Đại hội đại biểu Hội Triết học Việt Nam lần thứ hai, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng, yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và hoàn thiện hệ giá trị con người Việt Nam. Trong bối cảnh đó, triết học vừa giữ vai trò là nền tảng lý luận, đồng thời còn là công cụ tư duy quan trọng để nhận diện, lý giải và định hướng các vấn đề lớn của xã hội.
Báo cáo tổng kết nhiệm kỳ 2020-2025 được trình bày tại Đại hội đã nhận được sự đồng thuận cao của các đại biểu. Đó là nhiệm kỳ đầu tiên của Hội Triết học Việt Nam, với nhiều khó khăn ban đầu về tổ chức, cơ chế hoạt động và nguồn lực. Tuy nhiên, bằng tinh thần chủ động, đoàn kết và trách nhiệm, Hội đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Trước hết, công tác xây dựng tổ chức Hội được triển khai bài bản và hiệu quả. Hệ thống tổ chức từ trung ương đến các chi hội từng bước được kiện toàn; số lượng hội viên tăng đáng kể, bao gồm các nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và những người hoạt động trong lĩnh vực lý luận. Việc ban hành các quy chế hoạt động, quy định nội bộ đã góp phần tạo nền tảng pháp lý và tổ chức vững chắc cho Hội.
Trong lĩnh vực chuyên môn, Hội đã tổ chức nhiều hội thảo khoa học có chất lượng, cả trong nước và quốc tế. Các chủ đề hội thảo bám sát những vấn đề lý luận và thực tiễn của đất nước, từ chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đến các vấn đề triết học đương đại như phát triển bền vững, đạo đức xã hội, trí tuệ nhân tạo và con người trong thời đại số.
Bên cạnh đó, Hội Triết học Việt Nam cũng triển khai nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, đóng góp thiết thực vào việc làm rõ cơ sở lý luận cho các chính sách phát triển kinh tế-xã hội. Vai trò của triết học trong tư vấn chính sách từng bước được khẳng định, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến định hướng xã hội chủ nghĩa, hệ giá trị văn hóa và con người Việt Nam.
Một dấu mốc quan trọng trong nhiệm kỳ là việc Hội chính thức trở thành thành viên của Liên đoàn quốc tế các Hội triết học (FISP) từ tháng 5/2023. Sự kiện này góp phần nâng cao vị thế của triết học Việt Nam trên trường quốc tế, đồng thời mở ra nhiều cơ hội hợp tác học thuật, trao đổi tri thức và hội nhập sâu rộng với cộng đồng triết học toàn cầu.
Những kết quả đạt được trong nhiệm kỳ 2020-2025 cho thấy một số ưu điểm nổi bật của Hội Triết học Việt Nam. Hội đã khẳng định được vai trò là tổ chức học thuật có uy tín, tập hợp được đội ngũ trí thức triết học trên cả nước. Sự gắn kết giữa các nhà nghiên cứu, giảng viên và các cơ sở đào tạo, nghiên cứu đã tạo nên một mạng lưới học thuật tương đối vững chắc.
Cùng với đó, hoạt động nghiên cứu và hội thảo được duy trì thường xuyên, có chiều sâu, góp phần nâng cao chất lượng lý luận. Các vấn đề nghiên cứu không chỉ mang tính hàn lâm mà còn gắn với thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của xã hội.
Ngoài ra, công tác hội nhập quốc tế có bước tiến rõ rệt. Việc tham gia FISP và các diễn đàn quốc tế đã giúp triết học Việt Nam tiếp cận với những xu hướng mới, đồng thời giới thiệu các giá trị lý luận của Việt Nam ra thế giới. Hội đã bước đầu phát huy vai trò trong tư vấn, phản biện chính sách. Dù còn khiêm tốn, nhưng đây là hướng đi đúng, phù hợp với chức năng của một tổ chức triết học trong bối cảnh hiện nay.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Đại hội cũng thẳng thắn chỉ ra những vấn đề tồn tại cần khắc phục. Trước hết, hoạt động của Hội chưa thực sự đồng đều giữa các khu vực, các chi hội. Một số nơi còn mang tính hình thức, thiếu tính chủ động và sáng tạo. Chất lượng một số hoạt động học thuật chưa cao, chưa tạo được những công trình có tầm ảnh hưởng lớn. Nghiên cứu liên ngành còn hạn chế, trong khi đây là xu hướng tất yếu của khoa học hiện đại.
Bên cạnh đó, công tác truyền thông và phổ biến tri thức triết học còn yếu. Triết học vẫn chưa đến được với đông đảo công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hoạt động của Hội còn chưa tương xứng với yêu cầu chuyển đổi số. Những vấn đề tồn tại đặt ra yêu cầu phải có những giải pháp đồng bộ, quyết liệt trong nhiệm kỳ tới, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và vị thế của Hội.
Đại hội đã thống nhất phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031 với tinh thần đổi mới, sáng tạo và hội nhập. Một trong những mục tiêu quan trọng là xây dựng Hội vững mạnh về tổ chức, nâng cao chất lượng hội viên, trẻ hóa đội ngũ và hiện đại hóa công tác quản lý. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu và nền tảng số cho hoạt động học thuật được xác định là nhiệm vụ cấp thiết.
Trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, Hội sẽ tập trung vào các chủ đề chiến lược như kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hệ giá trị con người Việt Nam, đạo đức trong xã hội hiện đại, và những vấn đề triết học của chuyển đổi số. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu liên ngành, kết nối triết học với các lĩnh vực khoa học khác.
Hoạt động tư vấn và phản biện chính sách sẽ được tăng cường, nhằm cung cấp các luận cứ khoa học cho các quyết sách của Đảng và Nhà nước. Đây được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thể hiện rõ vai trò xã hội của triết học. Công tác xuất bản và truyền thông cũng được chú trọng, với mục tiêu nâng cao chất lượng Tạp chí Nghiên cứu Triết học đạt chuẩn quốc tế, đồng thời lan tỏa tri thức triết học qua các nền tảng số. Hội cũng sẽ tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế, tham gia sâu hơn vào các diễn đàn học thuật toàn cầu, qua đó nâng cao vị thế của triết học Việt Nam.
Quyết định quan trọng của Đại hội là thống nhất đổi tên Hội Triết học thành Hội Triết học Việt Nam, phù hợp với tôn chỉ, mục đích và phạm vi hoạt động của Hội trong giai đoạn mới. Đại hội cũng thông qua báo cáo sửa đổi, bổ sung Điều lệ Hội, tạo cơ sở pháp lý cho các hoạt động trong nhiệm kỳ tới.
Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Hội nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 31 ủy viên; Ban Kiểm tra gồm 3 ủy viên. Tại Hội nghị Ban Chấp hành Hội Triết học Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 lần thứ nhất, Ban Thường vụ gồm 17 thành viên đã được bầu.
Các chức danh lãnh đạo chủ chốt Hội Triết học Việt Nam nhiệm kỳ mới, gồm: Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Văn Đức - Chủ tịch Hội; Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Phòng - Phó Chủ tịch Thường trực; Tiến sĩ Nguyễn Đức Tài - Phó Chủ tịch phụ trách đối ngoại kiêm Tổng Thư ký; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đăng Sinh - Phó Chủ tịch phụ trách phát triển chi hội, hội viên; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Triệu Long - Phó Chủ tịch phụ trách khu vực miền trung-Tây Nguyên; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tài Đông - Phó Chủ tịch phụ trách nghiên cứu khoa học; Tiến sĩ Nguyễn Thị Luyện - Phó Chủ tịch phụ trách Khu vực 2; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Phong - Phó Chủ tịch phụ trách Khu vực 4.
