Hệ quả của biến đổi khí hậu

Người dân ở nhiều khu vực Nam Á và Đông Nam Á đang trải qua đợt nắng nóng kỷ lục, được cho là do tác động của biến đổi khí hậu. Tình trạng nắng nóng trên diện rộng ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và đời sống của người dân.
Nắng nóng kỷ lục đang diễn ra nhiều nơi tại Pakistan. (Ảnh: THE THIRD POLE)
Nắng nóng kỷ lục đang diễn ra nhiều nơi tại Pakistan. (Ảnh: THE THIRD POLE)

Người dân Bangladesh đang hứng chịu sự oi bức, ngột ngạt của thời tiết khi nhiệt độ tăng cao nhất trong gần 60 năm qua. Theo dữ liệu của Chính phủ Bangladesh, nhiệt độ trung bình trong một tuần tính đến ngày 19/4 tại thủ đô Dhaka lên tới 41,6 độ C, cao hơn 4,3% so với tuần trước đó, 12,5% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất được ghi nhận kể từ những năm 1960.

Riêng ngày 19/4, mức nhiệt cao nhất được ghi nhận lên tới 42,8 độ C ở miền tây Bangladesh. Hàng trăm người tụ tập tại Dhaka để cầu mưa với hy vọng giúp giảm nắng nóng khó chịu. Trong khi đó, ở Ấn Độ, ít nhất 13 người chết vì sốc nhiệt tại một sự kiện tổ chức ngoài trời ở miền tây nước này ngày 16/4 vừa qua.

Các đợt nắng nóng khắc nghiệt đang làm gia tăng gánh nặng đối với ngành nông nghiệp, kinh tế và y tế cộng đồng của Ấn Độ, trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm suy yếu những nỗ lực dài hạn của quốc gia Nam Á này nhằm giảm nghèo đói, bất bình đẳng và bệnh tật.

Trong nghiên cứu mới được công bố ngày 19/4, nhóm chuyên gia thuộc Đại học Cambridge (Anh) cho biết, kể từ năm 1992, nắng nóng đã cướp đi sinh mạng của hơn 24.000 người, làm gia tăng tình trạng ô nhiễm không khí và đẩy nhanh tốc độ băng tan ở khu vực miền bắc Ấn Độ.

Nghiên cứu cũng lưu ý Ấn Độ đang đối mặt hàng loạt hiểm họa khí hậu, với thời tiết cực đoan xảy ra gần như mỗi ngày trong khoảng thời gian từ tháng 1 đến tháng 10/2022.

Tiến sĩ Ramit Debnath (R.Đép-nát) phụ trách nhóm chuyên gia cảnh báo, có tới 90% tổng diện tích Ấn Độ hiện nằm trong vùng nhiệt độ vô cùng cao trong khi quốc gia Nam Á chưa có sự chuẩn bị đầy đủ để ứng phó những nguy cơ và hệ lụy của hiện tượng thời tiết cực đoan.

Trong nghiên cứu mới được công bố ngày 19/4, nhóm chuyên gia thuộc Đại học Cambridge (Anh) cho biết, kể từ năm 1992, nắng nóng đã cướp đi sinh mạng của hơn 24.000 người, làm gia tăng tình trạng ô nhiễm không khí và đẩy nhanh tốc độ băng tan ở khu vực miền bắc Ấn Độ.

Chuyên gia này cho rằng, Ấn Độ đã triển khai khá nhiều biện pháp nhằm đối phó sóng nhiệt, nhưng vẫn cần đẩy nhanh tốc độ thực hiện các kế hoạch này. Các biện pháp thích nghi được đánh giá là khá mạnh mẽ, song mới chỉ dừng lại trên văn bản mà chưa được đưa vào vận hành.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo các đợt nắng nóng đang làm suy yếu những nỗ lực của Ấn Độ trong việc đạt được các Mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Cụ thể, nắng nóng cực đoan có thể làm giảm 15% năng suất làm việc ngoài trời của nông dân, làm giảm chất lượng cuộc sống của 480 triệu người và gây thiệt hại 2,8% GDP của Ấn Độ vào năm 2050.

Theo Báo cáo minh bạch khí hậu được các nhóm nghiên cứu và bảo vệ môi trường công bố năm ngoái, năng suất sụt giảm do tác động của nhiệt độ tăng cao có thể khiến Ấn Độ gánh chịu thiệt hại tương đương 5,4% GDP.

Thái Lan cũng đang trải qua đợt nắng nóng bất thường khi mùa mưa hằng năm còn chưa bắt đầu. Theo các chuyên gia khí tượng, người dân Đất nước nụ cười vừa đón Tết té nước cổ truyền Songkran với nền nhiệt cao nhất nhiều năm qua. Ngày 20/4, Cục Khí tượng Thái Lan cho biết nhiệt độ đã tăng lên mức cao kỷ lục hơn 50oC tại thủ đô Bangkok, 44,6oC tại tỉnh miền tây Tak và cảnh báo thời tiết khắc nghiệt sẽ tiếp diễn những ngày tới.

Thông thường, Thái Lan ghi nhận đợt nắng nóng cao điểm vào tháng 5, trước khi bước vào mùa mưa. Tuy nhiên, năm nay nắng nóng đến sớm hơn và cường độ mạnh hơn. Theo báo cáo của Ủy ban Liên chính phủ về biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc (IPCC), tình trạng nóng lên toàn cầu đang làm trầm trọng thêm các hiện tượng thời tiết bất lợi.

Nhà khoa học Fahad Saeed (Ph.Xa-ít) thuộc Viện Chính sách khí hậu Climate Analytics có trụ sở tại Pakistan cho biết, nắng nóng kỷ lục năm nay ở Thái Lan, Trung Quốc và các nước Nam Á là một xu hướng khí hậu rõ rệt và sẽ gây ra những thách thức về sức khỏe cộng đồng nhiều năm tới.

Theo ông, nhiệt độ tăng cao là hệ quả của biến đổi khí hậu và tác động của tình trạng này đối với các nhóm dân cư dễ bị tổn thương sẽ rất nghiêm trọng. Tình trạng nắng nóng khắc nghiệt ảnh hưởng nặng nề nhất tới người nghèo, thậm chí có thể đe dọa đến tính mạng của những người không có điều kiện tiếp cận hệ thống làm mát hoặc nơi tránh trú thích hợp.

Có thể bạn quan tâm

Trụ sở NATO ở Brussels, Bỉ (tháng 11/2023). (Ảnh: Xinhua)

Trật tự và sức ép mới với NATO

Lợi ích chiến lược khó có thể dung hòa trong nhiều vấn đề là nguyên nhân dẫn đến mối chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

(Ảnh minh họa)

Dịch Ebola: Không thể chủ quan

Dịch Ebola ở châu Phi đang diễn biến phức tạp và khó lường, số ca nhiễm không ngừng tăng cao. Các chuyên gia y tế cảnh báo không thể chủ quan, bởi chủng Bundibugyo gây ra dịch Ebola lần này chưa có vắc-xin đặc trị và phương pháp điều trị đặc hiệu. Trong khi đó, xung đột và nghèo đói đang cản trở công tác phòng, chống dịch bệnh.

Quang cảnh đường phố ở Bissau, Guinea-Bissau ngày 26/11/2025. (Ảnh: THX/TTXVN)

Phép thử về năng lực tự chủ

Cộng đồng Kinh tế Tây Phi (ECOWAS) đang xúc tiến kế hoạch thành lập một lực lượng chống khủng bố khu vực nhằm đối phó các mối đe dọa an ninh, các nhóm thánh chiến, cực đoan không ngừng mở rộng phạm vi hoạt động, trong khi các nguồn tài trợ quốc tế ngày càng eo hẹp.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Khôi phục vị thế giữa biến động

Chương trình nghị sự dày đặc của Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) phản ánh hàng loạt thách thức đang phải đối mặt, từ các cuộc khủng hoảng địa chính trị, kinh tế, an ninh cho đến áp lực nâng cao năng lực quốc phòng. 

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (trái) trong cuộc họp báo chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà trắng. (Ảnh: THX/TTXVN)

Bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông

Sau hơn ba tháng chiến tranh và trải qua quá trình đàm phán cam go, Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột. Đây được coi là bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình ở Trung Đông, tạo động lực mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề liên quan “hồ sơ hạt nhân” Iran.

Cờ của Liên minh châu Âu tại trụ sở Ủy ban châu Âu ở Brussels, Bỉ. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Đối phó tấn công mạng

Liên minh châu Âu (EU) vừa tiến hành cuộc diễn tập an ninh mạng mang tên Cyber Europe 2026, với sự tham gia của khoảng 5.000 chuyên gia. Sự cẩn thận của Liên minh Cờ xanh là không thừa, bởi nhiều vụ tấn công mạng quy mô lớn từng xảy ra trong quá khứ, gây thiệt hại rất lớn.

Tàu thuyền vận chuyển trên eo biển Hormuz. (Ảnh: THX/TTXVN)

“Bóng mây” bao phủ kinh tế toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới. Lệnh ngừng bắn bấp bênh, trạng thái “lúc nóng, lúc lạnh” của cuộc đàm phán Mỹ-Iran tác động mạnh tới tâm lý thị trường. Mới đây, Ngân hàng Thế giới (WB) đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch Covid-19.

Vệt khói trên bầu trời Jerusalem khi hệ thống phòng thủ Israel đánh chặn tên lửa tấn công từ Iran, ngày 8/6/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Rào cản nỗ lực tìm kiếm giải pháp hòa bình ở Trung Đông

Dù cả Israel và Iran tuyên bố dừng tấn công lẫn nhau, song những bất đồng sâu sắc giữa hai bên liên quan vấn đề Liban khiến nguy cơ đối đầu căng thẳng tiếp diễn. Đàm phán Mỹ-Iran vẫn bế tắc khi Washington tiếp tục theo đuổi chính sách "cây gậy" đối với Tehran, gây trở ngại lớn cho các nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông.

Nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa ở tỉnh Niigata của Nhật Bản. (Ảnh: Kyodo/TTXVN)

“Tuyến phòng thủ” cho nền kinh tế

Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông gây ra cú sốc năng lượng chưa từng có với phạm vi và mức độ ảnh hưởng sâu rộng trên toàn cầu, song cũng tạo động lực để các nước xây dựng tuyến phòng thủ năng lượng bền vững cho nền kinh tế. 

Ảnh minh họa. (Nguồn: Getty Images)

Chung tay giúp đỡ, đẩy lùi đói nghèo

“Cơn ác mộng” về hàng chục triệu người rơi vào cảnh thiếu đói vì xung đột tại Trung Đông đang có nguy cơ trở thành hiện thực khi số liệu thống kê của Liên hợp quốc cho thấy, số người bị mất an ninh lương thực gia tăng ở mức báo động.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres phát biểu trong một cuộc họp báo tại New York, Mỹ. (Ảnh: THX/TTXVN)

Nâng cao vai trò của các nước đang phát triển

Giữa một thế giới đa cực đang dần hình thành, các nước đang phát triển trở thành nhân tố ngày càng quan trọng góp phần thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, hòa giải xung đột và phát triển kinh tế. 

Ảnh chụp ngày 3/3/2026 cho thấy tình trạng hư hại của Cung điện Golestan tại Tehran, Iran. (Ảnh: THX)

Bài toán bảo vệ di sản trong bối cảnh xung đột liên tục bùng phát

Di sản văn hóa phản ánh bản sắc được tích lũy qua hàng nghìn năm lịch sử của một cộng đồng và rộng hơn là cả nhân loại. Tuy nhiên, hàng loạt cuộc xung đột liên tiếp nổ ra thời gian qua đã tàn phá, thậm chí xóa sổ nhiều di sản mà người dân trân trọng, gìn giữ và bảo vệ từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ cấp bách của mọi quốc gia. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là ưu tiên cấp bách toàn cầu

Môi trường số giúp trẻ em tiếp cận kiến thức, học tập, giao lưu và hội nhập cộng đồng một cách nhanh chóng, cũng như phát huy khả năng sáng tạo. Tuy nhiên, giữa “biển” thông tin đó, trẻ em cần được hướng dẫn và trang bị kiến thức để có thể chọn lọc những gì bổ ích, tránh xa những nhân tố độc hại.

Người dân Iran tuần hành sau khi có lệnh ngừng bắn tại Tehran. (Ảnh: THX/TTXVN)

Những “sứ giả hòa bình"

Khi thế giới chú tâm quan sát từng diễn biến trong quá trình đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran với câu hỏi liệu một thỏa thuận có thể được ký hay không, thì một số quốc gia như Qatar và Pakistan lựa chọn không đứng ngoài cuộc.