Hành trình lưu dấu nghề truyền thống Việt

Để hoàn thành cuốn sách ảnh “Nghề truyền thống Việt”-tựa tiếng Anh là Vietnam’s Traditional Crafts, nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong đã dành hơn 10 năm ngược xuôi từ bắc chí nam, miệt mài tìm hiểu, lắng nghe những câu chuyện và chụp lại những khoảnh khắc bình dị mà đẹp đến nao lòng.
Nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong và cuốn sách “Nghề truyền thống Việt”.
Nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong và cuốn sách “Nghề truyền thống Việt”.

Trong 34 năm gắn bó với nhiếp ảnh, Trần Thế Phong có cơ hội đi đó đây, gặp gỡ nhiều nghệ nhân và nghe họ kể chuyện, nhìn cách họ bảo tồn nghề truyền thống. Từ sự cảm mến, khâm phục ấy, những bức ảnh về nghề truyền thống Việt ngày càng nhiều trong máy. Anh đến nhiều tỉnh, thành phố, vào tận các làng nghề để trò chuyện, ghi chép và chụp ảnh. Từ hơn 20 nghìn tệp ảnh lưu lại ký ức về 66 làng nghề trên khắp cả nước, Trần Thế Phong quyết định chọn ra 45 bộ ảnh theo tiêu chí ưu tiên tính đặc trưng và thủ công. Với anh, đó là 45 lát cắt mang nét độc đáo của các vùng miền, mang cả hơi thở cuộc sống của dân tộc Việt.

Từ nghề làm giấy bản (Cao Bằng), nghề đúc gang Mỹ Đồng (Hải Phòng), nghề thêu ren Văn Lâm (Ninh Bình), nghề làm tranh Đông Hồ (Bắc Ninh), nghề làm gốm Bát Tràng (Hà Nội), nghề làm nón lá (Thừa Thiên Huế), nghề dệt lụa Mã Châu (Quảng Nam) đến nghề làm mành trúc Củ Chi, nghề làm lồng đèn (Thành phố Hồ Chí Minh), nghề làm xơ dừa (Bến Tre), nghề dệt thổ cẩm (An Giang)..., hình ảnh dễ bắt gặp trong các khung hình do nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong tạo ra chính là sự chịu thương, chịu khó của người thợ thủ công.

Gương mặt đôi khi thấm mệt nhưng ánh mắt họ luôn lấp lánh niềm vui. “Những con người tôi gặp dọc miền đất nước khi tích góp dữ liệu cho cuốn sách đặc biệt này đều có điểm chung là yêu nghề, quyết bám nghề đến cùng dù gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. Có người ngồi cả ngày trời chỉ kiếm được vài chục nghìn nhưng vẫn muốn giữ cho làng nghề không mất đi. Có người dành trọn tâm huyết truyền nghề cho rất đông học trò rồi chỉ lác đác vài người trụ lại, vậy mà họ chưa hề có ý định bỏ cuộc, đổi thay. Tôi trân quý và muốn tôn vinh họ. Tôi gọi đây là cuốn sách hạnh phúc vì trong quá trình thực hiện nó, tôi may mắn được nghe rất nhiều câu chuyện hay”, nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong chia sẻ.

Khi thấy kho tư liệu tích góp hơn 10 năm ngày càng đầy, nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong dành gần một năm để lọc ảnh, chuẩn bị phần nội dung cho cuốn sách. Lọc ảnh là công đoạn mất nhiều thời gian nhất vì số lượng ảnh quá lớn. Câu chữ cũng được tác giả chọn lựa kỹ càng, sao cho vừa súc tích, vừa bảo đảm lượng thông tin cần thiết phục vụ việc quảng bá nét văn hóa đặc trưng của đất nước. Nhưng quan trọng nhất, anh muốn truyền cảm hứng tìm hiểu nghề truyền thống Việt đến bạn đọc khắp nơi.

Trong cuốn sách dày 200 trang lần này, điều khiến Trần Thế Phong tâm đắc là làm bật được vẻ đẹp bình dị, gần gũi của các nghệ nhân và những người thầm lặng gắn bó với nghề truyền thống. Họ tin bằng tình yêu ấy, nghề truyền thống sẽ được bảo tồn, phát triển dù cuộc sống hiện đại đặt ra khá nhiều thử thách.

Các làng nghề rải rác dọc miền đất nước, việc tiếp cận người trong cuộc là cả hành trình dài, khó về thời gian lẫn tài chính. Có nơi phải đi lại năm đến bảy lần mới hoàn thành một bộ ảnh, không ít nhân vật hẹn mãi vẫn chưa gặp được... Nhưng rồi, chính sự nhẫn nại đã đem lại kết quả vượt mong đợi. Các bộ ảnh thể hiện rõ tính chất của nghề truyền thống và cả cái tình của người làm nghề nguyện gắn bó dài lâu.

Nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong cho biết: Đây là cuốn sách được anh chăm chút kỹ nhất. Bên cạnh việc giới thiệu nét đẹp về nghề truyền thống đến độc giả trong nước, anh còn muốn chung tay quảng bá văn hóa, di sản Việt đến bạn bè quốc tế. Là ấn phẩm đặc biệt, nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong quyết định chỉ in giới hạn 100 cuốn với chất lượng giấy được chọn lọc. Giấy in ảnh và giấy lót được chọn từ giấy mỹ thuật của Italia. Bìa sách là chất liệu giấy của Hà Lan. Phần bìa hộp đựng sách giấy các-tông của Phần Lan.

Trong mỗi sách, anh đính kèm thêm một tờ giấy được mua từ làng nghề làm giấy bản truyền thống ở Cao Bằng. Trên giấy có phần viết tay nội dung chứng nhận đây là cuốn sách giới hạn. Ngoài ra, hộp đựng sách do Nghệ nhân Ưu tú Lê Bá Linh chuyên về sơn mài gia công. “Tôi chọn tôn vinh người làm nghề truyền thống trên khắp mọi miền bằng cuốn sách kỳ công, chỉn chu nhất có thể. Giá bán 9.999.999 đồng cũng là điều từ trước đến nay tôi chưa từng nghĩ. Nhưng lần này, tôi muốn tạo nên điều đặc biệt cho những bức ảnh của mình. Rất vui vì chưa đến ngày ra mắt, hơn một phần ba số sách đã được đặt mua”, nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong cho biết thêm.

Cuốn sách “Nghề truyền thống Việt” sẽ chính thức ra mắt độc giả trong triển lãm cùng tên của nhiếp ảnh gia Trần Thế Phong, dự kiến tổ chức vào ngày 1/8 tại Khách sạn Majestic Saigon, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh. So với 18 lần triển lãm trước kia của Trần Thế Phong, lần này, thời gian tổ chức trưng bày, giới thiệu các bộ ảnh trong sách sẽ được rút ngắn nhất (chỉ trong một ngày) để gia tăng trải nghiệm cho người xem. Triển lãm trưng bày 22 bộ ảnh với hơn 100 bức, được chọn lọc từ 45 bộ ảnh đã đưa vào sách.

Có thể bạn quan tâm

Điểm tựa của người lao động Thành phố Hồ Chí Minh

Điểm tựa của người lao động Thành phố Hồ Chí Minh

Đằng sau sự phát triển của thành phố là sự đóng góp bền bỉ của hàng triệu người lao động. Để những nhà máy luôn sáng đèn, những dây chuyền sản xuất vận hành thông suốt, việc chăm lo chỗ ở, đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động đã và đang trở thành nhiệm vụ trọng tâm của các cấp Công đoàn Thành phố Hồ Chí Minh.

Tìm lời giải cho bài toán xanh hóa khu công nghiệp

Tìm lời giải cho bài toán xanh hóa khu công nghiệp

Sau hợp nhất, Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu hệ thống khu công nghiệp quy mô lớn nhất nước, hình thành chuỗi giá trị công nghiệp từ công nghệ cao, chế biến chế tạo và công nghiệp năng lượng, cảng biển. Đây là cơ hội để thành phố tạo ra động lực phát triển mới, nhưng cũng đặt ra thách thức giải bài toán môi trường.

Long Sơn, kỳ vọng một vùng đất xanh

Long Sơn, kỳ vọng một vùng đất xanh

Từ một xã đảo cách trở giao thông, đời sống người dân khó khăn, ngày nay Long Sơn, Thành phố Hồ Chí Minh đã và đang trở thành vùng đất phát triển năng động với các ngành công nghiệp an toàn, bền vững. Tương lai không xa, Long Sơn còn là trung tâm dự trữ năng lượng của quốc gia, điện khí thân thiện với môi trường.

Hồi sinh những dòng kênh, kiến tạo một thành phố đáng sống

Hồi sinh những dòng kênh, kiến tạo một thành phố đáng sống

Chương trình di dời, giải tỏa nhà trên và ven kênh rạch đang được Thành phố Hồ Chí Minh quyết liệt triển khai. Hành trình hồi sinh những dòng kênh không chỉ làm thay đổi diện mạo đô thị mà còn kiến tạo nền tảng cho một Thành phố Hồ Chí Minh xanh, hiện đại, đáng sống và phát triển bền vững cho các thế hệ mai sau.

Bắt chó thả rông tại phường Đông Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: LÊ ĐÌNH THÌN)

Quyết tâm phòng, chống bệnh dại

Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương đã và đang quyết tâm đẩy lùi bệnh dại. Trong đó, ngành y tế tăng cường tuyên truyền hướng dẫn và cảnh báo với người dân còn chính quyền cũng đang ráo riết bắt chó thả rông.

Cầu Bình Khánh trên tuyến cao tốc Bến Lức-Long Thành đã đón những dòng phương tiện đầu tiên lưu thông ổn định qua sông Soài Rạp.

[Ảnh] Diện mạo mới cầu Bình Khánh sau 4 ngày thông xe

Sau 4 ngày đưa vào khai thác, cầu Bình Khánh trên tuyến cao tốc Bến Lức-Long Thành đã đón những dòng phương tiện đầu tiên lưu thông ổn định qua sông Soài Rạp. Công trình góp phần hoàn thiện tuyến giao thông huyết mạch kết nối khu vực Tây Nam Bộ với Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh Đông Nam Bộ.

Sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ theo mô hình kinh tế xanh. (Ảnh: CAO TÂN)

Kinh tế tuần hoàn, động lực chuyển đổi xanh

Trước yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng xanh và giảm phát thải khí nhà kính, kinh tế tuần hoàn đang trở thành một định hướng phát triển có ý nghĩa chiến lược đối với Thành phố Hồ Chí Minh. Không chỉ là giải pháp quản lý môi trường, kinh tế tuần hoàn ngày càng trở thành một yếu tố quan trọng của đổi mới mô hình tăng trưởng đổi xanh.

Hiện trạng nhà của gia đình bà Nguyễn Thị Tố Nga bị bong gạch, sụt lún gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt của gia đình. (Ảnh: CTV)

Dân kêu cứu vì đường thoát nước gây ngập, sụt lún nền nhà nghiêm trọng

Dưới sàn nhà của người dân xuất hiện đường thoát nước, khi mưa lớn gây xói lở, ngập dãy phòng trọ, sụt lún nền nhà, bong gạch gây ảnh hưởng nghiêm trọng sinh hoạt, thậm chí có nguy cơ sập nhà. Sự việc đã được phản ánh với chính quyền địa phương nhiều lần nhưng vẫn chưa được hỗ trợ giải quyết một cách triệt để.

Tăng trưởng GRDP 9 tháng Thành phố Hồ Chí Minh đạt 9,06% là tốc độ tăng cao nhất trong 15 năm qua. (Ảnh: TÙNG ANH)

Tăng trưởng quý III bứt phá, Thành phố Hồ Chí Minh tạo đà mục tiêu hai con số

Mức tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của Thành phố Hồ Chí Minh trong quý III đạt 9,86% so với cùng kỳ năm trước (nếu loại trừ yếu tố dầu khí tăng 10,08%). Đây là nhịp tăng bứt phá mạnh mẽ nhất của Thành phố trong nhiều năm qua, góp phần đưa tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân 9 tháng năm 2026 đạt 9,06%.

Hiện thực hóa chiến lược đưa Thành phố Hồ Chí Minh thành trung tâm trí tuệ nhân tạo

Hiện thực hóa chiến lược đưa Thành phố Hồ Chí Minh thành trung tâm trí tuệ nhân tạo

Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước bước ngoặt khi bước vào kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), giai đoạn phát triển dựa trên nền tảng tri thức và đổi mới sáng tạo. Với vị thế là trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo, Thành phố đang tập trung tái cấu trúc từng bước chuyển mình thành một trung tâm AI hàng đầu khu vực.

Mang nghĩa tình ra biển, đảo Tây Nam

Mang nghĩa tình ra biển, đảo Tây Nam

Có những chuyến đi không chỉ được tính bằng quãng đường, mà còn được ghi dấu bằng những cái nắm tay, giọt nước mắt và tình cảm từ đất liền gửi đến những người đang làm nhiệm vụ nơi đầu sóng. Đoàn đại biểu Thành phố Hồ Chí Minh mang theo quà tặng và trở về với những câu chuyện, tình cảm về biển, đảo được ghi sâu trong mỗi người.

Giải bài toán xử lý rác của đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Giải bài toán xử lý rác của đô thị Thành phố Hồ Chí Minh

Sau mở rộng địa giới hành chính, mỗi ngày Thành phố Hồ Chí Minh phát sinh khoảng 14.000 tấn rác sinh hoạt, quy mô lớn nhất cả nước. Khi dân số, đô thị hóa và lượng rác tiếp tục tăng, Thành phố đứng trước yêu cầu không thể chậm trễ: chuyển đổi công nghệ xử lý, biến rác từ gánh nặng môi trường thành nguồn tài nguyên, năng lượng.

Du khách trải nghiệm nghỉ dưỡng tại Minera Hot Springs Bình Châu. (Ảnh: HOÀNG TUYẾT)

Khơi thông “mỏ vàng” du lịch y tế

Thành phố Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để phát triển du lịch y tế. Đây thật sự là “mỏ vàng” trong việc đóng góp vào sự tăng trưởng hai con số của thành phố nếu ngành du lịch có những giải pháp khơi thông, phát huy lợi thế đặc biệt này một cách hiệu quả.