với tình hình thực tế; làm rõ nguyên nhân chậm tiến độ, đề xuất giải pháp khắc phục...
Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát các vướng mắc liên quan công tác đo vẽ, thẩm định giá, kinh phí quản lý dự án bồi thường, tái định cư, đồng thời tổng hợp, tham mưu phương án bố trí quỹ đất, quỹ nền tái định cư trên toàn thành phố.
Còn Sở Tài chính khẩn trương tham mưu để Ủy ban nhân dân thành phố ban hành quyết định thay thế quy định về quản lý dự án đầu tư hợp tác công-tư (PPP) sau khi hợp nhất ba địa phương, đồng thời nghiên cứu áp dụng các quy định mới về chỉ định thầu nhằm rút ngắn thời gian thực hiện các dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Còn ngày 6/1, tại hội nghị tổng kết thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội năm 2025 và quán triệt, triển khai nhiệm vụ năm 2026, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị tập trung triển khai 77 công trình, dự án trọng điểm để thay đổi diện mạo đô thị, giải quyết ngập, ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường; trong đó, có các dự án lớn như:
Quốc lộ 22, Quốc lộ 13, Quốc lộ 1A, trục Võ Văn Kiệt nối dài, cầu Cần Giờ, đường vành đai 4, các tuyến metro…
Cùng với đó, Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố (ngày 7/1) đã thông qua việc điều chỉnh đầu tư dự án xây dựng cầu Thủ Thiêm 4, chuyển từ hình thức đầu tư PPP sang đầu tư công.
Dự án này có tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 5.000 tỷ đồng (ngân sách thành phố), với mục tiêu tạo động lực để thu hút đầu tư, phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch, khai thác hiệu quả không gian bờ sông Sài Gòn và phát triển đô thị bền vững. Dự kiến, dự án sẽ được khởi công xây dựng trong quý III/2026 và hoàn thành vào cuối năm 2028.
Vận dụng nhiều giải pháp đột phá
Năm 2026, thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10%-11%.
Để có thể đạt được mục tiêu này, thành phố đã và sẽ triển khai hàng loạt công trình, dự án đầu tư; trong đó, đầu tư công được xem là động lực chủ đạo, có vai trò dẫn dắt, là “đầu máy” của “đoàn tàu kinh tế” và tạo hiệu ứng kích hoạt các nguồn lực đầu tư phát triển khác.
Vì vậy, việc đẩy nhanh tiến độ thi công xây dựng các dự án, công trình cơ sở hạ tầng (kỹ thuật và xã hội) ở nhiều lĩnh vực được xem là nhiệm vụ then chốt trong năm 2026. Dự kiến, tổng vốn đầu tư toàn xã hội của thành phố trong năm 2026 là khoảng 880.000 tỷ đồng; trong đó, vốn đầu tư công khoảng 148.000 tỷ đồng.
Sở Tài chính đã tham mưu Ủy ban nhân dân thành phố phân bổ, giao kế hoạch đầu tư công năm 2026 cho các cơ quan, đơn vị, chủ đầu tư.
Để bảo đảm hoàn thành việc giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026, Sở Tài chính thành phố đề nghị các sở, ban, ngành, xã, phường, đặc khu và các chủ đầu tư khẩn trương phối hợp hoàn chỉnh các thủ tục để thực hiện phân bổ hết số vốn dự phòng trong quý I/2026.
Các cơ quan, đơn vị tổ chức quán triệt nâng cao năng lực, trách nhiệm của các chủ đầu tư; của thủ trưởng các sở, ngành liên quan, chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu… về đầu tư công và các tổ công tác giải ngân đầu tư công trong việc triển khai dự án và giải ngân vốn đầu tư công.
Bên cạnh đó, các cơ quan, đơn vị cần thực hiện cơ chế phân công, phân cấp, giao trách nhiệm, phối hợp rõ ràng, cụ thể về thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị trong việc thực hiện các dự án đầu tư công theo tinh thần “6 rõ: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”.
Tất cả hoạt động đầu tư công phải được thực hiện khẩn trương, liên tục; tuyệt đối không đình trệ, gián đoạn với lý do sắp xếp, tổ chức bộ máy. Các cơ quan, đơn vị phải rút ngắn ít nhất 30% thời gian giải quyết hồ sơ, thủ tục đầu tư để triển khai thi công dự án theo quy định…
Mới đây, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được đã ký ban hành Quyết định số 3321/QĐ-UBND về việc ủy quyền quyết định đầu tư đối với các dự án đầu tư công thuộc thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố.
Quyết định này được xem là bước đi quan trọng nhằm đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo sự chủ động và linh hoạt cho các sở, ngành và chính quyền cơ sở; góp phần rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đầu tư công, nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công.
Theo đồng chí Nguyễn Văn Được, khối lượng công việc của thành phố trong năm 2026 rất lớn, yêu cầu rất cao, rất cấp thiết về thời gian. Do vậy, các cơ quan và đơn vị phải quán triệt tinh thần: Thủ tục phải nhanh hơn, dự án phải “chạy” sớm hơn…
Từng cơ quan, đơn vị, người đứng đầu phải bắt tay vào việc ngay; phải xây dựng được văn hóa “nói ít, làm nhiều”, nói thì phải làm, làm thì phải có kết quả, kết quả phải thực chất; không đùn đẩy, không né tránh khiến công việc chậm vì lỗi chủ quan.
Mỗi quyết định ban hành phải đi vào thực tiễn; mỗi nhiệm vụ được giao phải có người chịu trách nhiệm…
