Hẹn Xuân ở những miền hoa

Mỗi độ Tết đến, giới nhiếp ảnh lại bước vào “mùa di chuyển” đặc biệt: Mùa săn hoa. Từ các chợ hoa Hà Nội đến cao nguyên đá phía bắc; từ triền đồi mai anh đào Đà Lạt đến làng hoa sông nước miền Tây... những chuyến đi không chỉ để tìm kiếm khuôn hình đẹp mà còn góp phần lưu giữ ký ức văn hóa, đời sống con người và nhịp chuyển mình của đất nước trong mùa Xuân mới.

Hoa gọi bước chân

Không phải ngẫu nhiên mà các nghệ sĩ nhiếp ảnh thường gọi vui mùa Xuân là “mùa khai máy”. Sau một năm tất bật, họ không ngơi nghỉ mà lại lên đường, mang theo máy ảnh, ống kính và cả sự háo hức bởi những sắc hoa đang dần đánh thức đất trời. Khoảng một tháng trước Tết Nguyên đán, không khí sáng tác đã rất rộn ràng ở Hà Nội.

Tại điểm đến quen thuộc là vườn đào Nhật Tân, giữa những thân đào còn lấm tấm nụ, các nhiếp ảnh gia có mặt từ tinh mơ, dò ánh sáng, canh bố cục, kiên nhẫn chờ một làn sương mỏng hoặc một dáng người đi ngang qua vừa đủ để bức ảnh có hồn. Tây Tựu, Quảng Bá những ngày cận Tết trở thành “studio” ngoài trời với hoa hồng, cúc, ly, lay ơn, thược dược… muôn màu rực rỡ.

Giáp Tết ở chợ hoa Hàng Lược, trong làn mưa bụi đặc trưng của mùa xuân Hà thành, người bán hoa, người đi chơi chợ, các cụ già thong dong chọn đào, các thiếu nữ dịu dàng khoe dáng trong tà áo dài… tất cả tạo nên những khuôn hình đậm chất Tết Việt Nam.

Những đề tài ấy, với người ngoài có thể là cũ. Nhưng với giới nhiếp ảnh, đó là mạch nguồn chưa bao giờ vơi. Mỗi năm, ánh sáng khác đi, dòng người khác đi, cảm xúc của người bấm máy cũng khác đi. Chính sự khác biệt ấy khiến họ quay lại, năm này qua năm khác.

Rời đô thị, mùa xuân trong ống kính hướng đến những miền hoa bao la khoáng đạt. Những chuyến xe đêm đưa các tay máy lên miền núi phía bắc, nơi hoa đào, hoa mận, hoa mơ, hoa cải… biến không gian thành tấm thảm hoa đầy màu sắc.

Những thung lũng mận Nà Ka, Mu Náu (Sơn La) mỗi độ Xuân về lại trở thành điểm hẹn của hàng trăm nhiếp ảnh gia.

Có những ngày cao điểm, số người cầm máy tăng gấp ba, bốn lần bình thường. Nhưng điều níu chân họ không chỉ là hoa mà còn là nhịp sống bản địa: Phiên chợ vùng cao, tiếng khèn H’Mông, điệu xòe người Thái, trò chơi ném pao, giã bánh dày…

Phía Đồng Văn, Mèo Vạc (Tuyên Quang), hoa đào hồng thắm nở đẹp như mơ trên những dốc đá ngoằn ngoèo, bên nếp nhà trình tường cổ kính, làm nền cho váy áo xúng xính của phụ nữ Dao, Lô Lô đi chơi xuân.

Còn với những người cầm máy ở phía nam, mùa hoa Tết lại dẫn lối về những phiên chợ nổi Cái Răng, Châu Đốc rộn ràng không khí mua bán, hay những làng hoa mai, hoa giấy, hoa cúc bừng lên trong nắng vàng ấm áp…

Mỗi loài hoa mang một nhịp điệu, một sắc thái, nhưng cùng chung một điểm: Hoa lá cỏ cây không đứng một mình mà luôn đi cùng con người, cùng đời sống. Hoa là cánh cửa mở ra câu chuyện về bản sắc, về sự tiếp nối truyền thống trong dòng chảy hiện đại.

Những chuyến săn hoa đầu năm vì thế mang ý nghĩa hơn cả một hoạt động nghệ thuật đặc trưng của giới nhiếp ảnh, trở thành một dạng ký sự bằng ngôn ngữ hình ảnh và cảm xúc.

Hàng nghìn tác phẩm đã và sẽ được sử dụng phục vụ du lịch, quảng cáo, sách báo, tạp chí trong nước cũng như ấn phẩm quốc tế… góp phần lan tỏa hình ảnh Việt Nam tới đông đảo công chúng.

Lưu giữ mùa Xuân bằng ánh sáng

Nếu “săn hoa” là truyền thống, thì các photo trip được tổ chức bài bản những năm gần đây đang mở ra hướng phát triển mới cho nhiếp ảnh gắn với du lịch và văn hóa địa phương.

Cuối tháng 1 vừa qua, chương trình sáng tác ảnh “Xuân về trên miền hoa” tại Sa Đéc (Đồng Tháp) thu hút hơn 100 nhiếp ảnh gia từ nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.

Nhiếp ảnh gia Ngô Trần Hải An, một thành viên ban tổ chức, kể lại với niềm xúc động: “Cả trăm anh chị em với máy ảnh, ống kính đủ loại xếp hàng nhận thẻ tác nghiệp từ khi mặt trời còn chưa tỏ.

Có người bò sát đất để bắt giọt sương trên cánh hoa, có người đứng giữa lối đi xin “né xíu” để giữ khoảnh khắc, có người đổi ống kính nhanh như làm ảo thuật. Những thẻ nhớ bắt đầu “kêu cứu” không phải vì quá tải, mà vì cảm xúc dâng đầy”.

Nhưng theo anh, điều ấn tượng hơn cả khung cảnh làng hoa xinh đẹp chính là sự tham gia nhiệt tình của cộng đồng, từ Ủy ban nhân dân phường Sa Đéc, Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên, Ban quản lý di tích… cho đến bà con nông dân, tất cả đều nỗ lực hỗ trợ để tạo nên không gian sáng tác đầy cảm hứng.

Ở nhà cổ Tiến sĩ Nguyễn Thành Giung, người dân cùng nhau tái hiện không gian Tết truyền thống Nam Bộ: Gói bánh tét, nhóm bếp, chuẩn bị mâm cỗ. Buổi chiều, tại nhà cổ Huỳnh Thủy Lê, ánh nắng vàng rơi trên nền gạch, tà áo bà ba lướt nhẹ qua tạo nên những khuôn hình giàu tính điện ảnh.

Những bức ảnh ra đời từ đó không chỉ phục vụ triển lãm hay dự thi, chúng trở thành tư liệu thị giác quý giá về một mùa xuân sống động.

Nhiếp ảnh gia Nguyễn Bảo (Đồng Nai) chia sẻ, niềm vui lớn nhất với anh là tìm được sự mới lạ trong những điều tưởng chừng đã quen. Đầu năm 2026, lên Đà Lạt (Lâm Đồng) chụp mai anh đào, rồi về làng hoa giấy Phú Sơn (Vĩnh Long), anh không chỉ chụp hoa, mà chụp cả nỗi lo âu và niềm hy vọng của người trồng hoa trước thềm Tết Nguyên đán.

Hoa nở sớm hay muộn, được mùa hay mất giá… tất cả đều in hằn trong ánh mắt người nông dân-những con người âm thầm làm nên mùa xuân cho hàng triệu gia đình. Thức dậy từ 4 giờ sáng một ngày tháng 1 lạnh giá, các nghệ sĩ nhiếp ảnh của Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh Lào Cai chuẩn bị đồ nghề, rong ruổi trên khắp các nẻo đường Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Y Tý… Săn hoa mùa Xuân đang trở thành một phần của chuỗi giá trị văn hóa-du lịch-sáng tạo.

Nhiều công ty du lịch phối hợp với nhiếp ảnh gia tổ chức các tour chụp ảnh cho khách trong nước và quốc tế - những người mong muốn trải nghiệm thiên nhiên và văn hóa Việt Nam bằng ống kính.

Sau Tết cổ truyền, mùa Xuân vẫn còn nối dài với hoa lê ở Tuyên Quang, hoa sơn tra (táo mèo) ở Sơn La, hoa ban ở Điện Biên… gắn với các lễ hội đầu năm đậm đà bản sắc. Sự nối tiếp này không chỉ tạo dòng cảm hứng sáng tác liên tục cho giới nhiếp ảnh mà còn giúp địa phương kéo dài thời gian khai thác du lịch.

Không ít mô hình festival hoa, du lịch cộng đồng, homestay, dịch vụ trải nghiệm văn hóa phát triển từ chính các mùa hoa.

Thời gian trôi đi không trở lại, nhưng sắc hoa trong những bức ảnh Xuân thì sẽ mãi rạng ngời. Đó là mùa Xuân của đất nước đang đổi mới, của con người lao động bền bỉ, của những miền hoa nối nhau nở khắp Tổ quốc.

Với những tâm hồn say mê nhiếp ảnh, hẹn hò mùa hoa xuân không chỉ là cuộc hẹn với thiên nhiên mà còn là dịp bồi đắp trải nghiệm và tình yêu dành cho cuộc sống, từ đó tiếp tục “kể” câu chuyện quê hương Việt Nam theo cách của riêng mình.