Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Tư pháp Nguyễn Thanh Ngọc cho biết, Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã chỉ rõ vị trí vai trò rất lớn của loại hình kinh tế này trong giai đoạn hiện nay, là động lực quan trọng của nền kinh tế.
Cả Nghị quyết số 68-NQ/TW và Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị đều đặt ra nhiệm vụ rà soát và hoàn thiện thể chế. Với quan điểm, mục tiêu rất rõ của Bộ Chính trị, hiện Bộ Tư pháp đang cùng các bộ ngành nhận diện các điểm nghẽn thể chế, tạo điều kiện cho kinh tế tư nhân phát triển.
“Nếu xác định đúng điểm yếu, đúng nguyên nhân thì chúng ta sẽ có được nguyên nhân nào giải pháp đó, nếu không nhận diện đúng sẽ không có giải pháp hiệu quả”, Thứ trưởng Ngọc nhấn mạnh.
Tại hội thảo, các đại biểu tập trung cho ý kiến về vai trò của pháp luật trong thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển; xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật để huy động mọi nguồn lực và tạo động lực cho kinh tế tư nhân phát triển tại Việt Nam; các yêu cầu đối với hệ thống pháp luật để thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển nhanh, mạnh và bền vững; nhận diện những yếu tố quy định pháp luật làm cản trở kinh tế tư nhân phát triển, cản trở hỗ trợ khởi nghiệp, thúc đẩy đầu tư kinh doanh và kiến nghị giải pháp hoàn thiện; những bất cập của pháp luật làm cản trở doanh nghiệp tư nhân trong tiếp cận đất đai, tiếp cận khoa học, công nghệ, vốn, các nguồn nhân lực chất lượng cao...
Theo Tiến sĩ Phan Đức Hiếu, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, có tổng cộng 5 chi phí phải bỏ ra khi thực hiện một quy định: chi phí hành chính, phí và lệ phí tính theo giá trị, chi phí đầu tư, chi phí cơ hội và chi phí không chính thức.
Cũng theo ông Hiếu, khi quy định pháp luật không rõ ràng, không phù hợp với thực tế có thể dẫn đến tranh chấp, rủi ro và hạn chế cạnh tranh, thậm chí còn là “nút bảo vệ” cho doanh nghiệp độc quyền khi gia nhập thị trường.
Tiến sĩ Hiếu kiến nghị về việc thành lập cơ quan độc lập giám sát và đóng góp chuyên môn về thể chế, đồng thời Bộ Tư pháp xây dựng một bộ tiêu chí rà soát bất cập chính sách pháp luật.
Phát biểu tại hội thảo, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng, để các chính sách, quy định pháp luật đi vào cuộc sống của cộng đồng doanh nghiệp rất cần giải pháp nâng cao công tác đào tạo, tập huấn về chính sách pháp luật. Cùng với đó cần ban hành các quy định rõ nghĩa, dễ thực hiện, nhất là các văn bản hướng dẫn.
Đại diện này cho biết, ngay việc tiếp cận vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ hiện nay cũng rất khó vì phải thông qua bởi 6 ngân hàng mới có thể giải ngân từ Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp.
Cùng quan điểm về việc quy định pháp luật cho đội ngũ doanh nghiệp nhỏ và vừa cần cụ thể, dễ tiếp cận, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Đỗ Ngọc Thịnh cho rằng, cần xây dựng luật có phạm vi nhỏ, hẹp, ngắn phù hợp mới kích hoạt doanh nghiệp loại hình này làm theo.
Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc đánh giá cao các ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự. Ngoài việc khẳng định vị trí vai trò của kinh tế tư nhân các đại biểu chỉ ra những điểm nghẽn về thể chế và thực thi pháp luật như văn bản pháp luật chưa khắc phục triệt để tư duy “không quản được thì cấm”, cơ chế “xin-cho”.
Việc luật hóa quan điểm của Đảng, Nhà nước còn chậm, thủ tục hành chính chậm, một số văn bản dưới luật chưa đồng bộ, cơ chế chính sách cho doanh nghiệp tiếp cận ưu đãi chưa rõ. Việc triển khai chính sách cũng còn chậm thiếu đồng bộ, thiếu sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương...
Đồng tình với nhiều ý kiến kiến nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Ngọc cho biết, thời gian tới, Bộ Tư pháp tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát toàn diện hệ thống pháp luật hiện nay nhất là các quy định liên quan đến kinh tế tư nhân. Đặc biệt phải có cơ chế rà soát thường xuyên để gỡ vướng kịp thời cho hoạt động của kinh tế tư nhân.
