Thực hiện thủ tục trên cơ sở pháp luật về hải quan và hóa chất
Theo Cục Hải quan, đối với hóa chất xuất khẩu, nhập khẩu, cơ quan hải quan thực hiện thủ tục trên cơ sở quy định của Luật Hải quan 2014; Nghị định số 08/2015/NĐ-CP ngày 21/1/2015 của Chính phủ, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 167/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025; cùng các quy định của Luật Hóa chất 2025, Nghị định số 24/2026/NĐ-CP và Nghị định số 26/2026/NĐ-CP ngày 17/1/2026 của Chính phủ và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Cục Hải quan cho biết, kể từ khi Luật Hóa chất 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực, Cục Hải quan cũng như các Chi cục Hải quan khu vực không ban hành bất kỳ văn bản hướng dẫn nào liên quan hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất. Hoạt động kiểm tra, giám sát hải quan vẫn được thực hiện xuyên suốt theo nguyên tắc quản lý rủi ro nhằm tạo thuận lợi tối đa cho các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.
Liên quan việc cung cấp thông tin, tài liệu kỹ thuật và chứng từ đối với hóa chất xuất khẩu, nhập khẩu, Cục Hải quan dẫn quy định tại khoản 5 Điều 19 Luật Hải quan, theo đó công chức hải quan có quyền yêu cầu người khai hải quan cung cấp tài liệu kỹ thuật và các thông tin liên quan đến hàng hóa để xác định tên hàng, mã số hàng hóa, làm căn cứ tính thuế và thực hiện chính sách quản lý hàng hóa theo quy định tại khoản 1 Điều 26 Luật Hải quan.
Về hồ sơ hải quan, người khai hải quan không phải nộp thêm chứng từ ngoài các chứng từ thuộc bộ hồ sơ hải quan quy định tại Điều 16 Thông tư số 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015 của Bộ Tài chính, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 39/2018/TT-BTC và Thông tư số 121/2025/TT-BTC.
Tuy nhiên, theo quy định tại chỉ tiêu 1.78 mẫu số 01 Phụ lục II, người khai hải quan có trách nhiệm mô tả rõ tên hàng, thành phần, hàm lượng, tính chất lý hóa… để cơ quan hải quan có căn cứ xác định mã số hàng hóa và áp dụng chính sách quản lý chuyên ngành, chính sách thuế phù hợp.
Đối với các tờ khai thuộc luồng vàng hoặc luồng đỏ, trong quá trình kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa, nếu chưa có đủ tài liệu kỹ thuật và thông tin liên quan để xác định chính xác tên gọi, mã số hàng hóa theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam; hoặc nội dung khai báo chưa đầy đủ, chưa phù hợp chứng từ thuộc hồ sơ hải quan, cơ quan hải quan sẽ yêu cầu người khai bổ sung tài liệu kỹ thuật, chứng từ liên quan theo quy định tại điểm b.3 khoản 1 Điều 24 Thông tư số 38/2015/TT-BTC, được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC, theo đó người khai có trách nhiệm cung cấp bổ sung tài liệu kỹ thuật, chứng từ liên quan đến hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
Trường hợp vẫn chưa đủ cơ sở xác định chính xác hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, cơ quan hải quan sẽ thực hiện phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định để làm căn cứ quyết định thông quan theo quy định tại khoản 5 Điều 29 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 167/2025/NĐ-CP.
Chỉ yêu cầu bổ sung thông tin khi chưa đủ cơ sở xác định hàng hóa
Theo Cục Hải quan, hóa chất là mặt hàng đặc biệt, có tính chuyên môn sâu, trong khi yêu cầu quản lý lại chặt chẽ và phức tạp theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Một số trường hợp phải căn cứ vào hàm lượng, nồng độ hóa chất để xác định hàng hóa có thuộc diện miễn giấy phép xuất nhập khẩu hoặc giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh hay không; trong đó có các ngưỡng 0,1%, 1% hoặc 5% theo quy định chuyên ngành.
Trên cơ sở khoản 5 Điều 19 Luật Hải quan, cơ quan hải quan chỉ yêu cầu người khai hải quan cung cấp bổ sung thông tin, tài liệu kỹ thuật và chứng từ liên quan trong trường hợp chưa đủ cơ sở xác định tính chính xác của hàng hóa.
Cụ thể, gồm các trường hợp hồ sơ hải quan chưa thể hiện rõ thành phần cấu tạo, chưa đủ căn cứ xác định hàng hóa có thuộc danh mục hóa chất kinh doanh có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hoặc hóa chất cấm hay không; hoặc hồ sơ chưa cung cấp đầy đủ thông tin về nồng độ, hàm lượng thành phần hóa chất để xác định điều kiện miễn trừ cấp giấy phép, giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
Trong trường hợp các thông tin, tài liệu do người khai hải quan cung cấp bổ sung vẫn không đủ cơ sở pháp lý và căn cứ để xác định chính xác bản chất, thành phần của hóa chất, cơ quan hải quan sẽ tiến hành phân tích, phân loại hoặc trưng cầu giám định làm căn cứ quyết định thông quan theo quy định pháp luật.
Để nâng cao trách nhiệm của người khai hải quan và bảo đảm nguyên tắc quản lý rủi ro, Cục Hải quan đề nghị các hiệp hội phối hợp với cơ quan hải quan tăng cường tuyên truyền cho cộng đồng doanh nghiệp về chính sách quản lý đối với hóa chất xuất khẩu, nhập khẩu; đồng thời thực hiện khai báo đầy đủ thông tin hàng hóa trên tờ khai hải quan khi làm thủ tục hải quan.
Liên quan vấn đề bảo mật bí mật thương mại, Cục Hải quan dẫn khoản 2 Điều 26 Luật Hóa chất số 69/2025/QH15, theo đó các thông tin gồm Phiếu an toàn hóa chất (MSDS/SDS), số CAS, số UN, độ tinh khiết của hỗn hợp chất và mức độ nguy hại của phụ gia, tạp chất không thuộc phạm vi thông tin được bảo mật.
Do đó, trong trường hợp cơ quan hải quan yêu cầu doanh nghiệp cung cấp các thông tin định danh cơ bản phục vụ công tác quản lý nhà nước về hải quan thì việc này được thực hiện đúng quy định pháp luật chuyên ngành, không vi phạm nguyên tắc bảo vệ bí mật thương mại của nhà sản xuất. Cục Hải quan cho biết, ngay khi doanh nghiệp phối hợp cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến thành phần hóa chất theo đề nghị của cơ quan hải quan, các lô hàng đều được giải quyết thông quan nhanh chóng, đúng quy định.
Ngoài ra, trong quá trình triển khai Luật Hóa chất 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành, Cục Hải quan đã chủ động tổng hợp các khó khăn, vướng mắc đối với hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất; đồng thời có văn bản kiến nghị Cục Hóa chất - Bộ Công Thương sớm có ý kiến để cơ quan hải quan và doanh nghiệp thống nhất trong quá trình thực hiện thủ tục đối với mặt hàng này.
Cục Hải quan cho biết sẽ tiếp tục hướng dẫn các đơn vị hải quan và thông tin tới các cơ quan báo chí ngay khi nhận được ý kiến trả lời của Cục Hóa chất - Bộ Công Thương để triển khai thực hiện thống nhất theo đúng quy định pháp luật.
![[Infographic] Chứng khoán ngày 20/8: VN-Index tăng 7,55 điểm, khối lượng giao dịch khớp lệnh giảm 13,1% so phiên trước](https://cdn.nhandan.vn/images/BYyax1_0OvnyX56kKeVLRnjfsHZZMhLnWwq3kne_UBm9-HORcayaa6He_D5oN5E80Sb7DzXEa_qR5hESC2VRsg/ndo_tr_ttck-2008-159.jpg.avif)
