Iran nâng tầm quan hệ với Mỹ latin

Tổng thống Iran Ebrahim Raisi đang có chuyến công du các nước Venezuela, Nicaragua và Cuba. Với hàng loạt văn bản hợp tác được ký kết, Tehran kỳ vọng chuyến thăm góp phần nâng cấp quan hệ truyền thống giữa Iran với khu vực Mỹ latin lên tầm chiến lược.
Tổng thống Iran Ebrahim Raisi (trái) gặp gỡ người đồng cấp Venezuela Nicolas Maduro. Ảnh: AP
Tổng thống Iran Ebrahim Raisi (trái) gặp gỡ người đồng cấp Venezuela Nicolas Maduro. Ảnh: AP

Tổng thống Raisi ngày 12/6 bắt đầu chuyến công du tới khu vực Mỹ latin, lần đầu kể từ khi nhậm chức vào tháng 8/2021. Tháp tùng ông Raisi là phái đoàn hùng hậu, gồm các Bộ trưởng Quốc phòng, Ngoại giao, Dầu mỏ, Y tế và Văn hóa. Trong thông báo đăng trên trang mạng của Tổng thống Iran, ông Raisi mô tả quan hệ giữa Iran và các quốc gia độc lập ở Mỹ latin “có tính chiến lược”. Iran cùng Venezuela, Nicaragua và Cuba chia sẻ lập trường chung là phản đối “hệ thống thống trị” của phương Tây. Mục tiêu của chuyến thăm là gửi thông điệp “chống chủ nghĩa đơn phương” và nâng tầm quan hệ giữa Iran với Mỹ latin lên cấp độ chiến lược thật sự.

Bài viết trên tờ Tehran Times nhấn mạnh: Iran từ lâu đã nỗ lực tăng cường quan hệ với các quốc gia ở Mỹ latin, khu vực có những điểm tương đồng lớn với Iran về chính trị và kinh tế. Iran là một trong những đồng minh chủ chốt của Venezuela trong những năm gần đây, hai bên ký kết nhiều thỏa thuận trong các lĩnh vực năng lượng, khoa học, quốc phòng, văn hóa, kinh tế... Trong hợp tác về năng lượng, Iran giúp sửa chữa các nhà máy lọc dầu của Venezuela, hỗ trợ Venezuela tăng sản xuất dầu và khí đốt. Năm 2022, nhân chuyến thăm Iran của Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, hai nước ký thỏa thuận hợp tác với thời hạn 20 năm và đánh giá là văn kiện nâng quan hệ hai bên lên cấp độ chiến lược.

Iran cũng xác định Nicaragua và Cuba là những “đồng minh chính trị thân thiết”. Tháng 2 vừa qua, nhân chuyến thăm của Bộ trưởng Ngoại giao Iran tới Mangua, Iran và Nicaragua ký một bản ghi nhớ về hợp tác và tham vấn chính trị. Trong chuyến thăm Iran của Phó Thủ tướng Cuba năm 2022, Iran và Cuba đạt thỏa thuận tăng cường hợp tác về công nghệ và an ninh lương thực. Mới nhất, Iran và Cuba hợp tác tổ chức dây chuyền sản xuất vaccine phòng Covid-19 của Cuba tại Iran. Hiện Iran là quan sát viên của Liên minh Bolivar cho châu Mỹ (ALBA), tổ chức liên chính phủ các quốc gia Mỹ latin và Caribe về thúc đẩy hội nhập kinh tế, chính trị khu vực.

Từ khi nhậm chức, Tổng thống Raisi thúc đẩy triển khai “chính sách láng giềng”, với mục tiêu cải thiện quan hệ với các nước láng giềng, tăng cường quan hệ với các cường quốc ngoài phương Tây. Iran đã đạt bước tiến quan trọng trong quan hệ với các quốc gia trong khu vực và các nước phương Đông. Tờ Tehran Times nêu rõ: Dưới thời chính quyền Tổng thống Raisi, Iran giành được tư cách thành viên đầy đủ trong Tổ chức Hợp tác Thượng Hải. Quan hệ giữa Iran với Saudi Arabia được khôi phục sau bảy năm gián đoạn. Tehran đang nhắm tới hợp tác với khối các nền kinh tế mới nổi lớn bao gồm Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi (BRICS) và nâng tầm chiến lược trong quan hệ với Mỹ latin. Iran chia sẻ quan điểm chính trị chung với Venezuela, Nicaragua và Cuba; các nền kinh tế Iran và ba nước có tính bổ sung lẫn nhau cao. Những yếu tố này là nền tảng thuận lợi để nâng quan hệ lên tầm mức cao mới.

Việc Tổng thống Raisi chọn thăm Venezuela, Nicaragua và Cuba trong chuyến công du Mỹ latin đầu tiên không phải ngẫu nhiên. Hãng tin IRNA của Iran nhận định: Giống Iran, các nước này cũng phải chịu các lệnh trừng phạt cứng rắn của Mỹ. Trong kỷ nguyên của chủ nghĩa đa phương, Iran và ba nước đều phản đối gay gắt những “hành động đơn phương”. Chuyến thăm Mỹ latin của Tổng thống Raisi gửi thông điệp rõ ràng chống lại sự thống trị và chủ nghĩa đơn phương của Mỹ và phương Tây.

Tổng thống Raisi nhấn mạnh, cùng quan hệ hữu nghị về chính trị, trao đổi về kinh tế và thương mại, Iran và Mỹ latin cũng hợp tác tốt trong các lĩnh vực năng lượng, nông nghiệp, khoa học - công nghệ và y học. Iran tiếp tục thúc đẩy quan hệ với các nước Mỹ latin, cũng như các nước láng giềng và các quốc gia thân thiện với Iran. Các mối quan hệ này góp phần định hình trật tự thế giới tốt đẹp và công bằng hơn.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Chảo lửa” Trung Đông chưa yên bình

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa tấn công và bắt giữ một tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz, trong khi Eo biển Bab al-Mandab của Yemen cũng chứng kiến các cuộc giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen. Những động thái trên thực địa cho thấy triển vọng hòa bình ở chảo lửa Trung Đông vẫn còn xa vời.

Biếm họa: RAHMA

Khi “yết hầu” dầu mỏ bị siết chặt

Dòng chảy năng lượng toàn cầu đang đứng trước nguy cơ bị siết chặt, khi hai “yết hầu” hàng hải chiến lược là Eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb đồng thời trở thành điểm nóng. Nếu Hormuz nằm trong tầm khống chế của Iran thì lực lượng Houthi mới đây tuyên bố phong tỏa Bab el-Mandeb, dẫn tới những tác động trực tiếp tới giá dầu, vận tải biển và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Biếm họa: PARESH NATH

“Mây đen” cực hữu

Việc đảng cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) giành số ghế nhiều nhất trong Nghị viện bang Saxony-Anhalt không chỉ làm dấy lên lo ngại sâu sắc ở quốc gia là nền kinh tế lớn nhất châu Âu mà cả “lục địa già” nói chung, về sự trỗi dậy của lực lượng cực hữu.

Biếm họa: TJEERD ROYAARDS

Hệ quả tất yếu

Một số quốc gia phương Tây đã tung ra đòn trừng phạt nhằm vào Israel, liên quan những chính sách gây tranh cãi của Tel Aviv đối với khu Bờ Tây chiếm đóng trái phép và Dải Gazza của Palestine. Sau nhiều năm thực thi những hành động bị lên án, Nhà nước Do Thái đang trong tình trạng “một mình một chiếu” trước cộng đồng quốc tế.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Canh bạc” dầu mỏ

Thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Venezuela thoạt nhìn là một “món hời” khi trao cho Washington có cơ hội tiếp cận và kiểm soát hơn 65 tỷ thùng dầu, tương đương khoảng 20% tổng trữ lượng dầu của Venezuela - quốc gia đang sở hữu kho dầu lớn nhất thế giới. Song, nếu tính toán chi ly thì thực tế lại không đã hẳn “ngon ăn”.

Biếm họa: FARES GARABET

Vòng đối đầu mới

Bất chấp xung đột leo thang, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian một lần nữa khẳng định, nước này không tìm kiếm chiến tranh, sẵn sàng đối thoại và hợp tác. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Iran và Mỹ đã nối lại các cuộc tấn công lẫn nhau sau khoảng một tháng yên tĩnh.

Hai nhà lãnh đạo Triều Tiên (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Singapore. Ảnh: XINHUA NEWS AGENCY

Kỳ vọng bước đột phá

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un vào mùa thu năm nay đang mở ra khả năng về cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ tư. Tuy nhiên, từ đề nghị của Washington đến một cuộc gặp thật sự vẫn còn khoảng cách, bởi Bình Nhưỡng chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Biếm họa: SHADI GHANIM

Thế giằng co ở Trung Đông

Ngày 21/8, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho rằng, đã đến lúc chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng giữa Iran với Mỹ và Israel, song nhấn mạnh Tehran sẽ không khuất phục trước những sức ép của Washington. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa hai bên lâm vào bế tắc, trong khi căng thẳng liên quan việc kiểm soát Eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng.

Biếm họa: HASSAN BLEIBEL

Tái định vị quan hệ Nga - Syria

Việc Nga và Syria đạt thỏa thuận về tương lai hai căn cứ quân sự Hmeymim và Tartus cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được tái định vị, sau khi quốc gia Trung Đông này có chính quyền mới thay thế chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad.

Các nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ, Saudia Arabia và Pakistan (trái sang) tại lễ ký Hiệp định Phòng thủ chung Mecca. Ảnh: SAUDI PRESS AGENCY

Cái bắt tay chiến lược

Với việc cùng đặt bút ký kết Hiệp định Phòng thủ chung Mecca, ba quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ, Saudi Arabia và Pakistan đã bắt đầu cùng hợp tác xây dựng một cơ chế phòng thủ tập thể được cho là tương tự Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Hai nhà lãnh đạo Mỹ (bên phải) và Israel tại một cuộc gặp ở Nhà Trắng. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Vết rạn đồng minh Mỹ - Israel

Việc Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu công khai bác bỏ lộ trình 15 điểm của Tổng thống Mỹ Donald Trump về Gaza để tìm kiếm sự ủng hộ khi cuộc bầu cử đang đến gần được cho là một canh bạc khá mạo hiểm, có thể làm rạn nứt quan hệ đồng minh với Washington vốn có vai trò không thể thay thế của Tel Aviv.

Học sinh Thái Lan động viên lẫn nhau sau biến cố. Ảnh: THE NATIONE

Thái Lan bảo vệ trẻ em trước bạo lực súng đạn

Sau vụ xả súng tại Trường Debsirin Nonthaburi khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương, Chính phủ Thái Lan đang thúc đẩy xây dựng “Tiêu chuẩn an toàn trường học quốc gia” trong vòng 90 ngày. Kế hoạch tập trung vào tăng cường sàng lọc sức khỏe tâm thần, phòng chống tình trạng bắt nạt, kiểm soát vũ khí và các vật dụng bị cấm trong trường học.

Tàu Iran trúng đòn tấn công của Ukraine trên biển Caspi. Ảnh: RUSPHOTOBANK

Nguy cơ xuất hiện “mặt trận” mới trên biển Caspi

Cuộc tấn công của Ukraine vào tàu Iran trên biển Caspi không chỉ làm gia tăng căng thẳng giữa hai quốc gia này mà còn là bước leo thang mới của cuộc xung đột quân sự Ukraine - Nga, đồng thời dấy lên lo ngại vùng biển chiến lược này trở thành điểm nóng mới tại khu vực cũng như trên thế giới.

Biếm họa: VASCO GARGALO

Phép thử với EU

Vấn đề người di cư tiếp tục gây sức ép với Liên minh châu Âu (EU) sau cuộc vượt biển của hàng nghìn người Morocco sang thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha. Hiện tượng này đã bộc lộ những bất đồng của EU, đồng thời được xem là phép thử đối với sự đoàn kết của khối.

Cảnh sát Thái Lan triệt phá một ổ nhóm lừa đảo trực tuyến. Ảnh: GETTY IMAGES

Cảnh báo đỏ về nạn lừa đảo trực tuyến

Một mẩu tin tuyển dụng có thể che giấu cả một mạng lưới tội phạm. Một cú nhấp chuột có thể dẫn đến một cơn ác mộng. Mỗi năm, hàng trăm nghìn người bị buôn bán với lời hứa về công việc ở nước ngoài, để rồi bị giam giữ, ép buộc tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Đây là “cảnh báo đỏ” của Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) về “ngành công nghiệp tội phạm” trị giá hàng tỷ USD đang nổi lên nhanh chóng, biến người tìm việc thành tội phạm mạng.

Biếm họa: NAYER TALAL

Cuộc chiến phía sau chiến tuyến

Việc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky buộc phải thay thế Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrsky, sau khi cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov, khiến bùng nổ làn sóng biểu tình phản đối tại Thủ đô Kiev và nhiều thành phố lớn khác. Diễn biến này phần nào cho thấy một cuộc chiến khác - cuộc chiến không tiếng súng phía sau chiến tuyến xung đột quân sự với Nga trên chính trường Ukraine.

Giám đốc FBI Kash Patel (bên trái) gặp gỡ Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul. Ảnh: THAI PBS WORLD

Hiểm họa gia tăng trên không gian mạng

LHQ cảnh báo, thiệt hại do các đường dây lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia tại Đông Á, Đông Nam Á, Australia và New Zealand trong năm 2025 ước tính lên tới 114,1 tỷ USD, cao gần gấp ba lần so năm 2023. Trước tình hình đó, nhiều quốc gia đã phối hợp trong nỗ lực chung nhằm triệt phá các mạng lưới lừa đảo.

Biếm họa: HAMZEH HAJJAJ

Khi Hormuz thành “quân bài tẩy”

Khi thỏa thuận ngừng bắn đổ vỡ, chiến sự leo thang nguy hiểm khiến Eo biển Hormuz không còn đơn thuần là một tuyến vận tải biển chiến lược, mà đã trở thành "quân bài tẩy" của cả hai bên. Một bên tìm cách phong tỏa để tạo sức ép tối đa, bên còn lại tìm cách khai thông bằng mọi giá.

Biếm họa: AHMAD QADDURA

Thách thức với chương trình nghị sự quốc gia Syria

Quốc hội chuyển tiếp của Syria đã chính thức tổ chức phiên họp đầu tiên. Đây được xem là một cột mốc lịch sử, đánh dấu phiên họp lập pháp đầu tiên của Syria sau khi chế độ cựu Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ cuối năm 2024, đồng thời khởi động triển khai chương trình nghị sự quốc gia trong giai đoạn mới.

Biếm họa: RAHMA

“Nắm đấm thép” của EU

Ủy ban châu Âu (EC) vừa đề xuất thiết lập một cơ chế trừng phạt mới nhằm đối phó các mối đe dọa từ nhiều hình thức tội phạm có tổ chức, bao gồm đưa người di cư trái phép, buôn bán người, buôn lậu vũ khí, ma túy và rửa tiền. Bảo đảm an ninh và các giá trị của khối cũng như bảo vệ tính mạng của người di cư là những mục đích chính của đề xuất này.

Hai nhà lãnh đạo Pháp (bên phải) và Syria gặp gỡ tại Damascus. Ảnh: GETTYIMAGES

Mở rộng hợp tác Pháp-Syria

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vừa có chuyến công du chớp nhoáng tới Syria. Tuy chỉ là cuộc ghé thăm trên đường tới Thổ Nhĩ Kỳ tham dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), nhưng Paris tỏ ra rất coi trọng việc mở rộng hợp tác với Damascus, thể hiện qua hình ảnh một đoàn doanh nghiệp hùng hậu tháp tùng “ông chủ” Điện Elysee trong chuyến thăm Syria.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Động lực tìm lại vị thế

Với sự ủng hộ của các đối tác trong liên minh cầm quyền, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã bày tỏ lạc quan về triển vọng phát triển của nước Đức sau một thời gian dài lâm vào trì trệ. Ông Merz khẳng định các biện pháp cải cách của liên minh cầm quyền sẽ tạo nền tảng tăng trưởng mới và phục hồi tích cực hơn trong thời gian tới.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Mục tiêu định hình “NATO 3.0”

Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 36 Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), diễn ra tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 7/7 tới, được đánh giá là một kỳ họp quan trọng bậc nhất lịch sử NATO. Bối cảnh địa - chính trị thế giới dịch chuyển mang tính bước ngoặt, liên minh xuyên Đại Tây Dương đứng trước áp lực xây dựng mô hình “NATO 3.0”, với bản thiết kế quân sự mới nhằm duy trì vị thế răn đe hiệu quả trong trật tự thế giới đầy biến động.

Biếm họa: TOSO BORKOVIC

Cái giá phải trả

Đợt nắng nóng kỷ lục đang bao trùm nhiều khu vực ở châu Âu trong tháng 6 này được xem là biểu hiện rõ rệt từ tác động của biến đổi khí hậu (BĐKH). Theo cảnh báo của Liên hợp quốc (LHQ), tình trạng ô nhiễm do hoạt động đốt nhiên liệu hóa thạch là một trong những “thủ phạm” chính gây ra làn sóng nhiệt hoành hành tại “lục địa già”.

Biếm họa: MIKAIL çIFTçI

Thách thức kép ở Gaza

Liên hợp quốc (LHQ) bày tỏ quan ngại về các vụ bắn phá vẫn tiếp diễn ở Dải Gaza. Cùng với đó, việc Israel đóng các cửa khẩu và áp đặt những hạn chế trong vận tải hàng hóa khiến người dân ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải phải đối diện thách thức kép, nghĩa là vừa bị mất an ninh vừa lâm vào khủng hoảng nhân đạo.

Biếm họa: SIMON REGIS

Tình thế lưỡng nan

Đụng độ vẫn tiếp tục nổ ra giữa lực lượng Israel và Phong trào Hezbollah ở Lebanon đang cản trở việc thực thi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Nhằm bảo đảm thỏa thuận không bị đổ vỡ, phái đoàn Mỹ, Pakistan và Iran đã lên đường tới Thụy Sĩ tham gia vòng đàm phán mới.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.