Sáng 15/12, lực lượng chức năng thành phố Hà Nội đã tổ chức giải tỏa công trình nằm trong phạm vi thi công hầm chui Giải Phóng-Kim Đồng, thuộc Dự án đường Vành đai 2,5. Sau nhiều năm vướng mắc, “nút thắt” mặt bằng tại nút giao trọng điểm phía nam Thủ đô chính thức được tháo gỡ, mở đường cho công trình tăng tốc, hướng tới mục tiêu hoàn thành trong quý I/2026.
Hầm chui Giải Phóng-Kim Đồng là một trong những hạng mục quan trọng của tuyến Vành đai 2,5, trục giao thông được kỳ vọng giảm tải cho các tuyến xuyên tâm, kết nối khu vực phía nam Hà Nội với trung tâm thành phố.
Tuy nhiên, trong nhiều năm, do một số công trình nhà ở chưa bàn giao mặt bằng nên tiến độ thi công bị đình trệ, từ đó dẫn đến tình trạng lãng phí nguồn lực xã hội, phát sinh chi phí và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân ở các khu vực lân cận.
Ngày nào cũng đưa đón con đi học qua khu vực thi công hầm chui Giải Phóng-Kim Đồng, anh Nguyễn Văn H chia sẻ: “Giờ cao điểm sáng và chiều, đoạn Giải Phóng-Kim Đồng thường xuyên ùn tắc. Trẻ em đi học rất nguy hiểm. Chúng tôi mong dự án sớm hoàn thành để giao thông an toàn hơn, nhất là cho học sinh”.
Cô giáo Lê Thị T, giáo viên một trường mầm non gần khu vực dự án, cho biết: “Hằng ngày, giáo viên chúng tôi rất lo lắng khi các gia đình đưa, đón trẻ qua khu vực đang thi công dở dang. Xe tải, máy móc, dòng xe hỗn hợp chen chúc. Khi biết tin mặt bằng được giải tỏa, ai cũng mừng, vì điều đó đồng nghĩa với việc con đường sẽ sớm hoàn thiện, giảm rủi ro cho các em học sinh và phụ huynh”.
Dưới góc độ pháp lý, việc giải tỏa công trình vi phạm chỉ giới hoặc chậm bàn giao mặt bằng cho dự án hạ tầng giao thông đã được pháp luật quy định khá rõ.
Luật sư Hoàng Thị Oanh (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) nhìn nhận, Điều 79 Luật Đất đai 2024 quy định cụ thể 32 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; trong đó có trường hợp thu hồi đất để xây dựng công trình giao thông. Theo đó, trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, người sử dụng đất có trách nhiệm chấp hành quyết định thu hồi sau khi đã được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo đúng quy định. Việc chây ỳ, không bàn giao mặt bằng đúng thời hạn không chỉ làm chậm tiến độ dự án mà còn trực tiếp xâm hại lợi ích chung của xã hội.
“Pháp luật Việt Nam luôn đặt mục tiêu hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư. Tuy nhiên, khi đã thực hiện đầy đủ các bước theo quy định mà chủ sở hữu đất bị thu hồi vẫn cố tình không hợp tác thì việc cưỡng chế thu hồi đất là biện pháp cuối cùng. Nếu để tình trạng một hộ dân làm chậm tiến độ cả dự án sẽ tạo tiền lệ xấu, làm suy giảm niềm tin vào hiệu lực quản lý nhà nước và khiến chi phí xã hội đội lên rất lớn. Tuy nhiên, việc cưỡng chế thu hồi đất cần được thực hiện đúng theo quy định của pháp luật”, Luật sư Hoàng Thị Oanh nhấn mạnh.
Điều 79 Luật Đất đai 2024 quy định cụ thể 32 trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; trong đó có trường hợp thu hồi đất để xây dựng công trình giao thông. Theo đó, trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế-xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, người sử dụng đất có trách nhiệm chấp hành quyết định thu hồi sau khi đã được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo đúng quy định.
Luật sư Hoàng Thị Oanh (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội)
Cũng liên quan đến việc thi công Dự án đường Vành đai 2,5, sáng 12/12, UBND phường Định Công đã tổ chức ra quân tuyên truyền, vận động, thuyết phục các hộ gia đình, cá nhân có công trình, tài sản nằm trong chỉ giới giải phóng mặt thực hiện Dự án đường Vành đai 2,5 (đoạn từ Đầm Hồng đến Quốc lộ 1A).
Trước đó, Dự án đường 2,5 (đoạn từ Đầm Hồng đến Quốc lộ 1A) còn 18 hộ đang nằm trong chỉ giới cần giải phóng mặt bằng, hộ nhiều nhất có diện tích 290m2. Nhiều hộ trong số này đã nhận tiền đền bù, bàn giao mặt bằng nhưng nay lại tái lấn chiếm, cản trở công tác thi công của các nhà thầu. Đến trưa 12/12, đã có 13/18 hộ đồng thuận bàn giao mặt bằng phục vụ dự án.
Tuy nhiên, còn 5 hộ dân trong diện giải phóng mặt bằng dự án kiên quyết không bàn giao mặt bằng. Đặc biệt, hộ nhà bà L.T H (lấn chiếm 290m2) chống đối quyết liệt lực lượng thi hành công vụ. Trước tình hình đó, Ủy ban nhân dân phường Định Công đã huy động cán bộ, chiến sĩ Công an phường, Ban Chỉ huy quân sự, lực lượng an ninh cơ sở... tham gia hỗ trợ.
Trao đổi với báo chí, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Định Công Nguyễn Tuấn Anh cho biết, chấp hành ý kiến chỉ đạo của thành phố, phường Định Công thành lập 2 tổ công tác, tiến hành vận động, thuyết phục các hộ gia đình, cá nhân có công trình, tài sản nằm trong chỉ giới giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án đường 2,5 (đoạn từ Đầm Hồng đến Quốc lộ 1A).
Trước sự cương quyết của chính quyền, các hộ gia đình đã tự nguyện tháo dỡ, di chuyển tài sản trên đất bàn giao mặt bằng. Đối với 2 hộ ông H.V.V nhà 4 tầng, (lấn mốc chỉ giới 38cm) và V.C.B nhà 3 tầng (lấn mốc chỉ giới 30cm), thông qua Ủy ban nhân dân phường có đơn gửi thành phố xin được tạm thời tồn tại, chờ ý kiến của lãnh đạo thành phố, Ban Quản lý dự án vì nếu phá dỡ sẽ sụp công trình.
Đến thời điểm này, về cơ bản phường Định Công đã hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng Dự án đường Vành đai 2,5 (đoạn Đầm Hồng-Quốc lộ 1A) đi qua địa bàn phường. Toàn bộ khu vực đã được rào tôn an toàn, bàn giao cho đơn vị thi công. Công tác cưỡng chế giải phóng mặt bằng bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người dân và lực lượng chức năng.
Từ câu chuyện thi công hầm chui Giải Phóng-Kim Đồng và đoạn Đầm Hồng-Quốc lộ 1A, có thể rút ra một bài học quan trọng: công tác giải phóng mặt bằng cần đi trước một bước, với tinh thần đối thoại, lắng nghe, nhưng cũng phải kiên quyết và đúng pháp luật. Đối thoại để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân; kiên quyết để bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng xã hội.
Với quyết tâm cao trong công tác giải phóng mặt bằng, khi “nút thắt” được tháo gỡ, Dự án đường Vành đai 2,5 được hoàn thành đúng kế hoạch không chỉ giúp nâng cao chất lượng hạ tầng giao thông đô thị của Thủ đô, mà còn củng cố niềm tin của người dân vào hiệu quả đầu tư công của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội.
