Hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân kinh doanh bền vững

Với những cải cách, đổi mới mạnh mẽ về thể chế, chính sách thời gian gần đây, khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ về số lượng và chất lượng, trở thành một động lực quan trọng trong phát triển kinh tế. Tuy nhiên, vẫn cần thêm đòn bẩy để khu vực này tăng sức cạnh tranh, thật sự phát triển bền vững.
Tổng công ty May 10 là một trong những doanh nghiệp tích cực áp dụng các mô hình xanh vào sản xuất. Ảnh: KHẮC KIÊN
Tổng công ty May 10 là một trong những doanh nghiệp tích cực áp dụng các mô hình xanh vào sản xuất. Ảnh: KHẮC KIÊN

Duy trì tốc độ tăng trưởng

Thực tế cho thấy, tinh thần kinh doanh được nâng cao, năng suất, hiệu quả và sức cạnh tranh được cải thiện, không ít doanh nhân và doanh nghiệp (DN) Việt Nam tham gia vào mạng sản xuất, chuỗi giá trị toàn cầu và có thương hiệu vươn tầm quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam. Giai đoạn 2011-2020 cũng đã ghi nhận xu thế khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo phát triển mạnh mẽ, lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng doanh nhân, DN Việt Nam.

Số lượng DN hoạt động trong nền kinh tế sau hơn 10 năm đạt hơn 878.600 DN, tăng hơn 2,7 lần so với khoảng 324.700 vào cuối năm 2011. Bên cạnh đó, cả nước hiện có khoảng 15,3 nghìn hợp tác xã và khoảng 5,2 triệu hộ kinh doanh (trong đó khoảng 1,6 triệu hộ có mã số thuế).

Khu vực kinh tế này liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng khá, chiếm tỷ trọng khoảng 40% GDP; thu hút 85% lực lượng lao động của nền kinh tế, góp phần quan trọng trong huy động các nguồn lực xã hội cho đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng thu ngân sách nhà nước, tạo việc làm, cải thiện đời sống nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội.

Vẫn chưa tương xứng

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương, cần thẳng thắn nhìn nhận các DN tư nhân trong nước còn yếu và thiếu về số lượng cũng như chất lượng, mức độ phát triển và đóng góp chưa tương xứng tiềm năng của khu vực này. Thời gian tới, DN Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức mới, cạnh tranh ngày càng gay gắt, áp lực trước năng suất lao động và chuyển đổi số trong bối cảnh mới, tình hình sản xuất, kinh doanh của DN dự kiến tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn với nguy cơ dịch Covid-19 bùng phát trở lại. Vấn đề biến đổi khí hậu, hạn hán, lũ lụt diễn ra bất thường; xung đột quân sự Nga-Ukraine có thể kéo dài; lạm phát tăng cao trở thành vấn đề dai dẳng trong trung hạn; giá xăng, dầu, nhiên, nguyên vật liệu còn ở mức cao,… gây ảnh hưởng đến khả năng phục hồi của DN và nền kinh tế.

Nhận thức rất rõ điều đó, Chính phủ Việt Nam ngay từ đầu thập niên 2000 đã ban hành Chương trình Nghị sự 21 “Định hướng chiến lược phát triển bền vững ở Việt Nam” và Chương trình nghị sự 2030 với 17 Mục tiêu phát triển bền vững. Gần đây nhất, tại Hội nghị COP26, Việt Nam đã có những cam kết mạnh mẽ khi đưa mức phát thải ròng carbon về 0 vào năm 2050 và Chính phủ đã ban hành các chiến lược tăng trưởng xanh, gắn với khối DN để hiện thực hóa những mục tiêu này. “Điều này đã giúp cho Việt Nam từ vị trí thứ 88 vào năm 2016 vươn lên vị trí 49 vào năm 2020 trong bảng xếp hạng về chỉ số phát triển bền vững do Mạng lưới Giải pháp phát triển bền vững của LHQ công bố hằng năm”, Thứ trưởng Trần Quốc Phương thông tin. Đồng thời cho biết, thích ứng với xu thế phát triển bền vững, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tích cực, chủ động tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các cơ chế, chính sách thúc đẩy, hỗ trợ DN thực hiện chuyển đổi mô hình kinh doanh theo hướng phát triển bền vững, bảo đảm kết hợp chặt chẽ, hợp lý và hài hòa giữa hiệu quả kinh tế với trách nhiệm xã hội, bảo vệ tài nguyên và môi trường. Qua đó, góp phần hoàn thành 17 mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam vào năm 2030, cũng như các chương trình hành động để DN tăng trưởng xanh, góp phần thúc đẩy cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng nhằm đạt cả thịnh vượng về kinh tế, bền vững về môi trường và công bằng về xã hội.

Áp dụng công nghệ mới góp phần tăng năng suất lao động. Ảnh: KHẮC KIÊN

Áp dụng công nghệ mới góp phần tăng năng suất lao động. Ảnh: KHẮC KIÊN

Sáng kiến tăng sức cạnh tranh

Tất cả được thể chế hóa tại các văn bản, có thể kể đến Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050; Kế hoạch phát triển bền vững DN khu vực tư nhân đến năm 2025, tầm nhìn đến 2030 và Chương trình hỗ trợ DN khu vực tư nhân kinh doanh bền vững giai đoạn 2022-2025. Do đó, đây là thời điểm cần giúp các DN Việt Nam nâng cao nhận thức về các mô hình phát triển bền vững, những cơ hội để được nhận hỗ trợ và tiếp sức trên con đường thực hành phương pháp Môi trường - Xã hội - Quản trị (ESG).

Khu vực tư nhân đã có bước phát triển trong thời gian qua và tiếp tục được hỗ trợ tiến tới phát triển kinh doanh bền vững, bao trùm trong thời gian tới đây. Đặc biệt, Sáng kiến “Thúc đẩy thực hành phương pháp Môi trường - Xã hội - Quản trị trong khu vực tư nhân hướng tới tăng trưởng bền vững” là cơ sở tìm kiếm những ý tưởng xuất sắc, tạo thành những mô hình, câu chuyện điển hình, giúp tạo tác động lan tỏa, khuyến khích nhiều DN tích cực thực hành theo phương pháp này, hướng tới một nền kinh tế bền vững hơn.

Bàn về vấn đề này, Giám đốc Khu vực châu Á của USAID Michael Schiffer cho biết, mặc dù là khu vực tạo việc làm chính nhưng các DN nhỏ và đang tăng trưởng của Việt Nam lại gặp nhiều thách thức trong phát triển bền vững. USAID đang mở rộng quan hệ đối tác với Bộ Kế hoạch và Đầu tư nhằm hỗ trợ các DN này vượt qua khó khăn và nắm bắt cơ hội để tăng cường năng lực cạnh tranh.

“Đây là một sáng kiến về ESG đầu tiên ở Việt Nam dành cho các DN nhỏ và đang tăng trưởng (SGBs). Các DN này hiện chiếm đến 97% số lượng DN của khu vực kinh tế tư nhân, thu hút khoảng 85% lực lượng lao động của nền kinh tế và đóng góp khoảng 40% GDP. Số liệu này đã cho thấy SGBs đóng một vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội và bền vững môi trường của Việt Nam”, ông Michael Schiffer nói.

Ngược lại, cách thức mà các DN này tương tác với xã hội và môi trường tự nhiên có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thị trường và thành công của họ. Dưới góc độ ESG, thực hành kinh doanh bền vững không chỉ giới hạn ở các vấn đề môi trường mà còn liên quan đến yếu tố con người, nguồn lực và hệ thống. DN đầu tư vào công nghệ giúp tiết kiệm năng lượng hơn, đồng thời thể hiện sự quan tâm đến tác động đối với cộng đồng. Những DN đó cũng thường đi đầu trong việc xem xét ý kiến đóng góp của các bên liên quan, có xu hướng đạt được mức tăng trưởng nhất quán và có tính chống chịu cao hơn so với các DN khác.

Sáng kiến mới này tập trung vào việc cải thiện các khuôn khổ pháp lý để thúc đẩy thực hành ESG trong khu vực tư nhân, nâng cao năng lực cho các DN nhỏ và đang tăng trưởng về thực hành ESG. Đồng thời mở rộng mạng lưới các DN quan tâm đến ESG, qua đó thúc đẩy và trao đổi các thực tiễn tốt nhất. Mục tiêu đến năm 2025, ESG sẽ cung cấp các gói hỗ trợ kỹ thuật cho 300 DN nhỏ và đang tăng trưởng, trong đó 10 DN sẽ nhận được hỗ trợ bổ sung để thí điểm, triển khai hoặc mở rộng các mô hình kinh doanh ESG sáng tạo. Nỗ lực này phù hợp với Chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam giai đoạn 2021-2030 và Quyết định số 167 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình hỗ trợ DN khu vực tư nhân kinh doanh bền vững.

ESG sẽ được triển khai thông qua Dự án Tăng cường năng lực cạnh tranh khu vực tư nhân Việt Nam (IPSC). Với tổng số vốn lên tới 36 triệu USD do USAID tài trợ, IPSC hướng tới gỡ bỏ các hạn chế về chính sách, thị trường ở cấp độ DN cản trở sự phát triển của SGBs, bao gồm cả những DN do phụ nữ và nhóm yếu thế làm chủ, và qua đó thúc đẩy khu vực tư nhân đổi mới và năng động, đủ sức cạnh tranh trên toàn cầu và gia tăng cơ hội phát triển kinh tế.

Có thể bạn quan tâm

Cần nghiên cứu phương án tiếp tục bổ sung nguồn lực cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Ảnh: ANH QUÂN

Kìm hãm đà tăng giá xăng dầu

Giá xăng dầu trong nước tăng liên tiếp, lên mức cao nhất sáu tháng, đang tạo sức ép lên chi phí vận tải, sản xuất và giá hàng hóa. Trong khi dư địa giảm thuế và Quỹ Bình ổn giá hạn chế, bài toán kìm hãm đà tăng giá trở nên cấp thiết.

Sản phẩm UAV của doanh nghiệp Việt được giới thiệu tại triển lãm công nghệ. Ảnh: HẢI NAM

Đổi mới sáng tạo và khoảng cách từ xuất khẩu đến sở hữu

Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao, nhưng chỉ đứng thứ 110 về thu nhập từ sở hữu trí tuệ. Một nghịch lý nổi lên khi chúng ta mạnh về sản xuất và xuất khẩu, nhưng còn yếu về khả năng tạo ra và thu giá trị từ tài sản trí tuệ.

Thực hành nghề cơ khí tại Trường cao đẳng Cơ điện Hà Nội.

Mở quyền tự chủ, nâng chất lượng nguồn tuyển

Quy chế tuyển sinh trong giáo dục nghề nghiệp vừa được Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, có hiệu lực từ ngày 3/11/2026, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo chủ động hơn trong xác định quy mô, phương thức tuyển sinh, đồng thời giảm thủ tục cho người học. Quyền tự chủ được mở rộng cũng đặt ra yêu cầu các trường nâng chất lượng đào tạo, để tuyển sinh không chỉ đủ về số lượng mà còn đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực của thị trường lao động.

Theo dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), quản lý an toàn thực phẩm phải gắn với một đầu mối rõ ràng.

Quản lý sát hơn từ cơ sở

Sau hơn 15 năm thực hiện, Luật An toàn thực phẩm năm 2010 đang được sửa đổi theo hướng chuyển từ kiểm soát từng khâu sang quản lý toàn bộ chuỗi thực phẩm, dựa trên nguy cơ và tăng hậu kiểm. Cùng với phân cấp, dự thảo đặt ra yêu cầu rõ hơn đối với chính quyền cơ sở, bếp ăn tập thể và hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường số.

Mã QR giúp du khách thuận tiện trong mua sắm. Ảnh: NAM HẢI

Thuận dòng chi tiêu của du khách

Dòng khách quốc tế gia tăng kéo theo nhu cầu thanh toán thuận tiện tại các điểm đến. Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng, giúp du khách sử dụng phương thức quen thuộc để chi tiêu tại Việt Nam.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro...

Vốn nước ngoài chờ “cửa” vào ngân hàng Việt

Từ cuộc đàm phán tăng sở hữu tại VPBank đến kế hoạch bán vốn của nhiều ngân hàng, dòng vốn nước ngoài đang chờ những thỏa thuận đủ hấp dẫn để đi xa hơn vào thị trường Việt Nam. Nhưng những thương vụ được chờ đợi vẫn phải vượt qua câu hỏi khó nhất: Mức giá nào đủ để cả bên mua lẫn bên bán “gật đầu”?

Một trạm xăng tại Pháp phải đóng cửa do thiếu nhiên liệu. Ảnh: SKYNEWS

Nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu

Nguồn cung nhiên liệu tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu qua Eo biển Hormuz bị gián đoạn kéo dài và các cơ sở năng lượng tại Trung Đông tiếp tục bị tấn công.

Giá nhiên liệu tại châu Âu tăng cao do xung đột tại Trung Đông và Ukraine. Ảnh: MARKET WATCH

Châu Âu ứng phó giá năng lượng leo thang

Châu Âu đang triển khai hàng loạt biện pháp như trợ cấp, giảm thuế nhiên liệu và điều chỉnh chính sách năng lượng nhằm hạn chế tác động của giá xăng, dầu diesel tăng cao trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu chịu ảnh hưởng từ các cuộc xung đột tại Trung Đông và Ukraine.

IELTS vẫn có giá trị trong tuyển sinh, nhưng không còn mặc nhiên trở thành một điểm cộng thêm vào kết quả xét tuyển. Ảnh: NAM HẢI

Thay đổi cách ghi nhận năng lực ngoại ngữ

Đề xuất không cộng điểm đối với chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học từ năm 2027 đang thu hút sự quan tâm của học sinh, phụ huynh. Tuy nhiên, cách hiểu “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là chưa chính xác. Điều được đề xuất thay đổi là cách thức ghi nhận chứng chỉ, nhằm đưa năng lực ngoại ngữ về đúng vị trí trong đánh giá đầu vào đại học.

Chuẩn sàn quốc gia

Cuộc họp đột xuất ở cơ quan đã bắt đầu. Cô bạn đồng nghiệp phi thẳng vào chiếc ghế trống duy nhất còn lại, bên cạnh tôi. "Em tranh thủ đưa cháu đi học ngoại ngữ, may mà kịp giờ". Người ngồi bên khẽ nghiêng đầu, cả khán phòng nhanh chóng im lặng khi lãnh đạo bước lên bục phát biểu.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Chảo lửa” Trung Đông chưa yên bình

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa tấn công và bắt giữ một tàu chở dầu tại Eo biển Hormuz, trong khi Eo biển Bab al-Mandab của Yemen cũng chứng kiến các cuộc giao tranh đẫm máu giữa lực lượng Houthi và quân đội Chính phủ Yemen. Những động thái trên thực địa cho thấy triển vọng hòa bình ở chảo lửa Trung Đông vẫn còn xa vời.

Cử tri Nga đi bỏ phiếu trong Ngày Bầu cử thống nhất. Ảnh: THE MOSCOW TIMES

Nga bầu cử Duma Quốc gia khoá mới

Từ ngày 18 đến 20/9, cử tri Nga bỏ phiếu bầu Duma Quốc gia (Hạ viện) khóa 9, đồng thời bầu Hội đồng lập pháp và các thống đốc khu vực. Với quy mô lớn và phạm vi rộng, kỳ bầu cử lần này là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, tác động tới cả cơ quan lập pháp liên bang và các cơ quan quyền lực ở địa phương trên khắp nước Nga.

Chụp chẩn đoán hình ảnh tại Bệnh viện K. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng BHYT, tăng cơ hội phát hiện sớm ung thư

Bộ Y tế đang đề xuất mở rộng phạm vi chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT), trong đó đưa khám sàng lọc, chẩn đoán sớm 7 bệnh ung thư vào lộ trình được quỹ thanh toán. Chính sách nếu được ban hành sẽ mở thêm cơ hội phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, giảm gánh nặng chi phí cho người bệnh, đồng thời đặt ra yêu cầu tính toán chặt chẽ để vừa mở rộng quyền lợi, vừa bảo đảm cân đối Quỹ BHYT.

Du khách thích thú với tour du lịch miền tây. Ảnh: NAM HẢI

Khách đông chưa đủ

Nghị quyết 26-NQ/TW đặt yêu cầu chuyển du lịch từ tăng trưởng về lượng sang nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh. Đây cũng là dư địa để Việt Nam thu hút khách chi tiêu cao, phát triển sản phẩm đặc sắc và nâng hiệu quả kinh tế từ du lịch.

Việt Nam vẫn đang thiếu nhân lực chất lượng cao làm việc trong ngành hàng không. Ảnh: KHIẾU MINH

Nghị quyết 71 mở đường cho nhân lực công nghệ

Sau một năm thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, một trong những chuyển động rõ nét là giáo dục đại học đang được đặt gần hơn với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật và công nghệ chiến lược.

 Tính đến ngày 31/5/2026, Ngân hàng chính sách xã hội đã giải ngân 32.059 tỷ đồng cho 69.204 khách hàng vay vốn.

Nhà chờ người mua, người mua chờ vốn

Trúng quyền mua nhà ở xã hội (NOXH) nhưng chưa thể vay vốn ưu đãi, nhiều gia đình đang lo ngại phải trả lại suất mua. Khi lịch thanh toán đã xác định mà thời điểm giải ngân còn bỏ ngỏ, vấn đề đặt ra là làm sao gắn tiến độ phát triển nhà ở với kế hoạch tín dụng.

Tài sản trí tuệ - Một trong những nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp. Ảnh: NAM NGUYỄN

Định giá để tạo lập thị trường tài sản trí tuệ

Việt Nam đã có hàng chục nghìn văn bằng sở hữu trí tuệ, nhưng phần lớn vẫn nằm trên giá hồ sơ hoặc trong sổ sách của các viện, trường. Khi Chính phủ đặt mục tiêu thí điểm định giá 100 quyền sở hữu trí tuệ (SHTT), thách thức nằm ở việc tạo ra cơ chế để tài sản vô hình thật sự bước vào thị trường.

Người lao động kê khai hưởng chính sách bảo hiểm thất nghiệp tại Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội.

Siết trách nhiệm với nợ bảo hiểm

Từ việc cơ quan kiểm sát khởi kiện, Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 12 (Hà Nội) vừa xét xử vụ án yêu cầu một doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm cho thấy, công tác xử lý tình trạng chậm, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) đang có thêm một công cụ pháp lý mới.

Khám, chữa bệnh tại một bệnh viện ngoài công lập. Ảnh: NAM NGUYỄN

Mở rộng kênh vốn cho y tế tư nhân

Nhu cầu đầu tư lớn nhưng khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế đang là điểm nghẽn với y tế tư nhân. Mở rộng các kênh vốn, trong đó có cho thuê tài chính là một hướng tháo gỡ.

Tan ca nhưng chưa hết ca

Cổng khu công nghiệp Quang Minh, đèn đường đã sáng từ lâu. Dòng người ùa ra từ những cánh cổng nhà máy mỗi lúc một đông. Mọi người lao về những hướng quen thuộc, gần như không ai nói chuyện với nhau. Vài quán nước ven đường đã đóng cửa.

Ảnh: MIRAGE NEWS

EU trước thách thức từ biến đổi khí hậu

Thời tiết cực đoan ngày càng gây thiệt hại nghiêm trọng cho kinh tế, cơ sở hạ tầng và đời sống tại châu Âu, trong khi những tranh cãi và chia rẽ chính trị đang làm chậm nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Một cuộc họp thường niên của IMF về kinh tế toàn cầu. Ảnh: GLOBAL TIMES

Kinh tế thế giới đối mặt nhiều thách thức

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đánh giá kinh tế toàn cầu vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể sau sáu tháng xung đột tại Trung Đông, nhưng ít ổn định do xung đột địa - chính trị, giá năng lượng biến động mạnh, nợ công và lạm phát tăng.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT mở rộng đáng kể quyền lợi người bệnh.

Bài toán giữ Quỹ bảo hiểm y tế bền vững

Quyền lợi càng được mở rộng, yêu cầu bảo đảm an toàn, cân đối và sử dụng hiệu quả Quỹ bảo hiểm y tế (BHYT) càng cấp thiết. Yêu cầu này đặt ra khi chính sách BHYT đang bước vào giai đoạn mới với nhiều thay đổi theo hướng mở rộng quyền lợi, tạo thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận dịch vụ y tế và giảm gánh nặng chi phí khi ốm đau, bệnh tật.

Các doanh nghiệp cần kê khai và nộp thuế đầy đủ với cơ quan quản lý. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nửa còn thiếu của cải cách môi trường kinh doanh

“Cửa vào” thị trường ngày càng rộng, nhưng “cửa ra” vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Khi đặt mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030, cải cách môi trường kinh doanh phải bảo đảm cả việc thành lập lẫn rút lui khỏi thị trường đều minh bạch, nhanh gọn.