Hạnh phúc khi hài hòa nghệ thuật - gia đình

Theo đuổi con đường nghệ thuật luôn đòi hỏi sự dấn thân. Điều đó đồng nghĩa với việc người phụ nữ làm nghệ thuật sẽ không dễ cân đối với công việc gia đình. Làm thế nào để có được sự hài hòa nghệ thuật và việc nhà? Một số nữ nghệ sĩ tâm sự với Thời Nay nhân Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10.
Để cống hiến cho văn hóa nghệ thuật, các nữ nghệ sĩ phải nỗ lực hơn mức bình thường. Ảnh: KHIẾU MINH
Để cống hiến cho văn hóa nghệ thuật, các nữ nghệ sĩ phải nỗ lực hơn mức bình thường. Ảnh: KHIẾU MINH

NSƯT Cao Ngọc Ánh, Phó Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ:

“Không mải việc mà quên tổ ấm”

Làm nghệ thuật cho tận cùng thì rất vất vả. Khi có chương trình, dự án thì thời gian đọc, nghiên cứu tài liệu để xây dựng ý tưởng đã gần như chiếm hết thời gian trong ngày, có những lúc mê mải quên hết mọi việc khác. Người phụ nữ phải khéo léo để làm sao chồng con hiểu, chia sẻ công việc cùng mình. Có những chương trình tôi đưa con trai đi xem, cùng đọc tài liệu và trao đổi ý tưởng. Vậy là cả nhà cùng hòa với sự bận rộn của tôi.

Có nhiều thời gian bận, cả tuần chỉ ăn cơm nhà hai buổi nên khi có khoảng thời gian rảnh dù là một buổi hay một ngày, tôi luôn rủ con đi ăn, đi cà-phê cùng mẹ. Tôi không để gia đình có cảm giác tôi mải việc mà quên tổ ấm. Bất cứ ngành nghề nào cũng đều có sự nhạy cảm, quan trọng nhất là người phụ nữ phải nhận rõ đâu là đích cuối cùng của cuộc đời. Hạnh phúc chính là một gia đình bình an, mọi người chia sẻ vui buồn cùng nhau. Tôi may mắn được cả chồng và con rất yêu thương. Chữ yêu đó được hiện thực hóa bằng việc mọi người trong nhà luôn động viên, chia sẻ trong công việc, trong sự đam mê làm nghệ thuật của tôi.

Đại úy, diễn viên Huyền Sâm, Nhà hát Kịch nói quân đội:

“May mắn có ông xã cùng ngành, cùng nghề”

Người làm nghệ thuật vốn đã vất vả, người làm nghệ thuật là phụ nữ lại càng vất vả hơn, bởi ngoài những buổi diễn đi sớm về muộn, những ngày tập luyện bám sàn ngày ba buổi, người phụ nữ vẫn phải lo chu toàn việc gia đình, con cái, hai bên nội ngoại. Để có thể hoàn thành tốt cả hai công việc đó thì vai trò của người chồng rất quan trọng, cần cảm thông và chia sẻ rất nhiều. Tôi có ông xã cùng ngành, cùng nghề nên rất hiểu cho công việc của vợ. Khi tôi bận thì ông xã sẵn sàng trở thành hậu phương vững chắc để tôi có thể yên tâm cống hiến và ngược lại, khi ông xã bận nhiều việc thì tôi cũng sẵn sàng lùi lại phía sau. Quan trọng nhất là phải biết cân đối giữa gia đình và công việc, biết tại thời điểm nào cần ưu tiên việc nào hơn.

Biên đạo Trần Thanh Tú, Phó Chủ tịch Hội Nghệ sĩ múa Hà Nội, Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa thành phố Hà Nội:

Xúc động khi con nói: “Mẹ cứ lên phòng nghỉ ngơi cho đỡ mệt”

Bản thân tôi hiện nay làm công tác quản lý, công việc rất bận rộn, hơn nữa chồng tôi lại ở trong quân đội, thường xuyên đi công tác xa nhà, chúng tôi có hai cháu sinh đôi, đều là con trai. Tôi luôn ý thức được rằng, mình là phụ nữ duy nhất trong nhà, tuy công việc của cơ quan là vậy, nhiệm vụ giúp đỡ cho các phong trào ở cơ sở cũng rất cần thiết nhưng không vì thế mà không quan tâm công việc gia đình. Mọi công việc, mình tự sắp xếp làm sao cho hài hòa. Việc hằng ngày như lịch cố định, mỗi sáng dậy sớm đi chợ, lo nội trợ, thu xếp thời gian chiều về nhà cơm nước, dọn dẹp nhà cửa. Nếu buổi tối đi chấm thi hay đi dàn dựng hoặc tổ chức các sự kiện thì giải quyết việc trong gia đình rất khẩn trương.

May mắn và tự hào khi tôi có gia đình rất yêu thương và chia sẻ. Ông xã rất ủng hộ các công việc của tôi, còn hai cháu cũng rất yêu thương mẹ. Giờ các cháu đã lớn, nhiều khi thấy tôi đi làm về mệt, các cháu nói: “Mẹ cứ lên phòng nghỉ ngơi cho đỡ mệt, chúng con nấu cơm, lúc nào xong con mời mẹ xuống ăn” khiến tôi thật sự xúc động.

Thiếu tá, diễn viên Trịnh Huyền, Nhà hát Công an nhân dân:

“Công việc chỉ là một phần của cuộc sống”

Là diễn viên sân khấu kịch nhưng trên hết tôi là một người lính. Vì vậy, ngoài công việc tập luyện, biểu diễn, đóng phim... tôi vẫn phải tham gia các cuộc họp của ngành cũng như các lớp học điều lệnh nội vụ, quân sự... Như trong giai đoạn tôi đóng vai Thái hậu Dương Vân Nga trong vở “Lau trắng” (vai diễn giành Huy chương vàng Liên hoan kịch nói toàn quốc năm 2021), vừa dốc tâm làm vai diễn nặng ký, vừa hoàn thành tập luyện các vai diễn khác của nhà hát. Những ngày tham dự liên hoan, hội diễn, tôi thường ra khỏi nhà từ sớm và trở về nhà khi rất khuya nhưng tôi đã rất may mắn khi được gia đình ủng hộ, động viên, chia sẻ.

Tôi luôn ý thức được rằng, công việc chỉ là một phần của cuộc sống người phụ nữ. Dù người phụ nữ có thành công đến mấy trong công việc nhưng gia đình lại không hạnh phúc thì buồn lắm, cô đơn lắm! Vì vậy, những khi ở nhà, tôi luôn cố gắng tranh thủ tối đa thời gian cho gia đình, con cái, hướng con cái đến lối sống “xanh”, hòa nhập với thiên nhiên.

Trung tá, nhạc sĩ Huyền Ngọc, Nhà Văn hóa, Phòng Tuyên huấn, Cục Chính trị Bộ đội Biên phòng:

“Gia đình cũng là một trong những câu chuyện âm nhạc”

Ngoài công việc và niềm đam mê nghệ thuật, khi trở về với tổ ấm của mình, người phụ nữ cũng phải làm tròn bổn phận của người vợ, người mẹ. Vì thế, tôi luôn cân đối công việc sao cho hợp lý để làm tròn cả hai vai. Tôi thường giải quyết công việc và sáng tác vào ban ngày, đó là thời gian dành cho công việc, còn khi hết giờ tôi muốn dành thời gian cho gia đình và con cái. Vì gia đình có yên ấm, hạnh phúc thì tôi mới có nhiều cảm xúc và cảm hứng dành cho nghệ thuật.

Âm nhạc là những câu chuyện trong cuộc sống, gia đình của mình cũng là một trong những câu chuyện âm nhạc đó. Tuy nhiên, có những hôm cảm xúc đến, tôi vẫn sáng tác và cũng đam mê… quên mất thời gian. Nhưng tôi rất may mắn được ông xã luôn ủng hộ, chia sẻ, thậm chí còn đóng góp ý kiến cho những tác phẩm của tôi để được tốt hơn. Vì thế tôi nghĩ, với người phụ nữ, nếu không cân đối được giữa công việc và đam mê nghề nghiệp với công việc gia đình thì mọi thứ sẽ không thể thành công.

Có thể bạn quan tâm

Đọc và “chơi” với sách

Đọc và “chơi” với sách

Với chủ đề “Thành thị và nông thôn”, Đêm đọc sách 2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút nhiều người yêu văn hóa đọc và văn hóa Pháp đến tham gia.

Một buổi tập đàn tại nhà Chủ nhiệm CLB.

Sắp 70 năm tiếng vĩ cầm làng Then

Năm 2027, làng Then sẽ tròn 70 năm từ ngày tiếng vĩ cầm vang lên và tiếp nối đến bây giờ. Làng thuộc xã Tân Dĩnh, tỉnh Bắc Ninh (trước đây là xã Thái Đào, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang), vốn nổi tiếng là ngôi làng của những người nông dân chơi nhạc… hoàng gia.

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Chuyện của một nhà văn yêu màu xanh

Trong tác phẩm văn xuôi thứ năm của mình - “Chuyện cây chuyện đời” (NXB Văn học và Công ty Văn hóa Đông Tây, 2025), nhà văn Trần Thùy Linh vẫn chính bút nghề nghiệp chính chị là một họa sĩ.

Lê Trọng Nghĩa trong một chương trình giao lưu về Tiếng Việt.

Tìm sự giàu đẹp trong từng câu chữ

Ra đời từ năm 2019, trang Tiếng Việt giàu đẹp không chỉ dừng lại ở việc giải thích từ ngữ đơn thuần. Qua từng bài viết, dự án gợi mở một thái độ nghiêm cẩn với Tiếng Việt, coi ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp, mà còn là một phần bản sắc văn hóa dân tộc, củng cố lòng tự hào dân tộc.

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị). Ảnh: ANH QUÂN

Vì sự thanh bình và xanh tươi bền vững

Dự án Công viên Thống Nhất tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Quảng Trị) đang hoàn thiện tôn tạo tổng thể. Mục quan trọng nhất trong dự án là việc tu bổ cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải - một “địa chỉ đỏ” là giới tuyến chia cắt đất nước suốt 21 năm (1954-1975).

Các món chè. Ảnh: NAM NGUYỄN

Nhớ sao vị ngọt ngào thơ ấu

Một sáng cuối tuần, tôi ghé khu chợ nhỏ quen thuộc gần nhà. Đang mải miết suy nghĩ mua nguyên vật liệu gì thì tiếng rao lảnh lót “Ai chè đậu đỏ, đậu đen, đậu xanh, thập cẩm không?” của một người phụ nữ quẩy quang gánh trên vai đã làm tôi khựng lại.

Cảnh đón nhận gươm thiêng.

Kể chuyện Vua Lê bên Hồ Gươm

Tọa lạc gần Hồ Gươm huyền sử, nhìn qua mặt hồ sang bên kia là di tích tưởng niệm Vua Lê Thái Tổ với bức tượng vua trên cột cao, nhỏ mà uy nghi, tinh tế, có lẽ vở kịch “Huyền tích Hồ Gươm” trong chùm tác phẩm mới của Nhà hát Kịch Hà Nội thể hiện trách nhiệm các nghệ sĩ được đứng chân trên mảnh đất trung tâm Thủ đô linh thiêng.

Đạo diễn Trần Việt Văn và mẹ - PGS, TS Lê Thị Đức Hạnh.

“Trân trọng khoảnh khắc đời thường với mẹ”

Thử sức lần đầu với vai trò đạo diễn, nhà báo, nhiếp ảnh gia Trần Việt Văn đã ghi dấu ấn bằng hàng loạt giải thưởng uy tín dành cho bộ phim “Mẹ tôi” (My Mother). Bộ phim là lời nhắc nhở nhẹ nhàng về sự trân trọng những khoảnh khắc rất nhỏ, rất đời thường với mẹ, khi mẹ vẫn còn hiện diện trong cuộc đời.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Người khách đến nhà

Nắng tháng 5 dát vàng mái phố. Ngôi biệt thự số 7 Rue Jean Soler nằm ngay góc giao với Rue Jauréguiberry dường như nổi bật thêm lên bởi mầu sơn vàng. Ông Duot Bertheur (Đuy ô), người chủ của ngôi biệt thự, dậy sớm, đứng trên ban-công tầng 2, để ngắm nắng sớm mai.

“Nhân duyên” của minh triết

“Nhân duyên” của minh triết

Tập thơ “Nhân duyên” của Đại tá, nhà báo Nguyễn Kiên Thái (NXB Hội Nhà văn, năm 2025) với 160 trang, hơn trăm bài thơ hấp dẫn bạn đọc bởi tính minh triết.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh.

Kể chuyện Tây Nguyên bằng âm nhạc

Gần nửa thế kỷ âm thầm và bền bỉ, nhạc sĩ Nguyễn Văn Hạnh đã “kể” hàng trăm câu chuyện bằng âm nhạc. Những bản tình ca về con người, văn hóa và bản sắc Tây Nguyên của ông như những dòng suối mát thấm đẫm tâm hồn.

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

Ngợi ca hình tượng Bác Hồ

XB Hội Nhà văn vừa xuất bản tập thơ "Ánh dương còn mãi" của tác giả Văn Diên. Đây là sự tri ân, góp phần lan tỏa cuộc vận động "Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh".

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Điểm nhấn kỷ niệm và chờ xuân

Một sự kiện cần điểm lại, bởi liên quan đến những kỷ niệm đi vào trái tim tuổi thơ nhiều thế hệ. Đó là cuối tuần qua, Liên đoàn Xiếc Việt Nam vừa kỷ niệm 70 năm một nghiệp - nghề vất vả (16/1/1956 - 16/1/2026).

"Ai về Bình Định mà coi...". Ảnh: NGUYỄN LINH VINH QUỐC

Để Võ cổ truyền Bình Định thăng hoa

Đề nghị UNESCO ghi danh trong danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại là cách hiệu quả để khẳng định, tôn vinh các giá trị của Võ cổ truyền Bình Định cùng với việc vươn ra giao lưu văn hóa võ học với khu vực và thế giới.

Sấu đá - thành bậc thời Lý ở Hoa Lâm Viên đang được lưu giữ tại chùa Phúc Lâm - Đông Anh, Hà Nội. Ảnh: PGS ĐẶNG HỒNG SƠN

Hồi quang của một Hành cung rực rỡ

Hoa Lâm Viên đang dần được đặt vào vị trí của một nguồn lực văn hóa mạnh mẽ, có khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp văn hóa Thủ đô.

Nhà khoa học chân chính

Đó là biệt danh lũ chúng tôi đặt cho anh khi mon men lên Thư viện Quốc gia mượn sách. Giữa môi trường tri thức trăm phần trăm, giáo sư, tiến sĩ "đông như quân Nguyên", anh vẫn nổi bật bởi vẻ đắm đuối suy tư những điều cao siêu đến thoát tục.

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

“Chấm • Chạm” ở Đà Nẵng

Ngày 17 và 18/1 tại Đà Nẵng, Trường HOPE School và Ban tổ chức chương trình “Chấm • Chạm” sẽ tổ chức cho học sinh chấm màu lên bức tranh chung và thực hiện thao tác chạm đầu ngón tay khi hai người ghép lại, tạo thành hình trái tim.

Ảnh: SONG ANH

Mảnh vườn xưa

Tôi có thói quen khắc số năm sau ngày bà mất lên thanh xà ngang trong nhà vào mùa cây thay lá.

Các bạn trẻ trải nghiệm sáng tạo với lá bồ đề.

Mạnh dạn gây dựng hệ sinh thái di sản giữa phố cổ

Giữa phố cổ Hà Nội, một hoạt động quảng bá sản phẩm văn hóa, tác phẩm nghệ thuật mới xuất hiện tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật 22 Hàng Buồm. Tại đây, tranh thêu lá bồ đề, gốm, trà và thảo dược truyền thống được trưng bày, kể chuyện và khuyến khích du khách trải nghiệm.

Minh họa: NGUYỄN MINH

Xóm cầu thang

Cục diện bê-tông hóa đã thiết lập từ cao xuống thấp khi tòa nhà đi vào sử dụng. Cư dân ở đây tuyền ở quê lên, trong ký ức bùn theo chân lên tận giường, “hai xoa, ba đập” khuất mắt trông coi. Họ chỉ mong đoạn tuyệt được với bùn đất để làm người phố ra sáng vào bóng.

“Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu”

“Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu”

Cuộc vận động Sáng tác Ca khúc, Bài Dân ca đặt lời mới và tác phẩm thơ chủ đề “Với Đảng vẹn toàn niềm tin yêu” do Ban Văn học - Nghệ thuật - Âm nhạc (VOV3) - Đài Tiếng nói Việt Nam phát động đã kết thúc. Lễ trao giải vừa diễn ra tại Nhà hát Đài Tiếng nói Việt Nam, số 58 phố Quán Sứ (Hà Nội).

“Truyện Kiều” còn lắm điều hay!

“Truyện Kiều” còn lắm điều hay!

Cuốn “Truyện Kiều” bản Tiên Điền vốn được biết đến từ lâu nhưng có lẽ thật sự chưa mấy ai có được! Chỉ biết đây là bản do cụ Nghè Mai, hậu duệ trực hệ của Nguyễn Du, từng giao cho cụ Phạm Kim Chi và cụ Phạm đã biên tập, cho xuất bản ở Sài Gòn cách nay hơn một thế kỷ với tên Kim Túy tình từ.

Sử thi, trữ tình với trường ca Thạch Xá

Sử thi, trữ tình với trường ca Thạch Xá

Tác phẩm “Trường ca làng Thạch Xá” có 11 chương và chương kết, với 3.534 chữ trong 18 trang. Yếu tố sử thi trong “Trường ca làng Thạch Xá” nhằm ca ngợi những sự kiện, biến cố lớn lao của làng trong lịch sử dựng làng và giữ làng cùng biết bao thăng trầm với giọng điệu trầm hùng, đậm chất sử thi.

Cao Thanh Nam với bức tranh đang sáng tác.

Tranh của trưởng thôn

Ở nông thôn, trưởng thôn hẳn là nông dân, có khi là người thợ và cũng có lúc là chủ thầu xây dựng… Nhưng người làm nghề vẽ tranh thì có lẽ duy nhất là anh Cao Thanh Nam, trưởng thôn Liêm Hóa, xã Trung Hóa cũ, tỉnh Quảng Bình, nay là xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị.

Nếu được triển khai tốt, Nghị định sẽ góp phần thúc đẩy các hình thức sinh hoạt thơ ca trong đời sống văn hóa. Ảnh: QUANG HƯNG

Chờ bước tiến phát triển từ nghị định riêng cho văn học

Ngày 30/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 350/2025/NĐ-CP về khuyến khích phát triển văn học. Nghị định đã nhận được sự quan tâm của văn giới, với kỳ vọng hoạt động văn học sẽ có nhiều khởi sắc trong giai đoạn tới. Sau đây là lược ghi ý kiến một số nhà văn, nhà thơ về vấn đề này.