Đây là phiên chuyên đề pháp lý trong khuôn khổ Vòng đối thoại địa phương/đơn vị thuộc Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 - VPSF 2025 (do Trung ương Đoàn, Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam phối hợp Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức).
Mục đích của hội thảo là đưa ra các kiến nghị kịp thời và phù hợp liên quan đến chính sách pháp luật nhằm thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu lớn được nêu trong các Nghị quyết của Bộ Chính trị và văn bản của Chính phủ được ban hành gần đây.
Hội thảo có sự tham gia của nhiều nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân đến từ các trường đại học và hiệp hội ngành nghề. Hội thảo tập trung thảo luận 3 nhóm vấn đề lớn:
Thể chế và chính sách khơi thông dòng chảy phát triển kinh tế tư nhân-nhận diện điểm nghẽn pháp lý, cải cách thủ tục đầu tư-kinh doanh, cơ chế bảo vệ doanh nhân và doanh nghiệp;
Đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững - bàn về sandbox FinTech, hệ sinh thái ESG, cải cách thuế, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp;
Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh - xu thế tất yếu gắn với quản trị tài sản số, thị trường carbon, bảo hộ sở hữu trí tuệ, phát triển đô thị và công trình xanh.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Thị Ánh Hồng (Khoa Luật Hình sự, Trường đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh), cần thay đổi trong tư duy pháp lý hình sự đối với các tội phạm về kinh tế theo hướng giảm hình sự hóa trong lĩnh vực kinh tế. Chính sách pháp luật hình sự cần bảo đảm hành lang pháp lý hình sự rõ ràng, minh bạch, phù hợp sự vận động của nền kinh tế và tiệm cận, hài hòa với xu thế chung của quốc tế.
Nhà nước cần bảo đảm môi trường pháp lý ổn định, an toàn, thân thiện với hoạt động kinh doanh. Chính sách pháp luật hình sự cần hướng đến mục tiêu tạo lập một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và có khả năng bảo vệ doanh nghiệp khỏi các rủi ro hình sự hóa không cần thiết.
Pháp luật hình sự phải là “lá chắn” cho những hoạt động đầu tư, kinh doanh hợp pháp, thay vì trở thành công cụ tạo áp lực hoặc rủi ro cho doanh nghiệp. Chính sách pháp luật cần phân định rõ ràng giữa trách nhiệm dân sự, hành chính, hình sự; phân biệt rành mạch giữa vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh (như sai sót trong khai thuế, báo cáo tài chính) và hành vi có dấu hiệu tội phạm.
Điểm nhấn của hội thảo chính là phần thảo luận cởi mở, trực tiếp giữa cộng đồng doanh nghiệp tư nhân và giới nghiên cứu-hoạch định chính sách pháp lý. Các đại biểu tham gia hội thảo đã thẳng thắn nêu ra những khó khăn trong thực tiễn: Rủi ro pháp lý, thủ tục chồng chéo, chi phí tuân thủ cao. Các nhà khoa học, chuyên gia pháp lý, doanh nhân đã đưa ra nhiều khuyến nghị và giải pháp thiết thực.
Kết quả của hội thảo sẽ được tổng hợp, chắt lọc thành những kiến nghị chính sách cụ thể và thiết thực; được gửi tới Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền trong khuôn khổ VPSF 2025.
Đây là bước đi quan trọng nhằm góp phần hình thành cơ chế pháp lý hiện đại, minh bạch và hội nhập quốc tế; góp phần khơi thông dòng chảy phát triển, bảo vệ và đồng hành cùng doanh nghiệp tư nhân Việt Nam trên con đường đổi mới sáng tạo và vươn ra toàn cầu.
