Sau nhiều đêm mưa liên tiếp, nước từ dãy Hoàng Liên Sơn dồn xuống các khe suối nhỏ, hợp thành dòng lũ dữ. Sáng 17/7, đất đá, cây rừng và nước lũ từ trên cao bất ngờ ập xuống Mường Than, cuốn phăng mọi thứ trên đường đi. Chỉ trong ít phút, 6 bản làng chìm trong hoang tàn. Nhiều ngôi nhà đổ sập hoặc bị vùi lấp, những thửa ruộng vừa bén xanh bị bùn đất phủ kín, hàng trăm gia đình phải chạy lũ trong tiếng gọi nhau thất thanh giữa mưa rừng và đá lở. Trận thiên tai đã cướp đi sinh mạng của 9 người, làm 8 người bị thương; hơn 380 hộ dân phải sơ tán khẩn cấp, trong đó hàng trăm hộ không thể trở về nơi ở cũ vì nguy cơ sạt lở vẫn luôn rình rập.
Ngay trong buổi sáng hôm ấy, những đoàn cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh Lai Châu cùng công an, dân quân và chính quyền địa phương đã ngược dòng lũ tiến vào vùng tâm điểm. Nhiệm vụ ban đầu là cứu người, tìm kiếm người mất tích, đưa những gia đình còn mắc kẹt đến nơi an toàn; sau khi nước rút, dựng lại nhà cửa để bà con sớm có nơi an cư.
Đại tá Đặng Vĩnh Thụy, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lai Châu cho biết, ngay sau khi nhận nhiệm vụ, đơn vị đã huy động hơn 300 cán bộ, chiến sĩ cùng lực lượng dân quân tự vệ và hàng chục phương tiện, máy móc khẩn trương cơ động đến Mường Than.
Thượng tá Nguyễn Thanh Bình, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 880, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lai Châu cho biết: Mặt bằng dự án có diện tích khoảng 10.000m²; gồm các hạng mục đường giao thông nội bộ, hệ thống cấp-thoát nước, chiếu sáng, san gạt nền và các hạng mục phụ trợ theo yêu cầu thực tế.
Thiếu tá Nguyễn Trọng Quang, Trưởng ban Doanh trại, Phòng Hậu cần-Kỹ thuật, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lai Châu chia sẻ: Nghĩ đến người dân mất nhà cửa là anh em lại thôi thúc nhau phải làm thật nhanh, thật tốt.
Sáng 6/8, khu tái định cư bản Sân Bay rộn ràng trong niềm vui của ngày bàn giao nhà ở cho 24 hộ dân bị mất hoàn toàn nhà cửa sau trận lũ quét. Người dân được nhận những căn nhà lắp ghép lợp tôn chống nóng, mỗi căn rộng 83m² trên khuôn viên đất 200m². Những tấm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được trao tận tay các gia đình, khép lại những ngày chạy lũ, thấp thỏm lo âu.
Anh Phạm Thanh Hải lặng lẽ đứng rất lâu trước hiên nhà số 5. Trận lũ quét sáng 17/7 đã cướp đi người vợ và hai con của anh. “Dù nỗi đau mất mát người thân còn đó nhưng tôi sẽ cố gắng vươn lên ổn định cuộc sống. Mọi người cũng động viên nhau, chia sẻ khó khăn, cùng giúp nhau xây dựng lại cuộc sống mới”, anh Hải xúc động nói.
Không xa căn nhà của anh Hải, chị Lò Thị Thiết, người vừa bốc thăm được ngôi nhà số 4 cho biết: Cùng với việc bố trí nơi ở mới, chính quyền địa phương đang xây dựng kế hoạch hỗ trợ sinh kế, định hướng nghề nghiệp để người dân từng bước ổn định cuộc sống. “Gia đình tôi quyết tâm làm lại từ đầu, vươn lên vượt khó”, câu nói mộc mạc của chị cũng thể hiện tâm trạng chung của hàng chục gia đình ở Mường Than sau những mất mát.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mường Than Nguyễn Thị Thùy Linh cho biết: Địa phương đã khẩn trương hoàn thiện thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân.
Có mặt tại buổi lễ, Trung tướng Phạm Đức Duyên, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân khu 2 cùng lãnh đạo tỉnh Lai Châu đã trực tiếp trao quà động viên các gia đình. Nhưng công việc của những người lính Quân khu 2 chưa dừng lại ở đó. Theo kế hoạch, lực lượng vũ trang quân khu phối hợp tỉnh Lai Châu tiếp tục xây dựng 20 căn nhà cho các hộ gia đình có nhà bị hư hỏng không thể khắc phục, sửa chữa, bàn giao cho các hộ dân trước Quốc khánh 2/9 và hoàn thiện khu tái định cư gần 18 ha cho hơn 300 hộ dân phải di dời khỏi vùng có nguy cơ sạt lở cao.
Ở bản Sân Bay, 24 mái nhà vừa sáng đèn sẽ còn nhắc nhớ về một mùa mưa đặc biệt - mùa mưa mà giữa mất mát và hoang tàn, tình quân dân đã xây nên bức tường vững chãi, những mái ấm bình yên, giúp đồng bào Mường Than vững tin đi tiếp.
