Mạng lưới thiết chế văn hóa rộng khắp
Đến nay, trên địa bàn thành phố, hơn 90% số xã, phường, đặc khu có trung tâm văn hóa-thể thao; hơn 80% số thôn, tổ dân phố có nhà văn hóa, khu sinh hoạt cộng đồng. Các thiết chế này đã thật sự trở thành không gian sinh hoạt văn hóa, gắn kết cộng đồng, là nơi tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống; nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân. Từ nhà văn hóa thôn, tổ dân phố đến sân đình, nhiều địa phương đã duy trì đều các câu lạc bộ văn nghệ, đội tuyên truyền lưu động, tổ chức giao lưu, hội diễn, liên hoan quần chúng gắn với ngày lễ, kỷ niệm và nhiệm vụ chính trị ở cơ sở.
Mới đây, xã Nghi Dương đã tổ chức thành công Hội thi Dân vũ thể thao năm 2026 chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước và thành phố. Hội thi thu hút 15 đội với hơn 300 thành viên là cán bộ, công chức, viên chức và người dân đang sinh sống, lao động tại xã.
Trong ánh đèn sân khấu rực rỡ, các tiết mục biểu diễn đã mang đến những màn trình diễn sôi nổi, hào hứng, nhận được sự cổ vũ nhiệt tình của đông đảo khán giả, tạo nên một không gian văn hóa cộng đồng đầy phấn khởi. Nhiều người dân phấn khởi chia sẻ, những hoạt động này không chỉ đem đến niềm vui giải trí nhất thời mà còn mang lại sự gắn kết cộng đồng bền chặt; kỳ vọng các hoạt động văn hóa-văn nghệ quần chúng được quan tâm hỗ trợ, tổ chức thường xuyên để làm phong phú hơn đời sống tinh thần.
Chị Nguyễn Thị Thư, thành viên một câu lạc bộ dân vũ trên địa bàn cho biết, ở khu vực nông thôn có nhiều câu lạc bộ sở thích góp phần tạo thêm sắc màu cho đời sống làng quê.
Các câu lạc bộ dân vũ trở thành hoạt động quen thuộc của nhiều người dân; những buổi tập diễn ra đều đặn không chỉ giúp mọi người rèn luyện sức khoẻ mà còn tạo nên không khí vui vẻ, thân tình trong khu dân cư, mọi người có thêm không gian sinh hoạt chung sau giờ làm việc, qua đó hiểu nhau hơn và cùng xây dựng phong trào tại địa phương.
Nói đến sinh hoạt văn hóa-văn nghệ gắn với bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống ở thành phố Hải Phòng, có thể kể đến Câu lạc bộ Hát trống quân thôn Ngọc Cục, xã Đường An. Theo ông Phạm Văn Xim, Chủ nhiệm câu lạc bộ, tuổi thơ của ông gắn với những đêm hội trăng rằm, khi người dân trong vùng tụ hội để hát giao duyên.
Tiếng trống, lời ca và những màn đối đáp thông minh đã trở thành ký ức đẹp, thôi thúc ông cùng nhiều người dành tâm huyết khôi phục, gìn giữ và bảo tồn bộ môn nghệ thuật này. Từ đó, câu lạc bộ được thành lập (năm 2013), đến nay có 31 thành viên và duy trì sinh hoạt định kỳ hai buổi mỗi tháng. Năm 2016, hát trống quân được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, giúp những người yêu làn điệu hát trống quân có thêm động lực để gìn giữ, bảo tồn di sản.
Không chỉ lưu giữ những làn điệu cổ, các thành viên Câu lạc bộ Hát trống quân thôn Ngọc Cục còn sáng tác lời mới để biểu diễn trong các lễ hội truyền thống, chương trình giao lưu văn hóa, văn nghệ và những sự kiện của địa phương; nội dung các bài hát được bổ sung nhiều chủ đề gần gũi với cuộc sống như xây dựng nông thôn mới, ca ngợi quê hương, đất nước nhưng vẫn giữ nguyên lối hát đối đáp đặc trưng.
Lan tỏa và bồi đắp đời sống tinh thần
Được biết, để bảo tồn nghệ thuật hát trống quân, xã Đường An đã phối hợp tổ chức một số lớp truyền dạy cho học sinh khối trung học cơ sở, giúp các em hiểu hơn về giá trị di sản văn hóa phi vật thể, qua đó bồi đắp tình yêu đối với nghệ thuật truyền thống ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.
Xã cũng sẽ tiếp tục mở rộng không gian biểu diễn, tăng cường giao lưu giữa các câu lạc bộ diễn xướng dân gian, đồng thời khuyến khích các thành viên Câu lạc bộ Hát trống quân thôn Ngọc Cục sáng tác lời mới phù hợp đời sống hiện đại để hát trống quân không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục lan tỏa trong cộng đồng.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng, văn nghệ quần chúng là một phương thức hiệu quả để gắn kết, lan tỏa và bồi đắp đời sống tinh thần. Điều quan trọng nhất là phong trào tạo được chuyển biến nếp sống văn minh, củng cố đoàn kết cộng đồng.
Ngoài hàng trăm câu lạc bộ ở cơ sở, Hải Phòng hiện có 46 câu lạc bộ nghệ thuật quần chúng thuộc sự quản lý của Trung tâm Văn hóa, Điện ảnh và Triển lãm thành phố. Các câu lạc bộ thu hút hàng nghìn hội viên tham gia sinh hoạt, trong đó có nhiều hội viên là những nghệ nhân ưu tú, nghệ sĩ hoặc chỉ là những người dân đam mê nghệ thuật. Ngoài ra, còn rất nhiều câu lạc bộ sở thích nghệ thuật... Đây là nền tảng cơ bản giúp đời sống văn hóa-nghệ thuật ở cơ sở càng thêm sôi động.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, thành phố Hải Phòng đặt ra yêu cầu phong trào văn hóa-văn nghệ ở cơ sở không chỉ dừng ở chiều rộng mà phải nâng chất lượng, tăng tính bền vững và phù hợp quản trị hiện đại; phong trào cần trở thành nhiệm vụ chính trị-xã hội quan trọng, góp phần xây dựng con người và môi trường xã hội từ cơ sở.
Đồng thời, chuyển từ hoạt động theo đợt sang sinh hoạt văn hóa thường xuyên, câu lạc bộ hoạt động định kỳ, chương trình biểu diễn cộng đồng theo lịch, có không gian dành cho thanh, thiếu niên, có cơ chế hỗ trợ tập luyện-đạo cụ-trang phục và nhất là gắn văn nghệ quần chúng với giáo dục nếp sống, kỷ cương, trách nhiệm công dân.
Trong các kế hoạch triển khai phong trào do thành phố ban hành đều nhấn mạnh việc tạo môi trường và điều kiện thuận lợi phát triển văn nghệ quần chúng; hướng dẫn, khuyến khích Nhân dân tham gia sáng tạo, bảo tồn, truyền dạy và phát huy giá trị để văn hóa-văn nghệ cơ sở bước ra khỏi phạm vi phong trào, trở thành năng lực văn hóa nội sinh trong tầm nhìn lớn hơn của thành phố về công nghiệp văn hóa và định hướng xây dựng “Thành phố âm nhạc”.
