Hệ quả của biến đổi khí hậu

Người dân ở nhiều khu vực Nam Á và Đông Nam Á đang trải qua đợt nắng nóng kỷ lục, được cho là do tác động của biến đổi khí hậu. Tình trạng nắng nóng trên diện rộng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và đời sống của người dân.
Nắng nóng kỷ lục đang diễn ra nhiều nơi tại Pakistan. (Ảnh: THE THIRD POLE)
Nắng nóng kỷ lục đang diễn ra nhiều nơi tại Pakistan. (Ảnh: THE THIRD POLE)

Người dân Bangladesh đang hứng chịu sự oi bức, ngột ngạt của thời tiết khi nhiệt độ tăng cao nhất trong gần 60 năm qua. Theo dữ liệu của Chính phủ Bangladesh, nhiệt độ trung bình trong một tuần tính đến ngày 19/4 tại thủ đô Dhaka lên tới 41,6 độ C, cao hơn 4,3% so với tuần trước đó, 12,5% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất được ghi nhận kể từ những năm 1960.

Riêng ngày 19/4, mức nhiệt cao nhất được ghi nhận lên tới 42,8 độ C ở miền tây Bangladesh. Hàng trăm người tụ tập tại Dhaka để cầu mưa với hy vọng giúp giảm nắng nóng khó chịu. Trong khi đó, ở Ấn Độ, ít nhất 13 người chết vì sốc nhiệt tại một sự kiện tổ chức ngoài trời ở miền tây nước này ngày 16/4 vừa qua.

Các đợt nắng nóng khắc nghiệt đang làm gia tăng gánh nặng đối với ngành nông nghiệp, kinh tế và y tế cộng đồng của Ấn Độ, trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm suy yếu những nỗ lực dài hạn của quốc gia Nam Á này nhằm giảm nghèo đói, bất bình đẳng và bệnh tật.

Trong nghiên cứu mới được công bố ngày 19/4, nhóm chuyên gia thuộc Đại học Cambridge (Anh) cho biết, kể từ năm 1992, nắng nóng đã cướp đi sinh mạng của hơn 24.000 người, làm gia tăng tình trạng ô nhiễm không khí và đẩy nhanh tốc độ băng tan ở khu vực miền bắc Ấn Độ.

Nghiên cứu cũng lưu ý Ấn Độ đang đối mặt hàng loạt hiểm họa khí hậu, với thời tiết cực đoan xảy ra gần như mỗi ngày trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 10/2022.

Tiến sĩ Ramit Debnath (R.Đép-nát) phụ trách nhóm chuyên gia cảnh báo, có tới 90% tổng diện tích Ấn Độ hiện nằm trong vùng nhiệt độ vô cùng cao trong khi quốc gia Nam Á chưa có sự chuẩn bị đầy đủ để ứng phó những nguy cơ và hệ lụy của hiện tượng thời tiết cực đoan.

Trong nghiên cứu mới được công bố ngày 19/4, nhóm chuyên gia thuộc Đại học Cambridge (Anh) cho biết, kể từ năm 1992, nắng nóng đã cướp đi sinh mạng của hơn 24.000 người, làm gia tăng tình trạng ô nhiễm không khí và đẩy nhanh tốc độ băng tan ở khu vực miền bắc Ấn Độ.

Chuyên gia này cho rằng, Ấn Độ đã triển khai khá nhiều biện pháp nhằm đối phó sóng nhiệt, nhưng vẫn cần đẩy nhanh tốc độ thực hiện các kế hoạch này. Các biện pháp thích nghi được đánh giá là khá mạnh mẽ, song mới chỉ dừng lại trên văn bản mà chưa được đưa vào vận hành.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo các đợt nắng nóng đang làm suy yếu những nỗ lực của Ấn Độ trong việc đạt được các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Cụ thể, nắng nóng cực đoan có thể làm giảm 15% năng suất làm việc ngoài trời của nông dân, làm giảm chất lượng cuộc sống của 480 triệu người và gây thiệt hại 2,8% GDP của Ấn Độ vào năm 2050.

Theo Báo cáo minh bạch khí hậu được các nhóm nghiên cứu và bảo vệ môi trường công bố năm ngoái, năng suất sụt giảm do tác động của nhiệt độ tăng cao có thể khiến Ấn Độ gánh chịu thiệt hại tương đương 5,4% GDP.

Thái Lan cũng đang trải qua đợt nắng nóng bất thường khi mùa mưa hằng năm còn chưa bắt đầu. Theo các chuyên gia khí tượng, người dân Đất nước nụ cười vừa đón Tết té nước cổ truyền Songkran với nền nhiệt cao nhất nhiều năm qua. Ngày 20/4, Cục Khí tượng Thái Lan cho biết nhiệt độ đã tăng lên mức cao kỷ lục hơn 50oC tại thủ đô Bangkok, 44,6oC tại tỉnh miền tây Tak và cảnh báo thời tiết khắc nghiệt sẽ tiếp diễn những ngày tới.

Thông thường, Thái Lan ghi nhận đợt nắng nóng cao điểm vào tháng 5, trước khi bước vào mùa mưa. Tuy nhiên, năm nay nắng nóng đến sớm hơn và cường độ mạnh hơn. Theo báo cáo của Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (IPCC), tình trạng nóng lên toàn cầu đang làm trầm trọng thêm các hiện tượng thời tiết bất lợi.

Nhà khoa học Fahad Saeed (Ph.Xa-ít) thuộc Viện Chính sách khí hậu Climate Analytics có trụ sở tại Pakistan cho biết, nắng nóng kỷ lục năm nay ở Thái Lan, Trung Quốc và các nước Nam Á là một xu hướng khí hậu rõ rệt và sẽ gây ra những thách thức về sức khỏe cộng đồng nhiều năm tới.

Theo ông, nhiệt độ tăng cao là hệ quả của biến đổi khí hậu và tác động của tình trạng này đối với các nhóm dân cư dễ bị tổn thương sẽ rất nghiêm trọng. Tình trạng nắng nóng khắc nghiệt ảnh hưởng nặng nề nhất tới người nghèo, thậm chí có thể đe dọa đến tính mạng của những người không có điều kiện tiếp cận hệ thống làm mát hoặc nơi tránh trú thích hợp.

Có thể bạn quan tâm

Khu liên hợp công nghiệp hóa dầu ở Anzoategui, Venezuela. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Áp lực kép với thị trường dầu mỏ

Trong lúc cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn dòng chảy dầu mỏ, đẩy giá diesel lên mức cao kỷ lục, thị trường toàn cầu có những động thái đáng chú ý: Các nước xuất khẩu dầu mỏ lớn lại chưa muốn mở thêm “van sản lượng".

Người dân Cộng hòa Trung Phi chờ phân phát lương thực từ FAO. (Ảnh minh họa: Xinhua)

Thách thức an ninh lương thực toàn cầu

Chỉ số giá lương thực thế giới vừa chạm mốc cao nhất trong gần bốn năm qua, đặt ra thách thức lớn khi thời hạn chót để hiện thực hóa mục tiêu xóa bỏ nạn đói toàn cầu vào năm 2030 đang đến gần. 

Người di cư tại Ras Ajdir, khu vực biên giới giữa Libya và Tunisia. (Ảnh: THX)

EU giằng co trước các lựa chọn về vấn đề dân di cư

Di cư luôn là chủ đề gây nhiều tranh cãi và là “cuộc thử lửa” về tinh thần gắn kết, sự sẻ chia trách nhiệm và tương trợ vượt khó của châu Âu. Để nhiều quốc gia thống nhất cách tiếp cận trước thách thức là điều không dễ dàng, nhất là khi lợi ích an ninh của từng nước va chạm mạnh với giá trị cốt lõi và mục tiêu chung của khối.

Căn cứ không quân Al-Harir của Mỹ tại khu vực người Kurd ở Iraq. (Ảnh: IRNA/TTXVN phát)

Bước chuyển ở “trái tim” Trung Đông

Mỹ vừa hoàn tất quá trình rút lực lượng khỏi Iraq, chính thức kết thúc hoạt động của liên minh quốc tế chống tổ chức tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS) do Mỹ dẫn đầu tại quốc gia Trung Đông. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển của cuộc chiến chống khủng bố tại Iraq, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ giữa Washington và Baghdad.

Quang cảnh thủ đô Damascus của Syria. (Ảnh: THX/TTXVN)

Ưu tiên quan trọng của Mỹ tại Syria

Tại cuộc trao đổi với các quan chức Syria nhân chuyến thăm của phái đoàn Bộ Ngoại giao Mỹ tới Damascus mới đây, hai bên đã thảo luận các biện pháp tăng cường quan hệ song phương, với sáng kiến “Syria không còn trại tị nạn” là một trong những ưu tiên trong giai đoạn hiện nay.

Cảnh đổ nát sau cuộc tấn công của Israel tại trại tị nạn Al-Shati, phía tây Gaza, ngày 9/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hành trình tái thiết Dải Gaza nhiều chông gai

Gần ba năm kể từ khi xung đột giữa Israel và phong trào Hamas bùng phát vào tháng 10/2023, Dải Gaza đang hứng chịu cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất mà thế giới từng ghi nhận, xóa sổ hàng thập niên phát triển.

Công tác giám sát y tế được thúc đẩy để ngăn dịch Ebola lây lan ở CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Không chủ quan, lơ là với dịch bệnh

Một chương trình thử nghiệm vaccine phòng dịch bệnh Ebola quy mô lớn đang được khẩn trương triển khai tại Cộng hòa Dân chủ (CHDC) Congo. Đây là nỗ lực không mệt mỏi của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) nhằm sớm dập dịch đang diễn biến phức tạp ở quốc gia Trung Phi vốn có tiếng nghèo đói và xung đột kéo dài.

Tàu thương mại tại eo biển Hormuz, ngày 20/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Châu Âu giải bài toán thiếu hụt năng lượng

Nguồn cung và giá năng lượng tại châu Âu đang chịu sức ép ngày càng lớn trong bối cảnh hoạt động vận chuyển dầu khí qua Eo biển Hormuz vẫn tắc nghẽn. Kho dự trữ dầu chiến lược còn vơi khiến Lục địa già lo lắng khi mùa đông giá lạnh đang tới gần.

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Thiết lập cơ chế kiểm soát AI

Cuộc tranh luận về kiểm soát trí tuệ nhân tạo (AI) đang nóng lên trong bối cảnh các diễn đàn công nghệ quốc tế, trong đó có sự kiện GovTech 2026 vừa diễn ra tại Nam Phi, đưa ra cảnh báo về rủi ro từ AI vượt qua mọi biên giới và không một quốc gia nào có thể tự mình giải quyết.

Lực lượng M23 tuần tra tại Goma, Cộng hòa Dân chủ Congo. (Ảnh: THX)

Mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới

Sở hữu tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, dân số trẻ cùng thị trường rộng lớn, châu Phi đang đứng trước cơ hội mở ra quỹ đạo tăng trưởng mới. Tuy nhiên, để nền kinh tế phát triển bền vững, Lục địa Đen còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Luật Trí tuệ nhân tạo: Chỉ điều chỉnh đầu ra và hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, không cản trở đổi mới sáng tạo. (Ảnh minh họa)

Phát triển AI: Kỳ vọng và rủi ro

Những bước tiến nhanh chóng của AI mang đến nhiều cơ hội cho phát triển, nhưng cũng đặt ra câu hỏi làm sao để việc hoạch định, hoàn thiện thể chế, chính sách theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ, khi mà kỳ vọng lớn thường đi kèm rủi ro cao.

Thủ tướng Canada Mark Carney. (Ảnh: THX/TTXVN)

Mỹ và Canada tìm cách hạ nhiệt căng thẳng

Thủ tướng Canada Mark Carney vừa có cuộc trao đổi thẳng thắn với Tổng thống Mỹ Donald Trump về những vấn đề còn khúc mắc trong quan hệ thương mại song phương. Động thái nêu trên cho thấy căng thẳng trong vấn đề thuế quan giữa hai quốc gia láng giềng Bắc Mỹ đã có dấu hiệu hạ nhiệt.

Nhà máy lọc dầu tại tỉnh Wasit, Iraq. (Ảnh minh họa: THX/TTXVN)

Châu Âu trước sức ép từ giá dầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đẩy chi phí năng lượng tăng cao, gián đoạn nguồn cung, khiến châu Âu, vốn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, phải chật vật ứng phó.

Các nhà lãnh đạo chụp ảnh chung tại Hội nghị Cấp cao Nhóm BRICS ở Kazan, Nga, ngày 23/10/2024. (Ảnh: IRNA/TTXVN)

BRICS - Cơ chế hợp tác quan trọng

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, chương trình nghị sự của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS) lần thứ 18 dự kiến diễn ra tại New Delhi (Ấn Độ) vượt ra ngoài sự phối hợp chính trị truyền thống, hướng tới hợp tác thực tiễn ở nhiều lĩnh vực.

Trụ sở Ủy ban châu Âu (EC) ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Kiểm soát chặt hàng vào EU

Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) vừa thông qua gói cải cách toàn diện khung pháp lý hải quan của khối. Đây được đánh giá là cuộc cải tổ sâu rộng nhất trong hơn 50 năm qua của ngành hải quan châu Âu nhằm hiện đại hóa hệ thống kiểm soát thương mại, siết chặt quản lý hàng hóa.